turk tilida so‘z yasovchi qo‘shimchalar
Page preview (5 pages)
Scroll down 👇
![‘liqdir. bugungi kunga kelib, nafaqat tilimiz umuman olganda ta’lim va ilm-fanga alohida e’tibor berilmoqda. buni yurtboshimiz sh.m.mirziyoyevning quyidagi fikrlari bilan isbotlaymiz: “…ta’lim va ilm-fan, davlatning yoshlarga doir siyosatini amalga oshirish, ta’limning yangi, zamonaviy usullarini, jumladan, axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish muhim vazifalardan biri hisoblanadi”.[footnoteref:1] har qanday fan taraqqiyoti tadqiqot ishlarining koʻlami va dolzarbligi bilan uzviy bog‘lanadi. shu bois bu borada qoʻlga kiritilgan har bir ilmiy xulosa muhim ahamiyat kasb etadi. til taraqqiyotini nainki soʻzdan, balki grammatik birliklardan ham ayri holda tasavvur etib boʻlmaydi, tilshunoslik fanining rivojini til sistemasining asosiy belgilaridan biri boʻlgan grammatik birliklarning ishtirokisiz tasavvur qila olmaymiz. zero, grammatik birliklar birikma va gap konstruktsiyasida asosiy obyektlardan biri sanaladi. shu nuqtayi nazardan har bir til birligining tub mohiyatini ochib berish va sharhlash zaruriyati mavjudki, uni hech boʻlmaganda ikki til hodisasi yoki bir lisoniy birligining ikki til (qardosh, noqardosh boʻlishidan qat’iy nazar) doirasida oʻganilishini taqozo etadi. bu esa oʻz navbatida toʻgʻri nazariy …](/media/previews/pages/preview_zE0kRG9.webp "turk tilida so‘z yasovchi qo‘shimchalar - Page 2")
![toni, 2015. -320] til leksikasi lug‘aviy ma’nolarning o‘zgarishi, so‘z yasalishi va yangi so‘zlar hosil qilinishi omillari hisobiga muntazam boyib boradi. biri boshqasi bilan o‘zaro munosabatda bo‘lgan bu omillar ayni o‘rinda til taraqqiyotini belgilashga xizmat qiladi. ularning o‘zaro munosabatdoshligi shundaki, tilda yangi paydo bo‘lgan so‘zlar so‘z o‘zalshtirish bilan bog‘liq bo‘lsa, so‘z o‘zlashtirish lug‘aviy birliklar ma’nosni farqlash (differesiatsiya qilish)da muhim rol o‘ynaydi. lug‘aviy birliklarning mazmuni paydo bo‘layotgan yangi so‘z (yoki tushuncha)ning ma’nosiga zid bo‘lmagan holatlarda ma’nolar o‘zgarishiga ehtiyoj (imkoniyat) vujudga keladi. so‘z yasalishi (kelime yapimi) hozirgi zamon turk tilida qo‘llanib kelinayotgan so'z va atamalar uch xil yo'l bilan yuzaga kelgan. bulardan birinchisi, faollashtirilgan neologizmlar sifatida zamonaviy turk tiliga kirgan arab, fors va boshqa tillardan o'zlashgan so'zlarning muqobillaridir. masalan: kuşku - şüphe (shubha, hadik), alan - saha (maydon) kabi. ikkinchisi, turk tilidagi dialektlardan tanlash yo'li bilan yuzaga kelgan: çeke (kichik omoch), divlek (pishmagan qovun), çömçe (yog'och qoshiq, cho'mich) va h. turk tilining dialektlar …](/media/previews/pages/preview_yk2xUBr.webp "turk tilida so‘z yasovchi qo‘shimchalar - Page 4")
![ing to'rttadan turi mavjud. aslida o'zak so'z yasalishining asosiy xom ashyosidir. shu bois uni so‘z yasalishi mavzusiga tegishli deymiz, ammo bu atama ancha sodda o‘zaklarga nisbatan qo‘llanadi.[footnoteref:3] [3: sodikov к., xamidov x., xudoyberganova z., aminova l., turk tili, toshkent, 2003.] turk tilining shakllanishi tarixiga nazar tashlanganda, tilga tashqaridan ta'sir, asosan, xx asrning 20 - yillarigacha bo‘lgan davrda kuzatilgan. bu davrgacha juda ko‘p sinovlar, turli islohatlarni boshdan kechirgan turk tili o‘sha davrda jamiyatda amalga oshirilgan islohatlar orasida muhim o‘rin olgan «til inqilobi» (dil devrimi) natijasida yangi davrga qadam qo‘ydi. bu inqilobning asosiy maqsadi turk tilining lug‘at zahirasini qayta tiklash, grammatik va uslubiy me'yorlar, imlo qoidalarini tartibga solishdan iborat edi. yangi ijtimoiy munosabatlar adabiy tilning elitar mazmuniga barham berish, yozuv me'yorlarini demokratlashtirish va og‘zaki nutqqa yaqinlashtirishni taqozo etar edi. til islohatining yana bir muhim maqsadi usmoniy turkchasi osmanli türkçesining turk tili (türçe, turk dili) deb o'zgartirilishi va arab yozuvidan turk tilining tovush …](/media/previews/pages/preview_sFfd6RS.webp "turk tilida so‘z yasovchi qo‘shimchalar - Page 5")
About "turk tilida so‘z yasovchi qo‘shimchalar"
o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “______________________________________________” universiteti “_______________________________________________” fakultet “____________________________________” kafedrasi “____________________________________” yo’nalishi “_____________________________” fanidan kurs ishi mavzu: turk tilida so‘z yasovchi qo‘shimchalar ilmiy rahbar: “_________________________” bajardi: “_________________________” o’quv yili -20__ mundarija kirish.....................................................................................................................3-4 1-bob turk tili grammatikasi haqida umumiy ma'lumot ............................ 5-9 1.1.turk tili grammatikasining o‘ziga xos xususiyatlari....................................... ...
This file contains 25 pages in DOCX format (50.0 KB). To download "turk tilida so‘z yasovchi qo‘shimchalar", click the Telegram button on the left.
DOC
DOC
DOC
DOC
DOCX
DOC
DOC
DOC