ijtimoiy prognozlashtirish muammolari

DOC 75,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1443697262_61416.doc ijtimoiy prognozlashtirish muammolari reja: 1.ijtimoiy bashorat tushunchasi, turlari, tiplari, metodlari 2.kelajakni prognozlashtirishning о‘ziga xos xususiyatlari. 3.prognozlashtirishning ijtimoiy jarayonlarga ta’siri. o‘zining, o‘z farzandlarining, o‘zi yashayotgan mamlakatning kelajagi haqida bilishni istamagan odam bo‘lmasa kerak. shu sababli qadim zamonlardan boshlab turli xalqlarda ertangi kunga nazar tashlash, kelajakni bashorat qilish qobiliyatiga ega bo‘lgan kishilar katta izzat-ikromga sazovor bo‘lgan. forslar ularni afsungarlar, bobilliklar va assiriyaliklar – xaldeylar, qadimgi misr aholisi – kohinlar deb atagan. bashoratgo‘ylar qadimgi yunoniston aholisining hayotida alohida o‘rin egallagan. kelajakni bashorat qilishga falsafa tarixida ham, ijtimoiy tafakkurda ham turli ko‘rinishlarda alohida e'tibor qaratilgan. tarixning o‘tish davrlarida, keskin ijtimoiy konfliktlar yuz bergan davrlarda bashoratning ahamiyati ayniqsa oshgan. bu insoniyat hayotining barcha jabhalarida olamshumul o‘zgarishlar yuz berayotgan hozirgi davrga ham xos. yuzaga kelgan sharoitda ijtimoiy bashorat masalalari o‘ta muhim nazariy va metodologik ahamiyat kasb etmoqda, ularni ishlab chiqish esa falsafiy tafakkurning dolzarb vazifalaridan biriga aylanmoqda. darhaqiqat, kelajak bilan shug‘ullanmagan falsafaning kelajagi yo‘q. ushbu …

uradi. ammo gipoteza – o‘tmishni ham, hozirgi zamonni ham, kelajakni ham bilishga tatbiq etiladigan mantiqiy shakl, bashorat esa kelajakka yoki hali ma'lum bo‘lmagan hozirgi davrga qarab mo‘ljal oladi. kelajakni oldindan aytish usuli, teranlik va aniqlik darajasiga ko‘ra bashoratning uch turini farqlash mumkin: 1) kundalik bashorat; 2) intuitiv bashorat; 3) ilmiy bashorat. kundalik bashorat insonning kundalik hayot tajribasiga, tabiat va jamiyatda u yoki bu voqyealarning tez-tez takrorlanishini bevosita kuzatishga asoslanadi. kundalik bashoratlarga xalqda keng mashhur bo‘lgan ob-havo alomatlari misol bo‘lishi mumkin. masalan, quyosh botayotganda odatdagidan uzoqroq ushlanib qolgan bo‘lsa, yomg‘irni kutish kerak; yozda ertalab tuman tushgan bo‘lsa, demak kunduzi havo ochiq bo‘ladi; sharqdan shamol essa, tez orada yomg‘irlar tugaydi. bashoratning ikkinchi turi – intuitiv bashorat. ma'lumki, intuitsiya – bu ilmiy tajriba va mantiqiy mushohadasiz haqiqatning tagiga bevosita yetish. bashoratning bu turi hali yaxshi o‘rganilmagan va ko‘pincha unga yetarlicha baho berilmaydi. holbuki, aqlni lol qoldiradigan faktlar ma'lum. masalan, to‘rt yuz yil oldin …

ta kelganda kasal bo‘lmagan. hammaga o‘zining o‘limi yaqinligini e'lon qilgan, o‘zi o‘ziga qabr qazgan, o‘z «xonaqosi»ga qaytib kelgan, ich kiyimini almashtirgan, boshiga o‘z asarlarini qo‘ygan va vafot etgan. boshqa ko‘plab g‘ayrioddiy faktlarni keltirish mumkin. ularning barchasi intuitiv bashoratni e'tibordan soqit etish yaramasligidan dalolat beradi. xx aso oxiri xxi asr boshlarida dunyo tan olgan va e'tirof etgan bashoratchilar vanga xonim, juna davitashvili, er-xotin pavel va tamara globalar bo‘lib, ular 1989 yildayoq 1991 yilda sssr parchalanishini, o‘sha davrda hukumatni boshqarayotgan v. gorbachevning taxtdan ag‘darilishini va mustaqil hamdo‘stlik mamlakatlari tashkil etilib, jamiyat hayotida yangi davr boshlanishini bashorat qilganlar. odatdagi va intuitiv bashoratdan farqli o‘laroq, ilmiy bashorat fan doirasida yoki uning yordamida amalga oshiriladi va o‘rganilayotgan jarayonning qonuniyatlarini bilishga asoslanadi. u kelajakni ancha samarali bashorat qilish va oldindan ko‘ra bilish imkonini beradi. ilmiy bashoratning ayrim elementlari qadimgi dunyodayoq mavjud bo‘lgan. masalan, faylasuf fales (miloddan avvalgi 640-562 yillar) miloddan avvalgi 585 yilda quyosh tutilishini bashorat …

