tohir malik asarlarining til xususiyatlari

DOCX 34 pages 55.2 KB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 55.2 KB

File type DOCX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “______________________________________________” universiteti “_______________________________________________” fakultet “____________________________________” kafedrasi “____________________________________” yo’nalishi “_____________________________” fanidan kurs ishi mavzu: tohir malik asarlarining til xususiyatlari ilmiy rahbar: “_________________________” bajardi: “_________________________” o’quv yili -20__ mundarija: kirish. i. bob. tilshunoslikda matn lingvistikasi muammosining ilmiy talqini va tadqiq darajasi. 1.1.matn – murakkab sintaktik butunlik sifatida. 1.2.matnning badiiyligini ta’minlashda lingvistik va ekstralingvistik vositalarning o‘rni. ii. bob. tohir malikning fonetik, leksik va grammatik vositalardan foydalanish mahorati. 2.1.tohir malik asarlarida fonetik vositalarning o‘rni. 2.2.tohir malikning so‘z qo‘llash mahorati. 2.3.tohir malik asarlarida grammatik birliklar uslubiy vosita sifatida. xulosa. foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati. kirish o‘zbek tiliga davlat tili maqomi berilishi o‘zbek tilining ravnaq topishiga imkoniyat yaratib berdi. zero, birinchi prezidentimiz i. a. karimov ta‘kidlaganlaridek, tilimiz, dinimiz, urf-odatlarimizni, ma‘naviy qadriyatlarimizni butkul yo‘qotib qo‘yish xavfidan saqlab, asrab-avaylab, ularning azaliy mazmuni va qudratini tiklashga keng yo‘l ochib berildi.[footnoteref:1] [1: karimov i.a. istiqlol va ma’naviyat. – toshkent: o‘zbekiston, 1994.] keyingi yillarda o‘zbek …

2 / 34

tish vositasi sifatida foydalanishi, takrorlanmas uslub yaratishdagi o‘ziga xosliklar badiiy matnni stilistik aspektda o‘rganishga qiziqishni oshiradi. mavzuning dolzarbligi. ma‘lumki, t.malik o‘zbek adabiy-badiiy tili rivojiga katta hissa qo‘shgan yozuvchidir. ayniqsa, uning asarlarida o‘zbek tilining jozibasi, ohangdorligi, ifodaliligi, ta‘sirchanligi turfa lingvistik vositalar yordamida tasvirlab berilgan. adib asarlari til xususiyatlarining o‘rganilishi o‘ta muhim va o‘ziga xos hodisa ekanligi ishning dolzarbligini belgilaydi. muammoning o‘rganilganlik darajasi. so‘nggi yillarda o‘zbek tilshunosligida badiiy asar tili muammolari, xususan, bir qancha adiblar badiiy asarlarining lingvopoetikasi masalasiga bag‘ishlangan tadqiqotlar ko‘lami kengaydi. jumladan, m.yo‘ldoshevning badiiy matn va uning lingvopoetik tahlili asoslari nomli mongrafiyasining nashr etilishi bu boradagi muammoli masalarning yechilishiga xizmat qildi. tadqiqotning maqsadi. tadqiqotning asosiy maqsadi t.malikning o‘ziga xos so‘z qo‘llashi, badiiy til mahorati, o‘zbek adabiy tili rivojlanishi uchun qilgan xizmatlarini ko‘rsatishdan iborat. tadqiqot vazifalari. tadqiqotda quyidagi vazifalarni bajarish ko‘zda tutildi: − tilshunoslikda badiiy matn va uning belgilari to‘g‘risidagi ma‘lumotlarni tahlil qilish; − t.malik asarlarida matnning badiiyligini ta‘minlovchi fonetik, leksik, …

3 / 34

tadqiqotning ilmiy yangiligi. – badiiy matn va uning belgilari masalasining o‘zbek tilshunosligidagi tadqiq darajasi tahlil qilindi; − t.malik asarlarida fonetik, leksik, grammatik vositalarning qo‘llanilishi birinchi marta maxsus o‘rganildi; − t.malikning so‘z qo‘llashdagi o‘ziga xos mahorati ochib berildi. kurs ishining tuzilishi va hajmi. kurs ish kirish, 2 asosiy bob, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatidan iborat va 34 sahifani tashkil etadi. i. bob. tilshunoslikda matn lingvistikasi muammosining ilmiy talqini va tadqiq darajasi ma‘lumki, tilning markaziy, yetakchi vazifasi – kommunikativ vazifadir. har qanday nutqiy kommunikatsiyaning yuzaga kelishida, voqelanishida esa uch asosiy unsurning ishtiroki majburiydir, ya‘ni so‘ zlovchi (yozuvchi) – axborot (matn) – tinglovchi (o‘ quvchi). ularning birortasisiz muloqot jarayoni voqe bo‘ lolmaydi. tinglovchiga ma‘lum axborotni yetkazish maqsadi nutq jarayonini yuzaga keltiradi. tabiiyki, aynan shu so‘ zlovchi va tinglovchi o‘ rtasidagi «oldi-berdi»ning lisoniy ifodalanishi va anglanishi birinchi darajali e‘tiborni tortadi. tilda aloqa-aralashuv vositalari ichida an‘anaviy eng katta birlik hisoblangan gapdan ham yirik qurilmalar mavjud …

