quyosh sistemasining tuzilishi

PPTX 18 sahifa 4,2 MB Bepul yuklash

18 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 4,2 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 18

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 18

презентация powerpoint andijon viloyati andijon tumani 43-umumiy o’rta ta’lim maktabining fizika fani o’qituvchisi ismailov murodjon mavzu: quyosh sistemasining tuzilishi maqsad: a)ta’limiy: o’quvchilarga quyosh sistemasining tuzilishi haqida tushuncha berish. b)tarbiyaviy: o’quvchilarni ilmga sadoqatli bo’lish, vatanparvarlik ruhida tarbiyalash d)rivojlantiruvchi: o’quvchilarning ilmiy dunyo qarashlarini yanada o’stirish. c)kompetensiya: o’z-o’zini rivojlantirish, matematik savodxonlik, ijtimoiy faol furaqolik. d. turi: noan’anaviy, yangi mavzuni bayon qilish darsi. d. usuli: blits metodi, d.jihozi: darslik, plakat, kompyuter, 1 tashkiliy qism 2 daqiqa 2 o’tilgan mavzuni takrorlash 15 daqiqa 3 yangi mavzu bayoni 15 daqiqa 4 mustahkamlash 10 daqiqa 5 uyga vazifa 3 daqiqa tashkiliy qism o’quvchilar bilan salomlashish davomatni aniqlash darsga tayyorgarlik ko`rish yangi mavzu kopernik birinchi bo‘lib, planetalarning yulduzlar fonidagi sirtmoqsimon harakatlanishining sababi yerning quyosh atrofida boshqa barcha planetalar qatori aylanishi tufayli sodir bo‘lishini aniqladi (24-rasm). kopernikning olam tuzilishi haqidagi bu nazariyasi geliosentrik nazariya deb nom oldi. olam tuzilishining geliosentrik na- zariyasi mashhur italiyalik olim, faylasuf jordano bruno (1548–1600) …

2 / 18

trofida aylansa kerak degan to‘g‘ri xulosaga keldi (25-rasm). aslida beruniy geosentrik sistemaning tarafdori bo‘lib qolgan bo‘lsa-da, uning ichki planetalar (merkuriy va venera)ga tegishli bu xulosasi xi asrda olam tuzilishining geliosentrik sistemasi uchun qo‘yilgan ilk qadam edi. quyosh sistemasiga kiruvchi jismlar bilan biz dastlab «tabiatshunoslik» darslarida tanishgan edik. ma’lumki, bu sistemaning eng yirik jismi quyosh bo‘lib, uning diametri yernikidan 109 marta katta, massasi esa 330 000 yer massasiga teng (26-rasm). uning atrofida 8 ta yirik planeta bir-biriga yaqin tekisliklarda, turli davrlar bilan aylanadi. quyoshdan uzoqligiga ko‘ra bu planetalar uning atrofida quyidagi tartib bilan joylashgan: merkuriy, venera, yer, mars, yupiter, saturn, uran, neptun. quyosh sistemasining masshtabi va a’zolari quyosh sistemasini shartli ravishda chegaralovchi neptun quyoshdan yerga qaraganda salkam 30 marta uzoqda joylashgan. yerning quyoshdan o‘rtacha uzoqligi 149,6 million kilometr, binobarin, neptunning quyoshdan uzoqligi o‘rtacha 4554,4 million kilometrni tashkil etadi. quyoshdan yergacha uning nurlari 8 minutdan sal ko‘proq vaqtda yetib kelgani holda, quyoshdan …

