malumotlar bazasi

PPTX 27 pages 705.1 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 705.1 KB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

640-20 guruh talabasi ahmadjon turgunovnig malumotlar bazasi fanidan mustaqil ishi mavzu:ma’lumot bazasi, ma’lumot baza modeli. mustaqil ish mavzusi:ma’lumot bazasi, ma’lumot baza modeli. reja: 1.ma’lumotlar bazasiga kirish. 2.ma’lumotlar bazasini loyihalash modellari. 3.ma’lumotlar bazasida jadvallar o’rtasida munosabat. 4.xulosa. maʼlumotlar bazasi nima? maʼlumotlar bazasi (mb) bu – maʼlumotlarni saqlash, oʻqish, qayta ishlash va qidirish uchun moʻljallangan markaziy maʼlumotlar ombori. turli dasturlar yaratar ekanmiz, dastur ishlashiga oid boʻlgan maʼlumotlarni u yoki bu koʻrinishda saqlashimiz kerak. misol uchun dastur foydalanuvchilari va ularning shaxsiy maʼlumotlari, rasmlari, postlar, mahsulotlar va hokazo. bu maʼlumotlarni qay koʻrinishda saqlash, turli maʼlumotlar oʻrtasidagi munosabatlar (foydalanuvchi-post, mijoz-mahsulot), bu maʼlumotlarga murojaat qilish va unumli foydalanish uchun mbni toʻgʻri loyihalash juda muhim ahamiyatga ega. bugungi kunda maʼlumotlar bazasini boshqarish uchun turli tizimlar mavjud. bulardan eng mashhurlari: mysql, oracle db, postgresql, mongodb, sqlite microsoft sql server, ibm db2. ma’lumotlar bazasini loyihalash jarayoni yaxshi tuzilgan ma’lumotlar bazasi: ortiqcha (takrorlanuvchi) ma’lumotlarni bartaraf qilish orqali xotirani tejaydi. ma’lumotlarning …

2 / 27

elational model bilan tanishaylik. relational database model eng keng tarqalgan model, relyatsion model, ma’lumotlarni jadvallarga ajratadi. har bir jadval ustunlar va qatorlardan iborat. har bir ustunda biror obyektga oid atributlar keltirilgan, masalan mahsulot narx, foydalanuvchi ismi yoki tug’ilgan sanasi, pochta indeksi va hokazo. bu atributlar birgalikda domen deb ataladi. jadvalning qatorlari esa aynan bitta obyekt (buyum, shaxs, joy) haqidagi maʼlumotlarni saqlaydi. quyida biz foydalanuvchilar haqida maʼlumot saqlash uchun foydalanuvchilar jadvalini yaratdik. jadvaladagi id, ism, familiya, telefon foydalanuvchining attributlari hisoblanadi. birgalikda esa attributlar domen deb ataladi. relational database model malumotlar bazasi:ma’lumot bazasi, ma’lumot baza modeli. mb bir nechta jadvallardan iborat boʻlishi tabiiy. misol uchun mahsulotlar haqidagi maʼlumotlarni saqlash uchun alohida jadval, xaridlar uchun alohida jadval, mijozlar uchun alhoida jadval va hokazo. biror jadvalni boshqa jadvlaga bogʻlash uchun jadval attributlaridan biri (yoki attriburtlar birikmasi) primary (asosiy) kalit etib tayinlanadi. boshqa jadvallar esa bu attributga foreign key deb murojaat qiladi. relational model jadvallar …

3 / 27

iga har tomonlama qarashni unutmang. masalan, onlayn doʻkon uchun baza yaratganda, bazaga mijoz sifatida, yoki sotuvchi sifatida qarashingiz mumkin va bu ikkisi uchun bir hil maʼlumotlar turli koʻrinishda koʻrsatilishi kerakligini hisobga oling. talablar va maqsdalarni aniqlash uchuh quyidagi qadamlarni bajarish mumkin: bazani ishlatadigan odamlardan intervyu oling hisob-fakturalar, ish jadvallari, so’rovnomalar kabi biznes hujjatlarni tahlil qiling mavjud ma’lumotlar tizimlarini oʻrganing (shu jumladan jismoniy va raqamli fayllar) malumotlar bazasi:ma’lumot bazasi, ma’lumot baza modeli. malumotlar bazasi:ma’lumot bazasi, ma’lumot baza modeli. navbat ma’lumotlar bazasiga kiritilishi kerak bo’lgan barcha maʼlumotlarni yig’ib, ularni turlarga ajratish: shaxslar, joylar, buyumlar, talabalar, fanlar, hodisalar va hokazo. har bir turdagi maʼlumotlarning attributlarini ham aniqlab oling: xaridorlar ism manzil shahar, tuman, viloyat e-pochta manzili telefon raqami mahsulotlar nomi narxi zaxiradagi miqdori buyurtma miqdori malumotlar bazasi:ma’lumot bazasi, ma’lumot baza modeli. buyurtmalar buyurtma id buyurtmani qabul qilgan sotuvchi sana mahsulotlar miqdor narx jami keyinchalik bu ma`lumotlar bevosita mb jadvallarini shakllantirishda ishlatiladi. maʼlumotlarni imkon …

