ega va uning o'zbek tilshunosligidagi tadqiqi

DOCX 38 pages 60.4 KB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 60.4 KB

File type DOCX

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “______________________________________________” universiteti “_______________________________________________” fakultet “____________________________________” kafedrasi “____________________________________” yo’nalishi “_____________________________” fanidan kurs ishi mavzu: ega va uning o'zbek tilshunosligidagi tadqiqi ilmiy rahbar: “_________________________” bajardi: “_________________________” o’quv yili -20__ mavzu: ega va uning o'zbek tilshunosligidagi tadqiqi mundarija: kirish………………………………………………………………………..……. 3 i bob. ega haqida umumuiy ma'lumot va uning ishlatilish holatlari…….….5 i.1. eganing kesim bilan muvofiqlashuvi…………………………………………..5 i.2. eganing lisoniy birlik sifatida ishlatilishi………………………………….…12 ii bob. ega va uning ifodalanishi…………………………………………..….25 ii.1. eganing leksemashakl bilan ifodalanishi………………………………….....25 ii.2. eganing birikmashakl bilan ifodalanishi…………………………………….28 xulosa…………………………………………………………………………….37 foydalanilgan adabiyotlar ro'yxati…………………………………………….38 kirish "davlat tili masalasi milliy gʻoyamizning asosiy tamoyillaridan biri boʻlishi zarur. yosh avlod qalbiga ona tilimizni bolalikdan singdirish maqsadida taʼlimning barcha bosqichlarida oʻzbek tilini zamonaviy va innovatsion texnologiyalar asosida mukammal oʻrgatishga alohida eʼtibor qaratishimiz lozim. toki, bolalarimiz oʻzbek tilida ravon oʻqiydigan, ravon yozadigan va teran fikrlaydigan insonlar boʻlib yetishsin." shavkat mirziyoyev eganing hal etuvchi grammatik belgisi – bosh kelishik. bu kelishikning affiksal ko‘rsatkichi yo‘q, …

2 / 38

qa turkum leksemalarining ot turi bilan, otlashib kelgan holati bilan ifodalanganida ham yuqoridagi grammatik ko‘rsatikichlar qo‘shiladi ("leksemashakllar tizimi" bo‘limiga qarang). eganing yuqoridagicha ifodalanishida shaxs ma'nosi odatda leksemadan anglashiladi, son ma'nosi esa morfema bilan ifodalanadi. ega hamma− kabi jamlik anglatadigan leksema, jamlovchi son, fe'lning otdosh shakli bilan, o‘z− ta'kid birligi bilan ifodalanganida grammatik son paradigmasining faqat birlik shaklida ishlatiladi. ega hamma− kabi jamlik anglatadigan leksema bilan, sanoq son va jamlovchi son bilan ifodalanganida nisbatlovchilarning faqat ko‘plik affikslari qo‘shiladi; o‘z− ta'kid birligiga esa nisbatlovchilarning birlik va ko‘plik affikslari qo‘shilaveradi. eganing kishilik olmoshi bilan ifodalanishi alohida ajralib turadi: uch shaxs-son ma'nosi kishilik olmoshi bilan ifodalanadi; demak, kesimning uch shaxsda tuslanishi asli ega kishilik olmoshi bilan ifodalanganida namoyon bo‘ladi; boshqa hollarda kesimga faqat iii shaxs tuslovchisi qo‘shiladi (kishilik olmoshlari bilan shaxs, son, modal ma'nolarining ifodalanishi "leksema shakllar tizimi" bo‘limida bayon qilindi). mavzuning dolzarbligi: hozirgi globallashuv davrida tilimizning sofligini, uning juda ko'p qirrali ekanligini saqlab …

