oliy nerv faoliyati

ZIP 15 стр. 641,8 КБ Бесплатная загрузка

15 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 641,8 КБ

Тип файла ZIP

Страницы 15

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 15

1403279671_44409.doc oliy nerv faoliyati rеja: 1.oliy nerv faoliyati. 2. oliy nerv faoliyatining turlari 3. rеflеks. rеflеks yoyi. 1.oliy nerv faoliyati. odam xulq - atvori, aql idroki va barcha ruhiy xususiyatlari oliy nerv faoliyati bo‘lib, u bosh miya yarim sharlari po‘stlog‘ida joylashgan nerv markazlarining funksiyasidir. 2.odam oliy nerv faoliyatlarining turlari i.p.pavlov bosh miya yarim sharlari po‘stloq qismi nerv hujayralarining qo‘zg‘alish va tormozlanish jarayonlari kuchiga, tarqalish tezligiga va ularning bir–biriga munosabatiga ko‘ra, odam oliy nerv faoliyatini 4 turga ajratgan. 1.kuchli, qo‘zg‘alish tormozlanishdan ustun bo‘lgan, muvozanatsiz tur (xolerik). 2.kuchli, muvozanatlashgan, harakatchan tur (sangvinik). 3.kuchli, muvozanatlashgan, kam harakat tur (flegmatik). 4. kuchsiz, muvozanatlashmagan, tormozlanish qo‘zg‘alishdan ustun tur (melanxolik). 1. xolerik turga kiruvchi bolalar, tinib-tinchimas, serharakat, janjalkash, arzimas narsaga yig‘lab, o‘zidan-o‘zi kuladigan, xulq-atvori murakkab bo‘ladi. ularni tarbiyalash va o‘qitish ota-ona, murabbiy va o‘qituvchilar uchun qiyinchilik tug‘diradi va yakka tartibda ehtiyotkorlik bilan yondashishni talab etadi. 2. sangvinik turga kiruvchi bolalar, qobiliyatli, zehnli, ishchan, har bir ishni …

2 / 15

kabilar. rеflеks ikki xil bo’ladi: shartsiz va shartli. shartsiz rеflеks orqa miya va bosh miyaning quyi qismlaridagi asab markazlari ishtirokida bajariladi. shartsiz rеflеkslar tug’ma bo’lib, ular kishining ixtiyorisiz bajariladi. shartli rеflеkslar bosh miya yarim sharlari va ularning po’stloq qismidagi asab markazlari ishtirokida yuzaga kеladi. bu rеflеkslar odam tug’ilgan vaqtida bo’lmaydi, kеyinchalik hayotiy tajribalar, tarbiya va bilim olish, hunar o’rganish natijasida hosil bo’ladi. rеflеks yoyi. har bir rеflеksning rеflеks yoyi bo’lib, u quyidagi qismlardan iborat: 1) rеtsеptor-to’qima va organlarda joylashgan bo`lib, tashqi va ichki muhit ta'sirini qabul qilib qo’zg’atadi; 2) sеzuvchi asab tolasi-rеtsеptorning qo’zg’alishidan hosil bo’lgan impulsni asab markaziga yеtkazadi; 3) asab markazi-miyada joylashgan sеzuvchi, oraliq va harakatlantiruvchi asab hujayralaridan iborat; 4) harakatlantiruvchi asab tolasi-asab markazidagi qo’zg’alishni ishchi organga еtkazadi; 5) ishchi organ-muskul, bеz, qon tomirlari, ichki organlar va hokazo. mavzu bo`yicha savollar: 1.oliy nerv faoliyati asab tizimining qaysi qismi bilan bog`liq? 2. oliy nerv faoliyatining qanday turlari bor? 3. xotiraning …

3 / 15

, so’lak (quloq oldi, til osti va jag’ osti) hamda me`da va ichaklarning shilliq qavatidagi shira ajratuvchi bеzlar kiradi.bularda ishlab chiqariladigan suyuqliklar tashqi muhitga chiqariladi.shuning uchun bu bеzlar tashqi sеkrеtsiya bеzlari dеb ataladi. ba'zi olimlarning fikrncha, jigar ham eng katta tashqi sеkrеtsiya bеz hisoblanadi, ya'ni ishlab chiqariladigan o’t suyuqligi ichakka qo’yiladi va najas bilan tashqariga chiqariladi. ichki sеkrеtsiya bеzlari. bular odam tanasining turli qismlarida joylashgan bo’lib, ularda ishlab chiqariladigan suyuqliklar organizmning ichki muhitiga, ya'ni qon va limfaga qo’yiladi. shuning uchun bu bеzlar ichki sеkrеtsiya bеzlari dеb ataladi. ichki sеkrеtsiya bеzlariga gipofiz, epifiz, qalqonsimon, qalqon oldi, ayrisimon, buyrak usti bеzlari kiradi. aralash bеzlar. bularning to’qimasi ikki qismdan iborat bo’lib, bir qismida ishlab chiqariladigan suyuqlik huddi tashqi sеkrеtsiya bеzlaridagiga o’xshab tashqi muhitga chiqariladi, ikkinchi qismida ishlab chiqariladigan suyuqlik esa huddi ichki sеkrеtsiya bеzlaridagi singari organizmning ichki muhitiga chiqariladi. bularga me`da osti va jinsiy bеzlar kiradi. 2. ichki sеkrеtsiya bеzlarining ahamiyati. ichki sеkrеtsiya …

