turk tilida qo‘shma gap turlari

DOCX 33 pages 45,8 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 45,8 KB

Fayl turi DOCX

Pages 33

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

mundarija kirish…………………………………………………………………………..3 i bob. qo’sma gapning nazariy tushunchasi va qadimgi turk tilida qo’shma gaplar………………………………………...5 1.1 qo`shma gap va uning turlari………………………………………………...5 1.2 qadimgi turkiy tilda qo’shma gaplar……………………………………......15 ii bob. turk tilida qo’shma gap tushunchasi va ikkinchi darajali boʻlaklarning qiyosiy tahlili……………………..21 2.1 turk tilida qo'shma gap va uning turlari……………………………………..21 2.2 turk tilida ikkinchi darajali boʻlaklarning qiyosiy tahlili. ………………….27 xulosa………………………………………………………………………..32 foydalanilgan adabiyotlar………………………………………33 kirish mavzuning dolzarbligi. turk tilidagi qo‘shma gap turlarini tushunishning dolzarbligi murakkab va izchil gaplar tuzish qobiliyatini takomillashtirishdadir. turli birikmalarning nuanslarini tushunish orqali odamlar fikrlar o'rtasidagi munosabatlarni yaxshiroq ifodalashlari, yozishlari yoki suhbatlariga chuqurlik qo'shishlari va muloqotda umumiy ravshanlik va izchillikni oshirishlari mumkin. hozirgi kunda turkiy tillarning qadimgi davrini o'rganishga doir tadqiqotlar ham amalga oshirilmoqda. shunga qaramay, turkiy tillar tarixida aniq yechimini topmagan, hozirgacha hal qilinmagan murakkab va dolzarb masalalar ko‘p. turkiy adabiy tillar tarixini davrlashtirish, o’zaro qiyoslash, umumturkiy taraqqiyot bosqichidan keyingi rivojlanish jarayoni, turkiy tillar dialektlari o‘rtasidagi munosabat, o‘xshash va farqli jihatlarni …

2 / 33

obiy hal qilishda o‘rxun-enasoy yozuvidagi bitiktoshlardan oldingi davr manbalaridagi faktik materiallarga ham murojaat etish zarur bo‘ladi. kurs ishining maqsadi va vazifalari. turk tilidagi qo‘shma gaplar va ularning turlarini o‘rganishdan maqsad gap tuzilishi haqidagi tushunchani kengaytirish, muloqot ko‘nikmalarini yaxshilash, yozma va og‘zaki shaklda samarali ifodalashga yordam berishdir. o‘quvchilar qo‘shma gaplardan to‘g‘ri foydalanishni o‘zlashtirib, yanada murakkab va izchil gaplar tuza oladilar, murakkab fikrlarni etkazadilar va ravshanlik bilan muloqot qiladilar. turk tilidagi qo‘shma gaplar mavzusiga oid vazifalar quyidagilardan iborat bo‘lishi mumkin: 1. har xil turdagi qo‘shma gaplarni aniqlash va turkumlash. 2. bog‘lovchilarning har bir turining o‘ziga xos vazifasi va ma’nosini anglash. 3. har xil munosabatlarni ifodalash uchun gaplarda bog‘lovchilardan foydalanishni mashq qilish. 4. bog‘lovchilarning umumiy ma’no va tuzilishga qanday hissa qo‘shishini aniqlash uchun matnlarni tahlil qilish. 5. kontekstda qo‘shma gaplarning to‘g‘ri qo‘llanilishini ko‘rsatish uchun mashqlar yoki misollar yaratish. 6. turk tilida qo‘shma gaplardan unumli foydalanishni mashq qilish uchun yozma va og‘zaki faoliyat bilan …

3 / 33

ar xil bo`ladi, iste`dodsizlar esa hamma joyda bir xildir (e. vohidov) shuni aytmoqchimizki, odam hamma vaqt bilimga tashna bo`lishi shart. fan xalqqa suv- havodek zarur, uni taraqqiy ettirmagan mamlakat, shubhasiz, mustamlakaga aylanadi. keltirilgan misollarning birinchisi bog`langan qo`shma gap bo`lib, uning qismlari esa yordamchisi vositasida o`zaro teng bog`langan; ikkinchisi ergashgan qo`shma gap bo`lib, uning qismlari –ki aniqlov bog`lovchisi orqali ikkinchi qismni birinchi qismga tobelik yo`li bilan bog`langan; uchinchi gap bog`lovchisiz qo`shma gap bo`lib,uning qismlari o`zaro hech qanday bog`lovchi vositalarisiz- faqat intonatsiya (ohang) orqali birikkan. qo'shma gap qismlari o'zaro yordamchi so'zlar (bog'lovchilar, ko'makchilar, yuklamalar) bog'lovchi vazifasidagi so'zlar, turli qo'shimchalar, ohang orqali bog'lanadi. misollarni qiyoslaylik: 1. bahor keldi, gullar ochildi. 2. bahor keldi va gullar ochildi. 3. bahor kelishi bilan gullar ochildi. 4. bahor kelgach, gullar ochildi. 5. bahor keldi-yu, gullar ochildi. bu gaplarning birinchisi ohang orqali, ikkinchisi bog'lovchi, uchinchisi ko'makchi, to'rtinchisi gach qo'shimchasi, beshinchisi yuklama orqali bog'langan. shu xususiyatlariga ko'ra qo'shma gaplar …