3 / 38

izning ya'ni kurs ishimizning ob'ekti ega bo'lsa, uning predmeti esa egani tadqiq etish usullaridan iboratdir. tadqiqotning ilmiy yangiliklari va erishilgan natijalari: kurs ishimizda erishilgan ilmiy yangiliklar va natijalar quyidagilarda o'z ifodasini topadi: egani kesim bilan muvofiqlashuvidagi hodisalar misollar orqali tavsiflab berildi, egani leksemashakl va birikmashakl bilan o'zaro munosabatlarining ifodalanishi ham aniq misollar yordamida ochib berildi. kurs ishining tuzilishi: mazkur kurs ishi kirish qism, ikki asosiy bob, xulosa va foydalanilgan adabiyotlardan iborat. i bob. ega haqida umumuiy ma'lumot va uning ishlatilish holatlari. i.1. eganing kesim bilan muvofiqlashuvi. ega bilan kesimda shaxs, son, modal ma'nolarning ifodalanishi va o‘zaro munosabati quyidagicha (tasvirni yana−da murakkablashtirmaslik uchun kesim tarkibidagi bo‘lishli−bo‘lishsizlik ko‘rsatkichi ta'kidlanmadi): i. shaxsda va sonda muvofiqlashuv yuzaga keladi, modallik ifodalanmaydi: 1. men + ii kel + ay(in), biz 1 + ii kel + aylik 1; sen + ii kel + v || kel + gin, siz 1 + ii kel + ingiz 1; 2a. …

4 / 38

ii. shaxsda, sonda, modallikda muvofiqlashuv voqe bo‘ladi: 1. kamtarlik yoki g‘ururlanish ifodalanadi: 1) biz 2 + ii kel + aylik 2; 2a бiz 2 кеldi + к 2 || keldi + miz 2; 2b) biz 2 + ii kelsa + k 2; 3a) biz 2 + ii kela + miz 2; 3b) biz 2 + ii kelgan + miz 2; 3d) biz 2 + ii o‘qituvchi + i + ii + miz 2; 4a) biz 2 + ii kelgan + imiz 2 yo‘q; 4b) biz 2 + ii kelish + imiz 2 kerak. 2. sizlash ifodalanadi: 1) siz 2 + ii + kel + ing || kel + ingiz 2; 2a) siz 2 + ii keldi + ngiz 2; 2b) siz 2 + ii kelsa + ngiz 2; 3a) siz 2 + ii kela + siz 2; 3b) siz 2 + ii kelgan + siz 2; 3d) siz 2 + …

5 / 38

i + m + ii kela + di + lar 2; 3b) opa + i + m + ii o‘qituvchi + i + ii + vi + lar 2; 4a) opa + i + m + ii kelgan + lar 2 + i yo‘q; 4b) opa + i + m + ii kelish +lar 2 + i kerak; 2. -sh 2 affiksi yordamida ifodalanadi: 1) opa + i + m + ii kel + ish 2 + sin; 2a) opa + i + m + ii kel + ish 2 + di + vi; 2b) opa + i + m + ii kel + ish 2 + sa + vi; 3a) opa + i + m + ii kel + ish 2 + a + di; 3b) opa + i + m + ii kel + ish 2 + gan + vii; 4) opa + i + m + ii …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ega va uning o'zbek tilshunosligidagi tadqiqi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “______________________________________________” universiteti “_______________________________________________” fakultet “____________________________________” kafedrasi “____________________________________” yo’nalishi “_____________________________” fanidan kurs ishi mavzu: ega va uning o'zbek tilshunosligidagi tadqiqi ilmiy rahbar: “_________________________” bajardi: “_________________________” o’quv yili -20__ mavzu: ega va uning o'zbek tilshunosligidagi tadqiqi mundarija: kirish………………………………………………………………………..……. 3 i bob. ega haqida umumuiy ma'lumot va uning ishlatilish holatlari…….….5 i.1. eganing kesim bilan muvofiqlashuvi…………………………………………..5 i.2. eganing lisoniy birlik sifatida ishlatilishi………………………………….…12 ii bob. ...

This file contains 38 pages in DOCX format (60.4 KB). To download "ega va uning o'zbek tilshunosligidagi tadqiqi", click the Telegram button on the left.

Tags: ega va uning o'zbek tilshunosli… DOCX 38 pages Free download Telegram