"togʻay murod asarlarida dialektizmlar"

DOCX 68 стр. 261,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 68
“togʻay murod asarlarida dialektizmlar” mavzusidagi bitiruv malakaviy ishi “togʻay murod asarlarida dialektizmlar” mavzusidagi bitiruv malakaviy ishining annotatsiyasi ushbu bitiruv malakaviy ishida togʻay murod asarlarida uchraydigan dialektik soʻzlar va shevaga oid unsurlar haqida soʻz boradi. bugungi kunda dunyo tilshunosligida, shu jumladan, o‘zbek tilshunosligida ham matnga hamda u bilan bog‘liq masalalarga, muammolarga, shu bilan birga, matnning lingvopoetik hamda lingvistik tahliliga katta e’tibor qaratilmoqda. bu borada, ayniqsa, keyingi yillarda ko‘plab tadqiqotlar amalga oshirilmoqda. ushbu bitiruv-malakaviy ishida ham shu sohaga oid tadqiqotlar amalga oshirilgan. unda togʻay murod asarlarida qo‘llangan dialektizmlar va umuman, togʻay murodning tildan foydalanish mahoratiga e’tibor qaratilgan. bu borada togʻay murodning o‘zbek adabiyotida o‘z o‘rniga ega bo‘lgan bir nechta asarlarini, shu jumladan, “otamdan qolgan dalalar” asari, “yulduzlar mangu yonadi” romanlarini tahlil obyekti sifatida tanlangan. ushbu asarlarni tahlil qilish jarayonida shu yaqqol namoyon bo‘ladiki, tog‘ay murod qahramonlar dunyosini ochib berishda dialektizmlardan mahorat bilan foydalangan. togʻay murod asarlarida dialektizmlar o‘ziga xos ahamiyat kasb etgan. …
2 / 68
……………32 iii bob. jonli til unsurlarining poetik tasvirdagi o‘rni 3.1. dialektizmlarning badiiy asarlarda tutgan o‘rni va ahamiyati…………44 3.2. etnografizmlar dialektizmlarga yondosh hodisa sifatida…………………54 xulosa…………………………………………………………………………63 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati………………………….69 kirish bitiruv malakaviy ishi mavzusining asoslanishi va uning dolzarbligi. mustaqillik yillarida ta’limga va ma’naviyatga yangicha yondashuv va yangicha munosabat bu sohalarning taraqqiyotiga sabab bo‘ldi. ayniqsa, muhtaram prezidentimizning 2020-yil 25-dekabrda bo‘lib o‘tgan yoshlar forumida yoshlarga qarata aytgan so‘zlari bugun o‘zbekistonda ta’limga va bilim olishga e’tibor naqadar katta ahamiyat kasb etayotganining yaqqol dalilidir. “ulug‘ allomalarimiz o‘zlarining olamshumul kashfiyot va ixtirolarini sizning yoshingizda - ayni kuchga to‘lgan navqiron chog‘larida amalga oshirganlar. o‘z tajribamdan kelib chiqib, sizlarga aytadigan maslahatim shu: ilmni qadrlang, ilmga intiling! ilm o‘tda yonmaydigan, suvda cho‘kmaydigan, hech kim sizdan tortib ololmaydigan bebaho boylik ekanini aslo unutmang”. aynan mustaqillikka erishganimiz o‘zbekistonliklarga, o‘zbek adiblari oldiga yangidan-yangi vazifalar qo‘ydi. badiiy ijodda qalam tebratayotgan ijodkorlarning so‘zi millatning ijtimoiy-siyosiy ongini, ma’naviy, axloqiy dunyoqarashini shakllantirishida muhim ahamiyat kasb etadi. ta’kidlash …
3 / 68
di va muttasil rivojlanib bormoqda. ayniqsa, har bir xalq badiiy adabiyoti tahlili orqali shu xalqning beqiyos ma’naviy boyligini tadqiq qilish orqali yozuvchi va shoirlarning tildan[footnoteref:1] foydalanish mahoratiga baho berish, ulardagi o‘ziga xos xususiyatlarni o‘rganishga qaratilgan tadqiqotlar ko‘paymoqda. natijada badiiy matnlarda tildan foydalanishning yangi usullari yaratilmoqda, tilshunoslik yangi bilim va xulosalar bilan boyimoqda. badiiy matnni, ijodkorning til vositalaridan uslubiy-estetik maqsadlarda foydalanishini o‘rganishning ahamiyati ham til va nutqning o‘zaro munosabatini aniqlashda hamda tildagi vositalarning nutqiy jarayondagi o‘rnini baholashda ko‘rinadi. [1: sh.m.mirziyoyev. yoshlar forumi nutqidan.”yangi o’zbekiston”gazetasi. 2020-yil 25-dekabr ] bugungi kunda gapdan yirik sintaktik butunlik sifatida e’tirof etilayotgan matn va uning lingvistik tabiati bilan bog‘liq tadqiqotlar ortib bormoqda. badiiy adabiyot tili haqidagi soha tilshunoslikka ham, adabiyotshunoslikka ham oid bo‘lib, bu ikki sohaning kesishuvidan hosil bo‘lgan. ammo u bu ikki sohadan butunlay farqli xususiyatlarga ega. badiiy asar tilining amaliy xususiyatlari uni lingvistik tahlil qilishda namoyon bo‘ladi. adabiy asarlarda hayot hodisalari asl ko‘rinishida emas, balki …
4 / 68
rganishga qaratilgan ikki yo‘nalish: lingvistik va lingvopoetik yo‘nalishlar farqlanadi. lingvistik yo‘nalish. tilning muayyan tarixiy davdagi holati, ayni holatga xos bo‘lgan badiiy xususiyatlar, leksik, fonetik va grammatik o‘zgarishlar, tilning hozirgi holati bilan umumiy va farqli holatlarni ilmiy talqin etish maqsadida o‘sha davrga oid adabiy-badiiy asarlarning tili o‘rganiladi. bunda badiiy asarlar, yozma yodgorliklar tili ayni maqsaddagi tadqiqotlar uchun faqat asosiy dalil bo‘lib xizmat qiladi. til tarixini tasvirlash va tadqiq etishda bu qadim tarixga ega va qadimiy lingvistik an’ana sifatida rivojlanib kelmoqda. lingvopoetik yo‘nalish. bu yo‘nalishning asosiy maqsadi esa bulardan ancha farq qiladi. bu o‘rinda uning farqli jihati tilning turli vazifalarga egaligidadir. tilshunoslikka oid zamonaviy darsliklarda asosan, uch yoki to‘rt vazifasi keltirilgan. bu vazifalarni hamma har xil talqin qiladi. kommunikativ vazifa - tilning kishilar o‘rtasida aloqa vositasi ekanligi. ekspressiv vazifa- tilning turli fikr va tuyg‘ularni ifodalashligi. konstruktiv vazifa-fikrlarni shakllantirish, tartibga solish va ifoda jarayonini belgilab berish vazifasi. akkumulyativ vazifa - ijtimoiy tajriba va …
5 / 68
akllantiruvchi vositalar va uning uslubiy xususiyatlari bilan bog’liq masalalar tadqiqotchilar e’tiborini tortayotganligi mavzuning dolzarbligini belgilaydi. bugungi kunda yozuvchi va shoirlarning til imkoniyatlaridan foydalanish masalasi hamda nasriy asarlarning lisoniy jihatlari yetarlicha o‘rganilmaganligi ushbu tadqiqotning bu borada foydali bo‘lishini ta’minlaydi. ayniqsa, dialektizmlar badiiy asar tilining jonliligini, jozibadorligini va boyligini ta’minlovchi vositalardan biridir. togʻay murod o‘z asarlarida dialektizmlardan unumli va o‘rinli foydalana olgan ijodkordir. togʻay murod qishlogʻidagi 43-maktabni bitirgach (1966), toshkent davlat universiteti (hozirgi oʻzmu)ning jurnalistika fakultetida oʻqigan (1966–1972). u respublika radiosida muharrir (1972–1976), “oʻzbekiston fizkulturachisi” gazetasida tarjimon (1976–1978), “fan va turmush” jurnalida boʻlim muharriri (1982–1984) boʻlgan. 1985–1987-yillarda moskvadagi adabiyot institutida oʻqigan. togʻay murod asarlari bilan adabiyotimizning kitobiylashgan tilini yangilab, unga jonli xalq tili ranglarini olib kirdi, sheva doirasida qolib ketayotgan so‘z va iboralarning adaiy tildan o‘rin olishga to‘la huquqli ekanini isbotlab berdi. yozuvchi o‘z ijodida folklor uslubidan keng foydalanadi, uning tili yumorga boy, har bir qahramoni o‘z fikrlash tarziga egaligi bilan ajralib …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 68 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О ""togʻay murod asarlarida dialektizmlar""

