turkiy tillarni qiyosiy –tarixiy grammatikasi fanidan

DOCX 25 стр. 41,8 КБ Бесплатная загрузка

25 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 41,8 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 25

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 25

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “______________________________________________” universiteti “_______________________________________________” fakultet “____________________________________” kafedrasi “____________________________________” yo’nalishi “_____________________________” fanidan kurs ishi mavzu: turkman tilining sintaktik xuzusiyatlari ilmiy rahbar: “_________________________” bajardi: “_________________________” o’quv yili -20__ mundarija: kirish. i bob. turkiy tillar tilshunosligida sintaksis 1.1.turkiy tillarning sintaksis bo’limini o’rganish 1.2.turkiy tillarda so’z birikmasi ii. bob. turkman tilining sintaktik xususiyatlari 2.1. turkman tilining xususiyatlari 2.2.turkman tili sintaksisi xulosa. foydalanilgan adabiyotlar. kirish turkiy tillarning qiyosiy-tarixiy grammatikasi" fanining maqsadi hozirgi turkiy tillarning fonetik fonologik, morfem-morfologik, leksik-semantik va struktur-grammatik xususiyatlarini yaxlit holda tahlil qilish, turkey tillar grammatikasida oltoy tillariga xos lingvistik jarayonlar ifodasini yoritish, turkiy tillarni tasniflashda fonetik, leksik, grammatik, geografik, etnik mezonlaming o‘rnini izohlash; turkiy tillarning umumiy va xususiy taraqqiyot bosqichlari haqida muayyan tasavvur hosil qilish, tipologik o‘ziga xosliklarini. umumlashtirish. farqli jihatlarini ajratishdan iborat. “turkiy tillarning qiyosiy-tarixiy grammatikasi" fani doirasida o‘rganiladigan asosiy masalalarning amaliy qiymati quyidagilarda ko'rinadi: - talabalar milliy tilning shakllanish jarayoni, o'zbek tili mansub …

2 / 25

qolish darajasi, lisoniy va nolisoniy omillar haqida bilim ko‘nikmalariga ega bo‘ladilar; -turkiy tillarning dastlabki taraqqiyot davriga xos bo'lgan grammatik xususiyatlarning dialektlarda saqlanib qolishi. bu jihatdan shevalarning muhim lingvistik baza sifatidagi ahamiyatipi anglab yetadilar;- hozirgi turkiy tillar grammatikasini qiyoslash tilning ichki taraqqiyoti, lingvistik jarayonlar, leksema semantikasidagi o‘zgarishlar, ma'no kengayishi, semantik torayish va ularni yuzaga keltiruvchi omillarni o‘rganish imkoniyatini beradi. hozirgi kunda barcha sohalarda globallashuv jarayoni ta'siri ko‘zga tashlanmoqda. ana shunday vaziyatda “turkiy tillarning qiyosiy-tarixiy grammatikasi” fanining asosiy masalalari borasida to'plangan bilim ko’nikmalari turkologiya sohasini takomillashtirishda, umumturkiy global masalalarni hal qilishda, turkiy tillarda yaratilgan yozma yodgorliklar mazmunmi o‘zlashtirishda, turkiy tillar, xususan, o‘zbek tili taraqqiyot xususiyatlarini belgilashda muhim ahamiyat kasb etadi. zero, milliy til, qardosh tillar tarixi, takomiliga jiddiy e’tibor qaratish barcha ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotning, mamlakat rivojining, millat ravnaqining asosiy mezonini belgilaydi. muhtaram prizidentimiz shavkat mirziyoyev: "ta'lim-tarbiya – bu bizning kelajagimiz, hayot-mamot masalasi. shu bois, bu sohadagi islohotlarni kechiktirishga haqqimiz yo'q. qanchalik murakkab bo'lmasin, …

3 / 25

ti. turkmam tili. turkman tili sintaksisi. kurs ishining maqsadi. turkman tilining sintaktik xususiyatlarini yoritish, sintaksisini o`rganish va boshqa turkiy tillarga taqqoslash orqali turkman tilining alohida xususiyatlarini ochib berish. kurs ishining vazifalari. turkiy tillar tarixi va taraqqiyoti bilan yaqindan tanishish va turkman tilining turkiy tillar orasidagi mavqeyini chuqur o`rganish. turkman tili sintaksisi haqida ma`lumot berish. kurs ishining tuzilishi. mazkur kurs ishi kirish qism, ikki bob, xulosa va foydalanilgan adabiyotlardan iborat. i bob. turkiy tillar tilshunosligida sintaksis 1.1.turkiy tillarning sintaksis bo’limini o’rganish sintaksis. har bir tilning, shu jumladan o'zbek tilining gap qurilishi, so'z birikmalari, gap bo'laklari, ular orasidagi mazmun va grammatik aloqalar uzoq taraqqiyot qonunlari asosida va boshqa tillarning ta'siri tufayli ro'y beradi. qadimgi turkiy til o'zbek va boshqa ko'p turkiy tillarning shakllanishida asos bolgan. ammo bu turkiy tilning o'zi ham ma'lum taraqqiyot bosqichlarini boshidan kechirgan, shakllangan ma'lum bir qolipga tushgan yozma til edi. har qanday tilning qurilishi asta – sekinlik bilan …