4 / 33

'lovchilar, turli qo'shimchalar va ohang hamda ko'makchilar bilan o'zaro bog'lanib sodda gaplarning soni ikkita bo'ladi. oddiy qo'shma gaplar quyidagi turlarga bo'linadi: 1-jadval bog'lanish yo'llariga ko'ra mazmun munosabatiga ko'ra bog'langan qo'shma gap teng aloqada bo'ladi.biriktiruv, zidlov, ayiruv, qiyoslash va izohlash, sabab, natija, payt munosabatlarini ifodalaydi. ergashgan qo'shma gap bosh gapga nisbatan ega, kesim, aniqlovchi, to'ldiruvchi, ravish, o'rin-payt, sabab, natija, munosabatlarini ifodalaydi. bog'lovchisiz qo'shma gap (faqat ohang orqali) biriktiruv, zidlov, payt, shart, to'siqsizlik, natija, sabab, o'xshatish, izohlash, munosabatlarini ifodalaydi. bog'langan qo'shma gap tarkibidagi sodda gaplarning o'zaro teng aloqaga kirishuvidan tuziladigan gaplar bog'langan qo'shma gap deyiladi. masalan: meni kutgil va men qaytaman. (k.s.) yurtimizning bu kuni chiroyli, lekin ertasi, indini yanada chiroyliroq, baxtliroq bo'ladi. (o.) mashina katta jar yoqasiga kelib qoldi-yu, shofyor hushyorlik qilib to'xtatdi (r.f.) bog'langan qo'shma gap tarkibidagi sodda gaplar mazmunan birinchidan bir paytda yoki ketma-ket bo'ladigan voqea-hodisalarni ifodalasa, ikkinchidan, mazmunan qo'shma gap tarkibidagi soda gaplar biriktiruv, zidlov, ayiruv, bog'lovchilari orqali …

5 / 33

bekistonning bu kuni chiroyli, lekin ertasi bundan ham chiroyliroq bo'ladi. (gazefadan. ) onaxon yangi shaharga kam kelgan, biroq bu ko'chalardagi binolar esida qolgan ekan.(as.m.) 4. ayiruv bo'lov-chili go'shimchalar yo...yo yo...yoki goh-goh xoh-xoh ba'zan... ba'zan dam.. dam yo yetarman maqsadimga oxiri, yo bu yo'lda tamom bo'lg'usi bu jon.(a.n.) yo meni de yoki omonni (h.o.) po'latjonning xayolidan goh jang dahshatlari o'tar, goh ko'z oldida gospital gavdalanadi.(s.a.) xoh inon, xoh inonma.(mashrab.) ba'zan oy zarrin nurlarini yozib yuboradi, ba'zan bulut oy yvzini qoplab oladi. dammenga qaraydi, damunsa. bog'langan qo'shma gaplar inkor bog'lovchisi orqali ham o'zaro birikadi. masalan: na kunduzi oromim bor, na uyquda halovat. na o'qiysan, na yozasan. (u.) bog`langan qo`shma gap. qismlarning o`zaro teng aloqaga kirishuvidan tuzilgan gap bog`langan qo`shma gap deyiladi. bog`langan qo`shma gap qismlari o`zaro biriktiruv bog`lovchilar (va, hamda), zidlov bog`lovchilari (ammo, lekin, biroq, balki), ayiruv bog`lovchilari (yo,yoki,yoxud,dam..dam, goh-goxh ba`zan.. ba`zan, bir..bir), teng bog`lovchi vazifasidagi- da, -u (-yu), na..na yuklamalari, shuningdek …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "turk tilida qo‘shma gap turlari"

mundarija kirish…………………………………………………………………………..3 i bob. qo’sma gapning nazariy tushunchasi va qadimgi turk tilida qo’shma gaplar………………………………………...5 1.1 qo`shma gap va uning turlari………………………………………………...5 1.2 qadimgi turkiy tilda qo’shma gaplar……………………………………......15 ii bob. turk tilida qo’shma gap tushunchasi va ikkinchi darajali boʻlaklarning qiyosiy tahlili……………………..21 2.1 turk tilida qo'shma gap va uning turlari……………………………………..21 2.2 turk tilida ikkinchi darajali boʻlaklarning qiyosiy tahlili. ………………….27 xulosa………………………………………………………………………..32 foydalanilgan adabiyotlar………………………………………33 kirish mavzuning dolzarbligi. turk tilidagi qo‘shma gap turlarini tushunishning dolzarbligi murakkab va izchil gaplar tuzish qobiliyatini takomillashtirishdadir. turli birikmalarning nuanslarini tushunish orqa...

This file contains 33 pages in DOCX format (45,8 KB). To download "turk tilida qo‘shma gap turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: turk tilida qo‘shma gap turlari DOCX 33 pages Free download Telegram