“togʻay murod asarlarida dialektizmlar” mavzusidagi bitiruv malakaviy ishi “togʻay murod asarlarida dialektizmlar” mavzusidagi bitiruv malakaviy ishining annotatsiyasi ushbu bitiruv malakaviy ishida togʻay murod asarlarida uchraydigan dialektik soʻzlar va shevaga oid unsurlar haqida soʻz boradi. bugungi kunda dunyo tilshunosligida, shu jumladan, o‘zbek tilshunosligida ham matnga hamda u bilan bog‘liq masalalarga, muammolarga, shu bilan birga, matnning lingvopoetik hamda lingvistik tahliliga katta e’tibor qaratilmoqda. bu borada, ayniqsa, keyingi yillarda ko‘plab tadqiqotlar amalga oshirilmoqda. ushbu bitiruv-malakaviy ishida ham shu sohaga oid tadqiqotlar amalga oshirilgan. unda togʻay murod asarlarida qo‘llangan dialektizmlar va umuman, togʻay murodning tildan foydalanish mahoratiga e’tib...

Этот файл содержит 68 стр. в формате DOCX (261,5 КБ). Чтобы скачать ""togʻay murod asarlarida dialektizmlar"", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: "togʻay murod asarlarida dialek… DOCX 68 стр. Бесплатная загрузка Telegram