an maxsus tadqiqot. g‘arb mamlakatlarida ijtimoiy prognoz qilish ilmiy bashoratning turii sifatida «futurologiya» (lot. futurum – kelajak va yunon. logos – ta'limot) degan nom bilan vujudga kelgan. bu atamani ilk bor g‘arbiy berlin erkin universiteti huzuridagi otto zur nomidagi institut professori o.flextgaym ishlatgan. shuni qayd etish lozimki, «futurologiya» atamasi umumiy e'tirof etilgani yo‘q. misol uchun, bashorat muammolari bo‘yicha fransuz mutaxassislarining aksariyati futurologiya insonning kelajakni ishonch bilan bashorat qilish qobiliyati haqida xom xayol qilish uchun asos bo‘ladi, deb hisoblaydi. futurologiya o‘rniga «fyutyuribli» atamasi taklif qilingan bo‘lib, u «ehtimol tutilgan kelajak» degan ma'noni anglatadi. bunda kelajakning shartliligi, ko‘p variantliligiga urg‘u beradi. mamlakatimizda ijtimoiy bashorat bilan bog‘liq tadqiqotlar «prognostika» degan nom olgan. bu yosh fan prognoz qilish qonunlari, tamoyillari va metodlarini o‘rganadi, mantiq muammolarini va har xil tipdagi prognostik tadqiqotlarning tasniflarini ishlab chiqadi. u endigina shakllanish davrini boshdan kechirmoqda, lekin hozirning o‘zidayoq kelajakning ilmiy muqobillarini yaratishning muhim vositasi hisoblanadi. prognozdashtirish masalasi bilan k …

ilan ta'sis etilgan. klub jenevadagi maxsus reestrda shtat va byudjetga ega bo‘lmagan, a'zolari soni cheklangan tashkilot sifatida ro‘yxatdan o‘tkazilgan. bugungi kunda rim klubiga jahonning 47 mamlakatida yashab ijod qiluvchi, ilmiy-texnika inqilobi davrida insoniyat rivojlanishining istiqbollarini aniqlashni o‘z oldiga maqsad qilib qo‘ygan yuzdan ortiq fan va madaniyat arboblari a'zo. klub faoliyatining asosiy shakli – hozirgi davrning olamshumul muammolarini o‘rganishni tashkil etishdan iborat. ijtimoiy prognoz qilishning asosiy xususiyatlari qaysilar xos? ijtimoiy prognoz qilish asosan quyidagi ilmiy-nazariy xususiyatlar bilan tavsiflanadi: 1. prognoz qilish jarayoni ob'ektiv va sub'ektiv asoslarga ega. prognoz qilishning ob'ektiv asosi o‘tmish, hozirgi zamon va kelajakning qonuniy aloqasi bilan belgilanadi. kelajak hozirgi zamonda bo‘lg‘usi oqibatni vujudga keltiruvchi sabab ko‘rinishida; muayyan sharoitlarda muqarrar tarzda voqyelikka aylanuvchi imkoniyat ko‘rinishida; hozirgi davrning kelajakda yangi sifat paydo bo‘lishiga olib kelishi muqarrar bo‘lgan hodisalaridagi muayyan miqdoriy va tarkibiy o‘zgarishlar ko‘rinishida zohirdir. kelajak hozirgi zamonda hodisalarning ular mavjudligining muayyan sharoitlaridagi muhim aloqalarini ochib beruvchi qonunlar ko‘rinishida zohirdir. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ijtimoiy prognozlashtirish muammolari"

1443697262_61416.doc ijtimoiy prognozlashtirish muammolari reja: 1.ijtimoiy bashorat tushunchasi, turlari, tiplari, metodlari 2.kelajakni prognozlashtirishning о‘ziga xos xususiyatlari. 3.prognozlashtirishning ijtimoiy jarayonlarga ta’siri. o‘zining, o‘z farzandlarining, o‘zi yashayotgan mamlakatning kelajagi haqida bilishni istamagan odam bo‘lmasa kerak. shu sababli qadim zamonlardan boshlab turli xalqlarda ertangi kunga nazar tashlash, kelajakni bashorat qilish qobiliyatiga ega bo‘lgan kishilar katta izzat-ikromga sazovor bo‘lgan. forslar ularni afsungarlar, bobilliklar va assiriyaliklar – xaldeylar, qadimgi misr aholisi – kohinlar deb atagan. bashoratgo‘ylar qadimgi yunoniston aholisining hayotida alohida o‘rin egallagan. kelajakni bashorat qilishga falsafa tarixida ham, ijtimoiy tafakk...

Формат DOC, 75,5 КБ. Чтобы скачать "ijtimoiy prognozlashtirish muammolari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ijtimoiy prognozlashtirish muam… DOC Бесплатная загрузка Telegram