3 / 18

shtirganda, unga nisbatan juda kichik osmon jismlari hisoblanadi. planetalar va barcha mayda jismlarning massasi birgalikda quyosh sistemasi jismlari umumiy massasining 0,15% ini, quyoshning mas- sasi esa taxminan 99,85% ni tashkil etadi. shuning uchun ham quyosh o‘z sistemasiga kiruvchi barcha jismlarning harakatlarini boshqaradi. quyosh atrofida harakatlanayotgan planetalarning yulduzlar fonidagi vaziyatlari harakatlanayotgan yerdan kuzatilganligi tufayli, murakkab ko‘rinishga ega bo‘ladi. planetalarning yerdan qaraganda quyoshga nisbatan egallagan vaziyatlari ularning konfiguratsiyalari deyiladi. planetalardan ikkitasining konfiguratsiyalari bilan tanishaylik. 28-rasmda ulardan birining orbitasi ichki planetaga (orbitasi yer orbitasining ichida joylashgan – merkuriy yoxud veneraga), ikkinchisi esa tashqi planetalarga (orbitasi yer orbitasidan tashqarida yotganiga) tegishlidir. planetalarning konfiguratsiyalari va ko‘rinish shartlari yerning rasmdagi vaziyatida ichki planeta egallagan 1- va 2-holatlar planetaning quyosh bilan qo‘shilish holatlari deyilib, bu holatlarda planeta quyosh shafag‘iga ko‘milib ko‘rinmaydi, ya’ni bunda uning ko‘rinmaydigan davri bo‘ladi. ichki planetaning quyoshdan sharq va g‘arb tomonga maksimal uzoqlashgan (yoy hisobida) holda ko‘rinishlari (elon-gatsiyalari) uning 3- va 4-holatlariga to‘g‘ri keladi. …

4 / 18

holatda esa quyoshga qarama-qarshi turganidan, quyosh botishi bilan planeta sharq tomonda gorizontdan ko‘tariladi va butun tun davomida uni kuzatish mumkin bo‘ladi. planetaning 7- va 8-holatlari, mos ravishda, uning sharqiy va g‘arbiy kvadratura holatlari deyiladi. planeta 7-holatda bo‘lganda, uni quyosh botgandan to yarim kechagacha, 8-holatda bo‘lganda esa uni yarim kechadan to erta tonggacha gorizont ustida ko‘rish mumkin bo‘ladi. barcha planetalar quyosh atrofida bir tomonga qarab, ya’ni g‘arbdan sharqqa tomon harakatlanib aylanadi. quyoshdan uzoqliklariga ko‘ra, ularning aylanish davrlari har xil bo‘lib, quyoshga yaqinlari kichik, uzoqdagilari esa katta davrlar bilan aylanadi. masalan, quyoshga eng yaqin merkuriy uning atrofida taxminan 88 kunda aylanib chiqqani holda, neptun quyosh atrofida salkam 165 yillik davr bilan aylanadi. ularning harakat tezliklari ham har xil bo‘lib, quyoshdan uzoq masofada aylanadigan planetalar yaqin masofadagilariga qaraganda ancha kichik tezlik bilan harakatlanadi. darslik so‘ngida berilgan ilovada planetalarning quyosh atrofida aylanishlariga tegishli ma’lumotlar keltirilgan. jumladan, unda planetalarning orbital tezliklari, quyosh atrofida aylanish davrlari, …

5 / 18

an necha marta katta? 3. planetalarning sinodik davrlari deb nimaga aytiladi? uyga vazifa 1. darslikda berilgan mavzuni o’qib kelish. 2. savollarga javob yozib kelish. 3. mavzuga doir savollar tuzib kelish. image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png /docprops/thumbnail.jpeg

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 18 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"quyosh sistemasining tuzilishi" haqida

презентация powerpoint andijon viloyati andijon tumani 43-umumiy o’rta ta’lim maktabining fizika fani o’qituvchisi ismailov murodjon mavzu: quyosh sistemasining tuzilishi maqsad: a)ta’limiy: o’quvchilarga quyosh sistemasining tuzilishi haqida tushuncha berish. b)tarbiyaviy: o’quvchilarni ilmga sadoqatli bo’lish, vatanparvarlik ruhida tarbiyalash d)rivojlantiruvchi: o’quvchilarning ilmiy dunyo qarashlarini yanada o’stirish. c)kompetensiya: o’z-o’zini rivojlantirish, matematik savodxonlik, ijtimoiy faol furaqolik. d. turi: noan’anaviy, yangi mavzuni bayon qilish darsi. d. usuli: blits metodi, d.jihozi: darslik, plakat, kompyuter, 1 tashkiliy qism 2 daqiqa 2 o’tilgan mavzuni takrorlash 15 daqiqa 3 yangi mavzu bayoni 15 daqiqa 4 mustahkamlash 10 daqiqa 5 uyga vazifa 3 daqiqa tashkiliy qism o’q...

Bu fayl PPTX formatida 18 sahifadan iborat (4,2 MB). "quyosh sistemasining tuzilishi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: quyosh sistemasining tuzilishi PPTX 18 sahifa Bepul yuklash Telegram