omon muxtor tarixiy romanlarida moziy tasviri

DOCX 38 pages 86.6 KB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 86.6 KB

File type DOCX

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “______________________________________________” universiteti “_______________________________________________” fakultet “____________________________________” kafedrasi “____________________________________” yo’nalishi “_____________________________” fanidan kurs ishi mavzu: omon muxtor tarixiy romanlarida moziy tasviri ilmiy rahbar: “_________________________” bajardi: “_________________________” o’quv yili -20__ m u n d a r i j a kirish……………………………………………………………………...……..3 1-bob. romanda tarixiy voqelik in’ikosi……………….……….5 1.1. roman-rivoyatda ustuvor badiiy g`oya ifodasi……………………….…5 1.2. romanda davr va qahramon talqini………..……………….…….…….16 2-bob. moziy va tarixiy shaxsga yangicha qarashlarning badiiy tajassumi...........................................................................................22 2.1. davr va bosh qahramon xarakteri talqini……………………………….22 2.2. omon muxtor romanlari tahlili…………………………….…...………29 xulosa……………………………………………………………...………….34 foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati………………………………………...…..36 kirish milliy mustaqillik davrida xalqimizning madaniy, adabiy-badiiy merosi, badiiyat namunalarini zamonaviy, ilg‘or ilmiy usullar yordamida o‘rganish, shu asosda adabiy-badiiy durdonalarimizning jahon miqyosidagi ahamiyatini ko‘rsatish asosiy diqqat markazida turibdi. xususan, yangi o‘zbek adabiyotining taniqli namoyandalarining ijodini ma’lum bir ilmiy-nazariy muammolar nuqtai nazaridan o‘rganish muhim ahamiyatga ega. zamonaviy o‘zbek nasri taraqqiyotiga salmoqli ulush qo‘shgan shukur xolmirzaev, ne’mat aminov, o‘lmas umarbekov, o‘tkir hoshimov, omon muxtor singari …

2 / 38

asrning 60-yillaridan vafotiga qadar adabiy jarayonda faol ishtirok etib kelgan edi. u she’riyat, dramaturgiya, ayniqsa, nasr sohalari bo‘yicha boy adabiy meros qoldirdi.. o‘tgan muddat davomida ko‘plab hikoya, qissa, romanlar yaratdi. adabiy jamoatchilik, tanqid va kitobxonlar ommasi bu asarlarga o‘ziga xos qiziqish va iliqlik bilan munosabatda bo‘ldi va yaxsh baholadi. omon muxtor – chuqur va keng badiiy tafakkurga ega ijodkor. u sharq va g‘arb madaniy-adabiy boyliklarini atroflicha o‘qib o‘zlashtirgan, bu esa uning ijodi namunalari morfologik strukturasida, syujet-kompozitsion maydonida, qahramon qurilmasi va faoliyatida sezilib, ko‘rinibturadi. keyingi yillar o‘zbek romanchiligida jiddiy sifat o‘zgarishlari sodir bo‘layotir. roman shakl jihatdan ham, badiiy mazmun, qahramon jihatidan ham o‘zgarmoqda, davrning murakkab ruhin io‘zgacha-zamonaviy tarzda in’ikos ettirishga harakat qilmoqda. bunday ustuvor xususiyatni o. muxtor romanlari(“egilgan bosh”, “ko‘zgu oldidagi odam”, “ming bir qiyofa”, “ayollar mamlakati va saltanati”, “ffu”, “maydon”, “ishq ahli”, “buyuk farrosh”)da ham yaqqol ko‘rish mumkin. adib butun ijodiy faoliyat idavomida xalqimiz o‘tmishiga yuksak ehtirom tuyg‘usi bilan munosabatda …

3 / 38

`riy, nasriy asarlari haqida matbuotda taqriz, maqolalar e`lon etishgan. buxorolik tadqiqotchi o`ktam nazarov “omon muxtor romanlarida xronotop muammosi” mavzusida nomzodlik ishini yozib tugalladi. ayni paytda u ushbu ishni doktorlik dissertatsiyasi darajasiga yetkazish bo`yicha ish olib borayotir. shoira pardayevaning milliy romanchilik taraqqiyoti muammolariga bag`ishlangan ishida o. muxtor romanlari atroflicha o`rganilgan. i. bob. romanda tarixiy voqelik in’ikosi 1.1. roman-rivoyatda ustuvor badiiy g`oya ifodasi taniqli adib omon muxtorning “tepalikdagi xaroba”, “aflotun”, “ishq ahli”, “buyuk farrosh” kabi romanlarda voqelik ikki qatlam (o`tmish va zamonaviy hayot) uyg`unligida badiiy ifoda topgan. bu, albatta, yozuvchi o`z oldiga qo`ygan muayyan maqsad, ideal, konsepsiya mohiyatidan kelib chiqqan, albatta. adib yaratgan yigirmaga yaqin romanni ko`rib chiqqanimizda, uning epik ijodida boshdan oxir bir tarixiy davr tasviriga bag`ishlangan ikkita roman borligini ko`ramiz. bular “ffu” va “xotin podshoh” asarlaridir. “ffu” milliy mustaqillikning ilk davrida – 1993-1995 –yillar orasida yaratilgan. omon muxtor adabiy suhbatlaridan birida g`arb adabiyotini , xususan, romanlarini juda ko`p o`qigan bo`lsa …