4 / 27

attribut sifdatida koʻrsatish mumkin. ma’lumotlar bazasi qaysi turdagi ma’lumotlarni o’z ichiga olishi, bu ma’lumotlar qayerdan olinishi va ulardan qanday foydalanilishini oʻrganganingizdan soʻng, siz haqiqiy ma’lumotlar bazasini rejalashtirishga tayyor bo’lasiz. 2. maʼlumotlar bazasining tuzilishini reajalash navbat maʼlumotlar bazasining tashqi koʻrinishini shakllantirishga. yuqorida koʻrganimizdek, relational mb jadvallardan iborat boʻladi. har bir jadval esa ustunlar (attributlar) va qatorlardan tashkil topadi. har bir qator ingliz tilida record deb ataladi va bitta buyum (shaxs) haqida maʼlumot saqlaydi. jadvalning har bir qatoridagi maʼlumotlarni bir xilda saqlash uchun, ularning turini ham tayinlab ketish maqsadga muvofiq boʻladi. masalan ism faqat matn, id esa faqat raqam. umuman olganda maʼlumotlarni saqlashning quyidagi turlari mavjud: char – doimiy uzunlikdagi matnlar varchar – oʻzgaruvchan uzunlikdagi matnlar text – katta matnlar int – manfiy yoki musbat butun sonlar float, double – manfiy yoki musbat oʻnlik sonlar blob – ikkilik sanoq tizimidagi maʼlumotlar malumotlar bazasi:ma’lumot bazasi, ma’lumot baza modeli. malumotlar bazasi:ma’lumot bazasi, ma’lumot baza …

5 / 27

iz mumkin. bunda jadvalni toʻliq emas, faqatgina unga tegishli attributlarni koʻrsatish kifoya. malumotlar bazasi:ma’lumot bazasi, ma’lumot baza modeli. 3. jadvallar oʻrtasida munosabat maʼlumotlar bazasi bir necha turdagi jadvallardan iborat boʻladi. navbat bu jadvallar oʻrtasidagi munosabatlarni tahlil qilishga. masalan, mijozlar va mahsulotlar, talabalar va darslar, oʻqituvchilar va oʻquvchilar oʻzaro qanday bogʻlangan? ular oʻrtasidagi munosabat qay koʻrinishda boʻlishi kerak? navbat shu savollarga javob berishga va munosabatlarni shakllantirishda. jadvallar oʻrtasidagi munosabatlar quyidagi 3 ta koʻrinishda boʻlishi mumkin: one-to-one (birga-bir) jadvaldagi bitta qator (record) boshqa jadvaldagi bitta qatorga bog’langan bo’ladi. bunday munosabat kamdan-kam uchraydi va umuman olganda bunday jadvallarni jamlab yuborish tavsiya qilinadi. misol uchun quyida birinchi jadval mamlakat (country) ikkinchi jadval esa poytaxt (capital) haqida ma`lumotlarni saqlaydi. bu ikki jadval esa birga-bir munosabat bilan bog’langan. ya’ni, bitta davlatning bitta poytaxti bo’lishi mumkin, bitta poytaxt esa faqat bitta davlatga poytaxt bo’ladi. malumotlar bazasi:ma’lumot bazasi, ma’lumot baza modeli. malumotlar bazasi:ma’lumot bazasi, ma’lumot baza modeli. malumotlar …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "malumotlar bazasi"

640-20 guruh talabasi ahmadjon turgunovnig malumotlar bazasi fanidan mustaqil ishi mavzu:ma’lumot bazasi, ma’lumot baza modeli. mustaqil ish mavzusi:ma’lumot bazasi, ma’lumot baza modeli. reja: 1.ma’lumotlar bazasiga kirish. 2.ma’lumotlar bazasini loyihalash modellari. 3.ma’lumotlar bazasida jadvallar o’rtasida munosabat. 4.xulosa. maʼlumotlar bazasi nima? maʼlumotlar bazasi (mb) bu – maʼlumotlarni saqlash, oʻqish, qayta ishlash va qidirish uchun moʻljallangan markaziy maʼlumotlar ombori. turli dasturlar yaratar ekanmiz, dastur ishlashiga oid boʻlgan maʼlumotlarni u yoki bu koʻrinishda saqlashimiz kerak. misol uchun dastur foydalanuvchilari va ularning shaxsiy maʼlumotlari, rasmlari, postlar, mahsulotlar va hokazo. bu maʼlumotlarni qay koʻrinishda saqlash, turli maʼlumotlar oʻrtasidagi mun...

This file contains 27 pages in PPTX format (705.1 KB). To download "malumotlar bazasi", click the Telegram button on the left.

Tags: malumotlar bazasi PPTX 27 pages Free download Telegram