4 / 34

lingvistik to‘garagi vakillari), nemis, fransuz, ingliz, amerika, golland, rus, polyak va boshqa tilshunoslik maktablari vakillarining xizmatlari katta. o‘tgan asr 60-yillarining ikkinchi yarmidan boshlab matn lingvistikasi tez sur‘atlar bilan rivojlanish pallasiga kirdi. unga bo‘ lgan qiziqish ortishiga, umuman, matn lingvistikasining mustaqil fan sifatida e‘tirof etilishiga asos bo‘ lgan qoidalar ham umumlashtirildi: 1. nutqning tugallangan fikr bildiradigan asosiy birligi gap emas, balki matndir; gap – fikr faqat xususiy holat, matnning alohida turidir. matn sintaktik sathning oliy birligi hisoblanadi. 2. konkret nutqiy asarlar – matnlarning asosida matn tuzishning umumiy tamoyillari yotadi; bu tamoyillar nutq sohasiga emas, balki til sistemasiga yoki til vakolatiga daxldordir. bu jihatlar hisobga olinsa, shulardan kelib chiqilsa matnni faqat nutq birligigina emas, balki ayni paytda til birligi deb ham hisoblash kerak. 3. boshqa til birliklari kabi matn lisoniy belgilar sistemasining qismidir. 4. matnni alohida sathning nutqiy va lisoniy birligi sifatida har tomonlama o‘ rganish tilshunoslik doirasidagi fan – matn lingvistikasini …

5 / 34

an bo‘ lib, tilshunoslar bir – biri bilan hech qanday aloqasi bo‘ lmagan gaplarni bir butunlik tarzida birlashtirib bo‘ lmasligini qayd etadilar. shunday ekan, matn – hamma elementlari o‘ zaro zich aloqada bo‘ lgan va avtor nuqtai nazaridan ma‘lum bir maqsadga yo‘ naltirilgan nominativ – estetik axborotni ifodalovchi murakkab tuzilma; gaplarning og‘zaki yoki yozma shaklda yuzaga keladigan struktur, mazmuniy va kommunikativ yaxlitligi tarzidagi butunlik, til sintaktik sathining oliy darajadagi birligidir. 1.2. matnning badiiyligini ta’minlashda lingvistik va ekstralingvistik vositalarning o‘rni kishilar o‘ rtasidagi aloqa – kommunikatsiya og‘zaki nutqdan tashqari matnlar vositasida amalga oshar ekan, matn tuzuvchi tegishli badiiy yoki nobadiiy matn tipini tanlaydi. tilning kommunikativ vazifasi bilan birga estetik vazifasi haqida ham to‘xtalish lozim. chunki, so‘ zlovchi o‘ z fikrlarini qanday ifodalash, tinglovchiga aniq yetkazib berishni o‘ ylaydi, buning uchun o‘ziga xos usul tanlaydi. aynan shu jarayonda tilning estetik vazifasi yuzaga chiqa boshlaydi. badiiy matnda muallifning o‘ quvchi yoki kitobxonga estetik …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tohir malik asarlarining til xususiyatlari"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “______________________________________________” universiteti “_______________________________________________” fakultet “____________________________________” kafedrasi “____________________________________” yo’nalishi “_____________________________” fanidan kurs ishi mavzu: tohir malik asarlarining til xususiyatlari ilmiy rahbar: “_________________________” bajardi: “_________________________” o’quv yili -20__ mundarija: kirish. i. bob. tilshunoslikda matn lingvistikasi muammosining ilmiy talqini va tadqiq darajasi. 1.1.matn – murakkab sintaktik butunlik sifatida. 1.2.matnning badiiyligini ta’minlashda lingvistik va ekstralingvistik vositalarning o‘rni. ii. bob. tohir malikning fonetik, leksik va grammatik vositalardan...

This file contains 34 pages in DOCX format (55.2 KB). To download "tohir malik asarlarining til xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: tohir malik asarlarining til xu… DOCX 34 pages Free download Telegram