4 / 38

sar syujeti jo`ngina voqea tizimidan tashkil topgandek tuyuladi: mulla toshpo`lat degan keksa usta (quruvchi - duradgor) o`g`li toshtemirning biror kasb – korning boshidan tutmaganidan qattiq xafa. uning xotini o`lgan, qizlari turmushga chiqib ketgan, yolg`iz o`g`li bilan eski bir hovlida yashaydi. toshtemir yomon yigit emas – u, biroq o`ta loqayd – beparvo. hayotdan zavqlanmaydi. yashash uchun kurashmaydi. shahar bozorida usta haydar maxsum degan olimnamo kishini uchratib qoladi. u odam bozorga bir yarim yildan beri qatnab o`z aqlining yarmini (tirikchilik vajidan) sotmoqchi ekan. o`g`lining taqdiridan, kelajagidan qattiq bezovta bir necha kunga mulohaza –ikkilanishlardan so`ng farzandi uchun zikr etilgan “aql bo`lagi” ni bir yarim ming tangaga sotib oladi. ajabtovur ushbu savdodan keyin toshtemir tabiati, hayotida keskin o`zgarish – burilish sodir bo`ladi. u loqayd kimsadan faol, irodali sardor – arbobga aylanadi. asar voqea tizimi jarayonida bunday savdo – maxsumning yarim aqlini xarid qilish, keyin undan voz kechib, qolgan yarmini olish, oxir – oqibat, sotib …

5 / 38

a boshlagan risoladagi – ezgu niyatli va amalga ega bo`lgan haqiqiy inson. toshtemir xarakteridagi bunday evrilishlar haqida haydar maxzum shunday deydi: “inson qismati shu ! – dedi mulla toshpo`latga u g`amgin qarab. – ezgulikdan yovuzga aylanadi! yoki yovuzlikni inkor qilib, ezgulikka yetib keladi. uchinchi yo`l yo`q! izlagan bilan hech narsa chiqmaydi. azaldan shunday”. bu fikrlarda “ffu” romani badiiy konsepsiyasi markazidagi eng muhim qarash ifoda etilgan. ushbu fikrning haqqoniyligini toshtemir hayoti yaqqol ko`rsatib turibdi. “ffu” – omon muxtor ijodidagi eng qisqa, hajmi ixcham roman. biroq undagi badiiy mazmun a zalvorli va ko`p qirralidir. asarda, asosan, quyidagi qahramon va personajlar ko`p yoki ozroq darajada faoliyat ko`rsatadilar: 1. mulla toshpo`lat. 1. toshtemir. 1. haydar maxzum. 1. usta mahmud. 1. shoh. 1. etikdo`z ilyos. 1. shoir ilyos. 1. nigor (usta mahmudning qizi) asardagi har bir qahramon va personaj roman badiiy – g`oyaviy konsepsiyasini oydinlashtirish, yuzaga chiqarish ishiga safarbar etilgan. shu boisdan roman badiiy idealini …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "omon muxtor tarixiy romanlarida moziy tasviri"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “______________________________________________” universiteti “_______________________________________________” fakultet “____________________________________” kafedrasi “____________________________________” yo’nalishi “_____________________________” fanidan kurs ishi mavzu: omon muxtor tarixiy romanlarida moziy tasviri ilmiy rahbar: “_________________________” bajardi: “_________________________” o’quv yili -20__ m u n d a r i j a kirish……………………………………………………………………...……..3 1-bob. romanda tarixiy voqelik in’ikosi……………….……….5 1.1. roman-rivoyatda ustuvor badiiy g`oya ifodasi……………………….…5 1.2. romanda davr va qahramon talqini………..……………….…….…….16 2-bob. moziy va tarixiy shaxsga yangicha qarashlarning badiiy tajassumi............

This file contains 38 pages in DOCX format (86.6 KB). To download "omon muxtor tarixiy romanlarida moziy tasviri", click the Telegram button on the left.

Tags: omon muxtor tarixiy romanlarida… DOCX 38 pages Free download Telegram