4 / 25

ikishi teng va tobelik asosida yuz beradi. 1. teng bog'lanish - ikki so'zning o'zaro teng munosabatlar asosida birikishi: boshq. dalala ve qalala “dalada va shaharda”, chuv. verman ve sur “o'rmon va botqoq”. teng bog'lanish o'zaro teng bog'lovchilar yoki sanash ohangi yordamida yuzaga keladi. 2. tobe bog'lanish - bir so'zning boshqa so'zga tobelik asosida bog'lanishi: no 'g'. kelgen adam “kelgan odam”, tat. kyocle kese “ kuchli odam”. tobe bog'lanish ikki qismdan iborat bo'ladi: tobe qism va hokim qism. so'roq bog'lanib kelgan qism hokim, so'roqqa javob bo'lib keluvchi qism tobe qismdir: qoz. kok (qanday?) orman, xak. naymirtig (qanday?) kиm, turkm. otluq (qanday?) meydan. so’zlarning tobelanish asosida bog'lanishi so‘z birikmalarini hosil qiladi. so'z birikmasi ikki va undan ortiq so‘zdan iborat bo'ladi, ammo kengaygan bir tushunchani ifodalaydi. turkiy tillarning sintaktik xususiyatlarini qiyosiy - tarixiy jihatdan oʻrganish qadimgi turkiy tilni, yaʼni barcha turkiy tillarga asos boʻlgan tilning sintaksisini oʻrganishdan boshlanib, soʻng yaqin qarindosh tillarning materiallari …

5 / 25

i belgi sanaladi. sintaktik qurilmalarning taraqqiyot bosqichlari quyidagilarni aniqlash orqali oydinlashtiriladi: a)sintaktik birlikning turini aniqlash (soʻz birikmasi, gap yoki qoʻshma gap), b) morfologik asosini hisobga olgan holda sintaktik birlik modelini aniqlash; v) diaxron omillar asosida bu modelning turkey tillarda tarqalish darajasini belgilash. sintaktik qurilmalar xususiyatini yoritishda agglyutinativ tillarning umumtipologik belgilari, masalan, barcha qoʻshma gaplardda ergash gapning bosh gap tarkibiga kiritilishi (buning natijasida ergash gaplar oʻrnida sifatdosh va ravishdoshli oborotlarning qoʻllanishi), kuchaytiruv yuklamalarning faolligi (buning natijasida bogʻlovchili ergash gaplarning hosil boʻlishi) va boshqalar olinadi. turkiy tillarda soʻz birikmasining maʼno munosabatiga koʻra turli shaklda qadimgi turkiy tilda ham ayni tarzda mavjud boʻlgan tobe aloqaga nisbatan keng tarqalgan koʻrinishi aniqlovchi— aniqlamish munosabati hisoblanadi. atributiv munosabatda turkiy tillarni boshqa tipdan ajratib turuvchi quyidagi xususiyatlarni koʻrsatish mumkin: — sifatlovchi sifatlanmishga faqat bitishuv usulida tobelanadi (mavi koʻy (ozarb.) — moviy koʻk, yeldi gemi (turk) — ellik kema), yaʼni flektiv tillar kabi son va kelishikda moslashmaydi; — …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 25 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "turkiy tillarni qiyosiy –tarixiy grammatikasi fanidan"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “______________________________________________” universiteti “_______________________________________________” fakultet “____________________________________” kafedrasi “____________________________________” yo’nalishi “_____________________________” fanidan kurs ishi mavzu: turkman tilining sintaktik xuzusiyatlari ilmiy rahbar: “_________________________” bajardi: “_________________________” o’quv yili -20__ mundarija: kirish. i bob. turkiy tillar tilshunosligida sintaksis 1.1.turkiy tillarning sintaksis bo’limini o’rganish 1.2.turkiy tillarda so’z birikmasi ii. bob. turkman tilining sintaktik xususiyatlari 2.1. turkman tilining xususiyatlari 2.2.turkman tili sintaksisi xulosa. foydalanilgan adabiyotlar. kirish turkiy ...

Этот файл содержит 25 стр. в формате DOCX (41,8 КБ). Чтобы скачать "turkiy tillarni qiyosiy –tarixiy grammatikasi fanidan", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: turkiy tillarni qiyosiy –tarixi… DOCX 25 стр. Бесплатная загрузка Telegram

turkiy tillarni qiyosiy –tarixiy grammatikasi fanidan

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "turkiy tillarni qiyosiy –tarixiy grammatikasi fanidan"

Похожие файлы