qadimgi dunyo adabiyoti

PPTX 30 pages 11.1 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 11.1 MB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

презентация powerpoint qadimgi dunyo adabiyoti (eng qadimgi davrlardan milodning v asrigacha) mavzuni oʻrganish jarayonida: – qadimgi dunyo adabiyotining eng muhim rivojlanish tamoyillarini tahlil qilamiz; – qadimgi sharq va antik adabiyotning o‘ziga xos xususiyatlarini solishtiramiz. sopol taxtachalarga mixxat usuli bilan bitilgan gilgamesh haqidagi doston ossuriya podshosi ashshurbanipal (mil. av. vii asr) kutubxonasi orqali bizgacha yetib kelgan. yozma adabiyotning paydo bo‘lishi miloddan avvalgi iv–ii mingyilliklarda qadimgi sharqda – shumer, akkad va bobil (vaviloniya) davlatlari (mesopotamiya, hozirgi iroq hududi) hamda qadimgi misrda yozuvning ixtiro qilinishi bilan bog‘liq. qadimgi sharq adabiyotining bizgacha yetib kelgan dastlabki namunalarini asosan miflar (qadimgi xalqlarning dunyo paydo bo‘lishi, tabiat hodisalarining sabablari, ma’budlarning insonlar hayotiga ta’siri bilan bog‘liq e’tiqodlarini aks ettirgan asarlar), eposlar (dostonlar), ma’budlar sharafiga duolar va madhiyalar, qo‘shiqlar va maqollar tashkil qiladi. qadimgi sharq dunyosining eng yirik adabiy yodgorliklaridan biri gilgamesh haqidagi dostondir. akkad tilidagi bu asar miloddan avvalgi xviii–xvii asarlarda yaratilgan. dostonga ko‘ra, uruk (shumer poytaxti) ahli …

2 / 30

paytida qilgan ishlari uchun hisobot beradi: “o usex-nemtut, men yomonlik qilmadim! o hetep-sedejet, men o‘g‘irlamadim!” shunga yaqin mazmundagi quyidagi bitiklarni qabr toshlarida ham uchratish mumkin: “olimlik bilan maqtanma. bir o‘zim hamma narsani bilaman deb o‘ylama. maslahatni faqat donishdan emas, hamma joydan qidir. san’at chegara bilmaydi. axir, rassom o‘z mahoratining soʻnggi nuqtasiga yetishmog‘i mumkinmi?” qadimgi misr papiruslari (papirus o‘simligi poyasidan ishlangan qog‘oz) va sopol taxtachalari orqali bizgacha muhabbat lirikasining dastlabki namunalari ham yetib kelgan. ayrim she’rlardan faqat bir necha satrlar saqlanib qolgan bo‘lsa-da, ularda badiiy tasvir vositalarining go‘zal namunalarini ko‘rish mumkin: shamol keladi – daraxtga qoʻnadi, sen kelasan – men tomon oshiqasan. e’tiqod masalalari qadimgi hindistonda miloddan avvalgi xii asrdan boshlab ming yillar davomida yaratilgan “vedalar” (sanskrit – qadimgi hind tilida “bilim” so‘zidan) kitoblarining ham asosini tashkil qiladi. “mahabharata”da tasvirlanishicha, ikki sulola o‘rtasidagi nifoq buyuk kurukshetra jangiga olib keladi. xvi asr miniatyuras bir necha qismdan iborat bu kitoblardan ma’budlarni sharaflovchi madhiyalar, …

3 / 30

r chekkaga soʻng ketar holsiz. koʻngli qora yovuz odam-chi, chaqib turar dam o‘tmay, esiz. “mahabharata”dan (sotiboldi yo‘ldoshev tarjimasi) qadimgi xitoy adabiyotida tabiat bilan uyg‘unlik falsafasi muhim o‘rin egallaydi. bu falsafa xitoy adabiyotining bizgacha yetib kelgan eng qadimiy yodgorliklaridan biri – miloddan avvalgi xi–vii asrlarda yaratilgan turli yo‘nalishdagi qo‘shiqlar namunalarini o‘z ichiga olgan “qo‘shiqlar kitobi”da ham o‘z aksini topgan. vodiydagi tut daraxti, qanday nazokat! uning barglari naqadar nozik! egamning jamolini men ko‘rdim. qanday baxt! yurakdagi sevgimni nechun so‘z bilan izhor etmay? yuragim tubigacha ardoqlayman uni, sevishdan hech qachon to‘xtamayman. “qo‘shiqlar kitobi”dan ! tahlil qiling: qadimgi sharq adabiyotida qanday g‘oyalar va mavzular yetakchilik qilgan? bu g‘oyalar siz mutolaa qilgan keyingi davr sharq so‘z san’ati namunalarida qay tarzda aks etgan? o‘rta osiyo xalqlari adabiyotining dastlabki namunalari ham xalq og‘zaki ijodi (folklor) shaklida paydo bo‘lib, keyingi davrlarda u yozma adabiyotning shakllanishi va taraqqiy etishida muhim omil bo‘lib xizmat qilgan. og‘zaki ijod xalq yoki xalqning …

