tohir malik asarlarida emotsional gaplar

DOCX 20 стр. 46,1 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 20
tohir malik asarlarida emotsional gaplar reja: i. kirish. 1.1.kurs ishining maqsad va vazifalari ii. asosiy qism 2.1. tilshunoslikda matn lingvistikasi muammosining ilmiy talqini va tadqiq darajasi 2.2. tohir malik asarlarida emotsional vositalarning ishlatilishi 2.3. “shaytanat” asarida emotsional gaplarning qo‘llanilishi iii. xulosa. foydalanilgan adabiyotlar i.kirish. kurs ishining maqsad va vazifalari mavzuning dolzarbligi. o‘zbek tiliga davlat tili maqomi berilishi o‘zbek tilining ravnaq topishiga imkoniyat yaratib berdi. zero, prezidentimiz i.a.karimov ta‘kidlaganlaridek, “tilimiz, dinimiz, urf-odatlarimizni, ma’naviy qadriyatlarimizni butkul yo‘qotib qo‘yish xavfidan saqlab, asrab-avaylab, ularning azaliy mazmuni va qudratini tiklashga keng yo‘l ochib berildi”[footnoteref:1]. [1: каримов и.а. истиқлол ва маънавият. – тошкент: ўзбекистон, 1994. – б. 71. ] keyingi yillarda o‘zbek tilshunosligida lingvopoetik yo‘nalishdagi tadqiqot ishlarini olib borishga e‘tibor yanada kuchaydi. shu sababli til birliklarining semantik strukturasini tekshirish, uslubiy-semantik ma‘nolarini chegaralash, bu ma‘nolarning nutqda reallashuvida til vositalarining o‘rnini belgilash kabi qator masalalar turli ilmiy-tekshirish ishlarining o‘rganish ob‘ektiga aylandi. xususan, muayyan so‘z san‘atkorining tildagi fonetik, leksik, …
2 / 20
i, xususan, bir qancha adiblar badiiy asarlarining lingvopoetikasi masalasiga bag’ishlangan tadqiqotlar ko‘lami kengaydi[footnoteref:2]. jumladan, m.yo‘ldoshevning “badiiy matn va uning lingvopoetik tahlili asoslari” nomli monografiyasining nashr etilishi bu boradagi muammoli [2: йўлдошев м. шу манба; джалолова л. абдулла қодирийнинг «ўткан кунлар» романининг линвистик тадқиқи: филол. фан. ном. ... дис. автореф. - тошкент, 2007. - 22 б; шадиева д. муҳаммад юсуф шеърияти лингвопоэтикаси: филол. фан. ном. ... дис. автореф. - тошкент, 2007. - 25 б; келдиѐрова г. ўзбек бадиий нутқида антитеза (э.воҳидов шеърияти мисолида): филол. фан. ном. ... дис. автореф. - тошкент, 2000; йўлдошев м. чўлпоннинг бадиий тил маҳорати: филол. фан. ном. ... дис. автореф. - тошкент, 2000. ] masalarning yechilishiga xizmat qildi. tadqiqotning maqsadi. tadqiqotning asosiy maqsadi t.malikning o‘ziga xos so‘z qo‘llashi, badiiy til mahorati, o‘zbek adabiy tili rivojlanishi uchun qilgan xizmatlarini ko‘rsatishdan iborat. tadqiqot vazifalari. tadqiqotda quyidagi vazifalarni bajarish ko‘zda tutildi: − tilshunoslikda badiiy matn va uning belgilari to‘g’risidagi ma‘lumotlarni …
3 / 20
il qilindi; − t.malik asarlarida fonetik, leksik, grammatik vositalarning qo‘llanilishi birinchi marta maxsus o‘rganildi; − t.malikning so‘z qo‘llashdagi o‘ziga xos mahorati ochib berildi; ii.asosiy qism tilshunoslikda matn lingvistikasi muammosining ilmiy talqini va tadqiq darajasi. ma’lumki, tilning markaziy, yetakchi vazifasi – kommunikativ vazifadir. har qanday nutqiy kommunikatsiyaning yuzaga kelishida, voqealanishida esa uch asosiy unsurning ishtiroki majburiydir, ya’ni, so‘zlovchi (yozuvchi) – axborot (matn) – tinglovchi (o‘quvchi). ularning birortasisiz muloqot jarayoni voqe bo‘lolmaydi tinglovchiga ma’lum axborotni yetkazish maqsadi nutq jarayonini yuzaga keltiradi. tabiiyki, aynan shu so‘zlovchi va tinglovchi o‘rtasidagi «oldi-berdi»ning lisoniy ifodalanishi va anglanishi birinchi darajali e‘tiborni tortadi. tilda aloqa-aralashuv vositalari ichida an‘anaviy eng katta birlik hisoblangan gapdan ham yirik qurilmalar mavjud bo‘lib, ular murakkab sintaktik butunliklar deb nomlanadi. masalan, jahongir mana shularni o‘ylab diqqati oshdi. (t. malik) gapini mutlaqo mustaqil kommunikativ birlik deb bo‘lmaydi. ushbu gapning mazmunini to‘g’ri anglash uchun undan oldingi gapda (yoki gaplarda) sub‘ektning salbiy emotsional holatiga sabab bo‘lgan voqea …
4 / 20
utqning tugallangan fikr bildiradigan asosiy birligi gap emas, balki matndir; gap – fikr faqat xususiy holat, matnning alohida turidir. matn sintaktik sathning oliy birligi hisoblanadi. 2. konkret nutqiy asarlar – matnlarning asosida matn tuzishning umumiy tamoyillari yotadi; bu tamoyillar nutq sohasiga emas, balki til sistemasiga yoki til vakolatiga daxldordir. bu jihatlar hisobga olinsa, shulardan kelib chiqilsa matnni faqat nutq birligigina emas, balki ayni paytda til birligi deb ham hisoblash kerak. 3. boshqa til birliklari kabi matn lisoniy belgilar sistemasining qismidir. 4. matnni alohida sathning nutqiy va lisoniy birligi sifatida har tomonlama o‘rganish tilshunoslik doirasidagi fan – matn lingvistikasini yaratishni taqozo etadi. 5. o‘zbek tilshunosligida ham matn va uning tadqiqiga bag’ishlangan talay ishlar qilingan. xususan, m. yo‘ldoshev tomonidan badiiy matnning mazmuniy turlari hamda intertekstuallik muammosi tasnif va tavsif qilindi, badiiy matnning lingvopoetik tahlili tamoyillari ishlab chiqildi, uning shakllanishida ishtirok etuvchi omillar monografik planda o‘rganildi. 2.2. tohir malik asarlarida emotsional vositalarning ishlatilishi …
5 / 20
izning bepoyon imkoniyatlarini o‘zida xolis mujassam etgan badiiy asarlar benihoya ko‘p. yurtimiz istiqloli bu yo‘ldagi barcha noyob iste‘dod egalarining iqtidorini yuzaga chiqarishni til va adabiyot sohasi vakillari oldiga ulkan vazifa sifatida yukladi. badiiy til bobida benazir ibrat maktabini yaratgan t.malikday adib asarlarining tili hozirga qadar lingvopoetik nuqtai nazardan qisman o‘rganilgan bo‘lsa-da, bu hali adibning mahorati ochib berilganligini ko‘rsatmaydi. har qanday chinakam iste‘dod egasi kabi t.malik ham o‘zbek tilining estetik vazifasini nechog’li mukammal va serjilo ekanligini isbotlab berdi. keng ommaga tushunarli bo‘lgan o‘zbek adabiy tilini shakllantirish, uni jonli tilga yaqinlashtirish adib oldiga qo‘yilgan eng asosiy maqsadlardan biri bo‘lsa, bu maqsad to‘laligicha amalga oshdi, desak mubolag’a bo‘lmas. bunday hissani qo‘sha bilmoq uchun ijodkor bu til tarixini, lug’aviy zahirasining asos manbalarini, ma‘no-mazmunini chuqur egallagan bo‘lmog’i lozim. t.malik xalqning tabiatini, tarixini, urf-odatlarini, millatning bosh belgisi hisoblanmish tilini faqat kitoblardan emas, balki, xalqning o‘zidan oldi va uni yana xalqning o‘ziga noyob san‘at asari sifatida qaytardi. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 20 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tohir malik asarlarida emotsional gaplar"

