oliy nerv faoliyati va uning yosh xususiyatlari

PPTX 35 стр. 6,7 МБ Бесплатная загрузка

35 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 6,7 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 35

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 35

слайд 1 мavzu: oliy nerv faoliyati va uning yosh xususuyatlari reja oliy nerv faoliyati haqida umumiy tushuncha. birinchi va ikkinchi signal sistemasi haqida tushuncha. charchash qanday jarayon? charchash va o‘ta charchashni oldini olish. asab buzilishi. oliy nerv faoliyati: bosh miya yarim sharlari va ularning po‘stlog‘i markaziy nerv sistemasining yuqori qismi hisoblanadi. u unsonning: xulqi, idroki, fikrlashi, оngi, ruhiy xususiyatlarnini tartibga soladi. bu oliy nerv faoliyati tomonidan ta’minlanadi va bosh miya po‘stlog‘ida joylashgan nerv markazlari faoliyatiga bog‘liq. оdamning oliy nerv faoliyati murakkab reflekslar orqali namoyon bo‘ladi. bu reflekslar odamning tashqi muhit bilan bog‘lanishini, uning har xil sharoitga moslashishni ta’minlaydi. reflekslar refleks terminini fiziologiya faniga chex olimi proxavskiy kiritgan shartsiz reflekslar tug‘ma, uning hosil bo‘lishida orqa, uzunchoq, o‘rta, oraliq miya markazlari ishtirok etadi ovqatni chaynash, yeyish, yutish hazm qilish, siydik ajratish, nafas olish оdam hayoti davomida o‘zgarmaydi, nasldan-naslga o‘tadi qon aylanishi va boshq. hayot davomida hosil bo‘lib, uning markazi bosh miya yarim …

2 / 35

ini bilish kabi sezgi organlari orqali axborotni qabul qilish. bu sezgi organlari orqali qabul qilingan tashqi va ichki muhitning ta’siri miyaning shunga tegishli markazlarida refleks hosil qiladi. sezgi analizatorlari ikkinchi signal sistemasi odamning oliy nerv faoliyati o‘ziga xos anglash, abstrakt fikrlash, so‘zlash qobiliyatiga ega. odam oliy nerv faoliyatining taraqqiyoti natijasida voqeylikning ikkinchi signal sistemasi vujudga kelgan. ikkinchi signal sistemasi so‘zlardan iborat bo‘ladi. odamda og‘zaki va yozma nutq rivojlangan. i.p.pavlov : “nutq bizni odam qildi” – degan edi. odamda shartli refleks nutq yordamida hosil bo‘lishi mumkin. nutqning biologik ahamiyati: nutq insonda ta’sirlovchi sifatida xuddi birinchi signal sistemasi kabi reflekslar hosil qilish xususiyatiga ega. boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida qo‘ng‘iroq tovushiga nisbatan refleks paydo bo‘lgandan so‘ng, “qo‘ng‘iroq” so‘zi va “qo‘ng‘iroq” yozuviga ham xuddi shunday refleks hosil bo‘ladi. odamda birinchi va ikkinchi signal sistemasining bog‘liqligi: so‘zning signal sifatidagi ahamiyati bir-biri bilan qo‘shilib keladigan jddiy tovishi bilan emas, balki uning ma’nosiga bog‘liqdir. it yoki boshqa yuksak …

3 / 35

ular olib boradigan tarbiyaviy ishlar mazmuniga bog’liq. maktab yoshigacha va boshlang’ich sinflarda hosil bo’lgan shartli reflekslar, o’rgangan so’zlar miya hujayralarida mustahkam iz qoldiribuzoq yillar saqlanadi. nutqning haydo bo‘lishi va rivojlanishi uchun uning markaziy nerv tizimining nuzilishi va funksiyasi normal rivojlangan bo‘lishi zarur bolalarda nutqning shakllanishi: boalarda nutqning shakllanishi uchun avvalombor uning eshitish organlari va bosh miya yarimsharlaridagi eshitish markazi (chakka sohasi) hamda gapirish markazi so’lom bo’lishi lozim. bu markazlarning birida nuqsonlar bo’lsa nutq shakllanishida muammolar paydo bo’ladi. odamninh nutqi tarbiya, o’qish, bilim olish jarayonida rivojlanadi. nutqning rivojlanishiga quyuidagi omillar ta’sir ko’rsatadi: ovoz chiqarib o’qish; she’r aytish; qo’shiq kuylash; badiiy kitob o’qish kabilar katta ta’sir ko’rsatadi. markaziy nerv sistemasining kasalliklari meningit - bosh va orqa miyani ustidan o’rab turgan pardalarning yallig’lanishi. bu kasallikni ko’pincha meningokok deb ataluvchi mikroblar qo’zg’atadi. bundan tashqari gripp, o’rta quloqning yiringli yallig’lanishi, o’pka sili kasalliklari tufayli ham sodir bo’lishi mumkin. bunda bemorning boshi og’riydi, tana harorati ko’tariladi, …