4 / 30

ing muqaddas kitobi o‘rta osiyo xalqlarining eng qadimgi yozma adabiyot namunalaridan biri hisoblanadi. unda o‘rta osiyo, eron va ozarbayjon xalqlarining madaniy, ijtimoiy-iqtisodiy hayoti, tarixiga oid qimmatli ma’lumotlar, ularning olam va odam, ezgulik va yovuzlik borasidagi qarashlari aks etgan. mitrani madh etarmiz ... yolg‘onchini tutar u, uzun qo‘llari bilan, sharqda qallob ushlanar, g‘arbda u halok bo‘lar, ranxa boshida bo‘lsin, xoh bo‘lsin yer qa’rida, baribir tutar mitra. “avesto”dan (mirsodiq is’hoqov tarjimasi mitra – zardushtiylikda quyosh xudosi ranxa – sirdaryo o‘ylab ko‘ring: “avesto”ning ezgulik va yovuzlik kurashi asosiga qurilgani sabablarini qanday izohlaysiz? ? qadimgi dunyo adabiyotining muhim qismini antik adabiyot tashkil qiladi. antik (lotincha “qadimiy” so‘zidan) adabiyot deganda taxminan miloddan avvalgi i mingyillikdan milodning v asrigacha, ya’ni qadimgi rim imperiyasining qulashigacha bo‘lgan davrda qadimgi yunoniston va rimda yaratilgan adabiyot tushuniladi. antik madaniyatning keyingi davrlar ilm-fani, madaniyati va adabiyotiga ta’siri beqiyosdir. misol uchun, har to‘rt yilda o‘tkaziladigan olimpiada o‘yinlari, ayrim yevropa va turkiy tillar …

5 / 30

onlarga xos tuyg‘ular mavjud bo‘lib, turli qiyofalarda insonlar hayotiga aralashishlari mumkin edi. ma’bud va inson farzandi bo‘lgan qahramonlar esa g‘ayritabiiy jismoniy va aqliy qobiliyatlarga ega bo‘lishgan. misol uchun, ma’bud zevs va mikena shohining qizi alkmenadan tug‘ilgan herakl (rim mifologiyasida – gerkules) kuch qudratda tengsiz bo‘lgan va aql bovar qilmasqahramonliklar ko‘rsatgan. mifologiyaning kuchli ta’sirini antik eposning eng yirik namunalari bo‘lmish “iliada” va “odisseya” dostonlarida ham kuzatish mumkin. “iliada” dostonida yunonlarning troya shahriga qarshi urushi tasvirlansa, “odisseya”da troya urushi qatnashchilaridan biri odisseyning uyga qaytish yo‘lidagi mashaqqatlari bayon etilgan. uzoq va mashaqqatli safar motivi antik adabiyotning yana bir epik namunasi – qadimgi rim shoiri vergiliyning “eneida” dostonida (miloddan avvalgi i asr) ham o‘z aksini topgan. unda troya urushi qahramonlaridan biri, hosildorlik ma’budasi veneraning farzandi, rimga asos solgan romul va remning ajdodi eneyning italiyaga kelishi haqida hikoya qilinadi. antik adabiyotda dramaturgiya alohida ahamiyat kasb etadi. qadimgi yunon teatr tomoshalari odatda ochiq havoda o‘tkazilgan. tomoshabinlarga …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi dunyo adabiyoti"

презентация powerpoint qadimgi dunyo adabiyoti (eng qadimgi davrlardan milodning v asrigacha) mavzuni oʻrganish jarayonida: – qadimgi dunyo adabiyotining eng muhim rivojlanish tamoyillarini tahlil qilamiz; – qadimgi sharq va antik adabiyotning o‘ziga xos xususiyatlarini solishtiramiz. sopol taxtachalarga mixxat usuli bilan bitilgan gilgamesh haqidagi doston ossuriya podshosi ashshurbanipal (mil. av. vii asr) kutubxonasi orqali bizgacha yetib kelgan. yozma adabiyotning paydo bo‘lishi miloddan avvalgi iv–ii mingyilliklarda qadimgi sharqda – shumer, akkad va bobil (vaviloniya) davlatlari (mesopotamiya, hozirgi iroq hududi) hamda qadimgi misrda yozuvning ixtiro qilinishi bilan bog‘liq. qadimgi sharq adabiyotining bizgacha yetib kelgan dastlabki namunalarini asosan miflar (qadimgi xalqlarning d...

This file contains 30 pages in PPTX format (11.1 MB). To download "qadimgi dunyo adabiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi dunyo adabiyoti PPTX 30 pages Free download Telegram