tohir malik asarlarida emotsional gaplar reja: i. kirish. 1.1.kurs ishining maqsad va vazifalari ii. asosiy qism 2.1. tilshunoslikda matn lingvistikasi muammosining ilmiy talqini va tadqiq darajasi 2.2. tohir malik asarlarida emotsional vositalarning ishlatilishi 2.3. “shaytanat” asarida emotsional gaplarning qo‘llanilishi iii. xulosa. foydalanilgan adabiyotlar i.kirish. kurs ishining maqsad va vazifalari mavzuning dolzarbligi. o‘zbek tiliga davlat tili maqomi berilishi o‘zbek tilining ravnaq topishiga imkoniyat yaratib berdi. zero, prezidentimiz i.a.karimov ta‘kidlaganlaridek, “tilimiz, dinimiz, urf-odatlarimizni, ma’naviy qadriyatlarimizni butkul yo‘qotib qo‘yish xavfidan saqlab, asrab-avaylab, ularning azaliy mazmuni va qudratini tiklashga keng yo‘l ochib berildi”[footnoteref:1]. [1: ка...

Этот файл содержит 20 стр. в формате DOCX (46,1 КБ). Чтобы скачать "tohir malik asarlarida emotsional gaplar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tohir malik asarlarida emotsion… DOCX 20 стр. Бесплатная загрузка Telegram