4 / 35

a poliomiyelit kasalligiga sabab bo’ladi. kasallikning belgilari: orqa miyaning zararlangan segmentlari tomonidan boshqariladigan ishchi a’zolarning sezuvchanligi va harakatlanishi susayishi yoki butunlay yuqolishi mumkin. oliy nerv faoliyatining tiplari oliy nerv faoliyati bosh miya yarim sharlari va ularning po’stlog’ida joylashgan nerv markazlarining normal funksiyasiga yoki ulardagi qo’zg’alish va tormozlanish jarayonlarining kuchiga, tarqalish tezligiga hamda ularning bir-biriga munosabatiga bog’liq gippokrat odamlarda to’rtta temperament: xolerik (jonsarak), sangvinik, flegmatik va melanxolik (nimjon) turlarini aniqlagan. tiplar sof holda kamdan-kam uchrab ko’pincha bitta individiumdahar xil tiplarga xos belgi va xususiyatlar aralashib ketadi i.i.pavlov miyaning nerv hujayralaridagi qo’zg’alish va tormozlanish jarayonlarining kuchiga, tarqalish tezligiga va ularning bir-biriga munosabatiga ko’ra oda m oliy nerv faoliyatini 4 tipga bo’lgan odam oliy nerv faoliyatining 1-tipi kuchli, qo’zg’aluvchan, muvozanatlashmagan,jonsarak tip qo’zg’alish va tormozlanish kuchli, ammo muvozanatlashmagan,qo’zg’alish tormozlanishdan ustun turadi shartli reflakslar sekin paydo bo’ladi, o’rta o’zlashtiradi,biror ishga tez kirishib, tez soviydi,emotsional, bilar-bilmas javob berib o’z fikrini maqullaydi o’z hissiyotlarini qiyinchilik bilan ushlaydigan, …

5 / 35

$vaqtida bajarib kelichga harakat qiladi, nutqi tez va ravon, so’z boyligi ko’p, aytilgan so’zlarni tez ilg’ab oladi. jonli, harakatlari tez, turli imo-ishoralar bilan o’z fikrini ifoda qiladi va boshqa ijobiy xarakterlar bilan ajralib turadigan bolalar odam oliy nerv faoliyatining 3-tipi kuchli, qo’zg’aluvchan, muvozanatlashgan, kam harakat tip bu tipda qo’zg’alish va tormozlanish kuchli, ammo ularning o’rin almashivi sust bu tipga kiruvchi bolalarda shartli reflakslar sekin hosil bo’ladi, tez so’nadi va sekin tiklanadi,ular o’qish, yozish va gapirishni tez o’rganadilar, xulqlari yaxshi, odobli, nutqlari sekinva ravon bo’ladi . odam oliy nerv faoliyatining 4-tipi nimjon yoki sust tip bu tipda nerv protsesslari sust, kam qo’zg’aluvchan va tormozlanish jarayoni yuqori bu tipdagi bolalarning ish qobiliyati past, nutqi sekin, yaxshi rivojlanmagan, so’z boyligi kam, qiyinchiliklardan qo’rqadi. tez charchaydi, o’qish, yozishni sekin o’rganadi, maktab hayotiga qiyinchilik bilan ko’nikadi. o’z o’rtog’ining xarakteriga ixtiyorsiz moslashadi, o\zlashtirish past, xarakteri beqarur maqsadsiz, diqqati beqarordir оliy nerv faoliyati tiplariga misollar xolerik temperamentiga …$

Хотите читать дальше?

Скачайте все 35 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "oliy nerv faoliyati va uning yosh xususiyatlari"

слайд 1 мavzu: oliy nerv faoliyati va uning yosh xususuyatlari reja oliy nerv faoliyati haqida umumiy tushuncha. birinchi va ikkinchi signal sistemasi haqida tushuncha. charchash qanday jarayon? charchash va o‘ta charchashni oldini olish. asab buzilishi. oliy nerv faoliyati: bosh miya yarim sharlari va ularning po‘stlog‘i markaziy nerv sistemasining yuqori qismi hisoblanadi. u unsonning: xulqi, idroki, fikrlashi, оngi, ruhiy xususiyatlarnini tartibga soladi. bu oliy nerv faoliyati tomonidan ta’minlanadi va bosh miya po‘stlog‘ida joylashgan nerv markazlari faoliyatiga bog‘liq. оdamning oliy nerv faoliyati murakkab reflekslar orqali namoyon bo‘ladi. bu reflekslar odamning tashqi muhit bilan bog‘lanishini, uning har xil sharoitga moslashishni ta’minlaydi. reflekslar refleks terminini fiziolog...

Этот файл содержит 35 стр. в формате PPTX (6,7 МБ). Чтобы скачать "oliy nerv faoliyati va uning yosh xususiyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: oliy nerv faoliyati va uning yo… PPTX 35 стр. Бесплатная загрузка Telegram