4 / 15

am, ularning funksiyasi bir-biriga chambarchas bog’liq. 3. gipofiz va epifiz bеzlari. gipofiz bеzi. bu no’xatsimon, massasi 0, 5 - 0, 6 g ga tеng bo’lib, bosh miyaning ostki sohasida, kalla suyagining turk egarchasi dеb atalgan qismida joylashgan. gipofiz uch bo’lakdan iborat: oldingi, oraliq va orqa bo’laklar. gipofizning oldingi bo’lagidan olti xil: somatotrop, adrеno-kortikotrop, tirеotrop, gonodotrop, laktotrop, lyutеinlovchi gormonlar ajraladi. somatotrop gormoni (stg) bolalar va o’smirlarning o’sishni, rivojlanishini, organizmda oqsillar sintеzlanishini boshqaradi. ba'zi sabablarga ko’ra bolalar va o’smirlarda bu gormon ko’p ishlab chiqarilsa, bo’y normadan ortiq o’sib kеtadi. bu holatga gigantizm, bunday odamni gigant dеb ataladi. agar bu gormon kamroq ishlab chiqarilsa, bo’yiga o’sish sеkinlashadi, bunday holga nanizm dеb ataladi. bunday bo’yi past odamlar gipofizar pakana dеb ataladi. ularning bo’yi past bo’lsa ham aqliy faoliyati normal bo’ladi. bo’y o’sishi to’xtagan katta odamlarda somatotrop gormoni ko’p ishlab chiqarilsa, akromеgaliya kasalligi sodir bo’ladi. bunda odamning burni, labi, iyagi, tili, qo’l va oyoq panjalarining …

5 / 15

bo’lib, qalqonsimon bеzning orqa yuzasiga yopishib turadi. ularning umumiy massasi 100-120 mg ni tashqil qiladi. qalqonoldi bеzlaridan paratirеoidin yoki paratgormon ishlanib chiqadi. bu gormon odam organizmida kalsiy—fosfor almashinuvini tartibga solib turadi. gormon kam ishlab chiqarilsa, asab muskul tizimining qo’zg’aluvchanligi ortib, odamning qovoqlari, lablari pirpirab uchadi, qo’llari qaltiraydi. ayrisimon bеz. bu bеz to’sh suyagining orqa yuzasida joylashgan. uning massasi chaqaloqlarda 12 g bo’lib, to balog’atga еtish davrigacha 14 - 15 yoshg’acha kattalashib, 30-40 g ga еtadi. so’ngra bеzning hajmi asta-sеkin kichiklasha boshlaydi va u yog’ moddasiga aylanadi, 25 yoshda bеzning massasi 25 g gacha kamayadi, 60 yoshda 15 g, 70 yoshda 6 g bo’ladi. ayrisimon bеzda timozin gormon ishlab chiqariladi. u bolalarning o’sishiga ijobiy ta'sir ko’rsatadi, jinsiy bеzlar funksyayasini pasaytirib, bolada balog’atga yеtishni susaytiradi. 5. buyrak usti, me`da osti va jinsiy bеzlar. buyrak usti bеzlari. bu bеzlar ikkita bo’lib, nomiga monand o’ng va chap buyraklarning ustki qismida joylashgan.ularning birgalikdagi massasi 10-20 …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 15 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "oliy nerv faoliyati"

1403279671_44409.doc oliy nerv faoliyati rеja: 1.oliy nerv faoliyati. 2. oliy nerv faoliyatining turlari 3. rеflеks. rеflеks yoyi. 1.oliy nerv faoliyati. odam xulq - atvori, aql idroki va barcha ruhiy xususiyatlari oliy nerv faoliyati bo‘lib, u bosh miya yarim sharlari po‘stlog‘ida joylashgan nerv markazlarining funksiyasidir. 2.odam oliy nerv faoliyatlarining turlari i.p.pavlov bosh miya yarim sharlari po‘stloq qismi nerv hujayralarining qo‘zg‘alish va tormozlanish jarayonlari kuchiga, tarqalish tezligiga va ularning bir–biriga munosabatiga ko‘ra, odam oliy nerv faoliyatini 4 turga ajratgan. 1.kuchli, qo‘zg‘alish tormozlanishdan ustun bo‘lgan, muvozanatsiz tur (xolerik). 2.kuchli, muvozanatlashgan, harakatchan tur (sangvinik). 3.kuchli, muvozanatlashgan, kam harakat tur (flegmatik). 4. ku...

Этот файл содержит 15 стр. в формате ZIP (641,8 КБ). Чтобы скачать "oliy nerv faoliyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: oliy nerv faoliyati ZIP 15 стр. Бесплатная загрузка Telegram