markaziy osiyodagi falsafiy fikrlar, uning jahon madaniyatida tutgan o’rni.

DOC 102,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1407323884_57848.doc markaziy osiyodagi falsafiy fikrlar, uning jahon madaniyatida tutgan o’rni. reja: 1 markaziy osiyodagi eng qadimgi falsafiy qarashlar. 2 «avesto» va zardushtiylik g’oyalari. 3. moniy va mazdakning falsafiy qarashlari. 4. imom al-buxoriy va imom at-termiziy – buyuk xadisshunos olimlar. 5. al-xorazmiy, farobiy, beruniy va ibn sinoning ilmiy- falsafiy qarashlari. tasavvuf va uning tariqatlari. 6. xiv asr oxiridan xx asr boshigacha o’zbekistondagi ijtimoiy – falsafiy tafakkur. tarixni bilish, undan to’g’ri va xolis xulosalar chiqara olish inson ma’naviy kamoloti uchun nihoyatda muhim. tarix — buyuk muallim, o’tmishdan saboq beradigan tarbiyachidir. gap eng qadimgi davr falsafasi haqida borar ekan, bu haqiqat yanada katta ahamiyat kasb etadi. ayrimlar «bizga ming yillar qa’rida yotgan madaniyat va falsafadan nima foyda, yaxshisi, bugunning gapidan gapiring?", «o’tmish qa’ridan tashbeh izlagandan ko’ra, bugungi muammolar ustida bosh qotirgan ma’qul emasmi?» degan hayollarga borishi mumkin. bir qarashda ularning gapida ham jon borga o’xshaydi. ammo bir narsa aniq, o’tmishni bilmasdan turib, kelajakni …

xida muayyan iz koldirgan ayrim falsafiy qarashlar va ta’limotlar haqida qisqacha to’xtalib o’tamiz. zardushtiylik ta’limoti. eramizdan avvalgi x asrdan eramizning vii asrlarigacha bo’lgan davr mahsuli bo’lgan diniy-falsafiy ta’limotlardan biri zardushtiylikdir. bu ta’limotga zardusht asos solgan bo’lib, sharq va garbda zaratushtra, zaroastr nomlari bilan mashhurdir. manbalarga ko’ra, zardusht eramizdan avvalgi vi asrning birinchi yarmida yashagan. lekin uning tarixiy yoki afsonaviy shaxs ekanli haqida aniq bir to’xtamga kelingani yo’q. u o’zini paygambar deb e’lon qilgan. lekin uning paygambarligi ilohiy asosga ega emas. ya’ni bu haqiqat ilohiy kitoblarda o’z tasdig’ini topmagan. keyinki yillarda olib borilgan tadqiqotlar shuni ko’rsatmoqdagi, bu ta’limot vatanimiz hududida, xususan, xorazm zaminida paydo bo’lgan. u o’z davrida xalqni ezgulik va adolat g’oyalarika da’vat etish, hayotbaxsh an’analarni shakllantirish, dehqonchilik va shahar madaniyatini rivojlantirishda muhim ahamiyatga ega bo’lgan, uning g’oyalari bilan bog’lik qadriyatlar bugungi kungacha yashab kelmoqda va xalqimiz turmush tarzining o’ziga xos xususiyatlarini belgilashda ulkan qimmat kasb etmoqda. zardushtiylikning bosh kitobi …

ni bilmagani, uni o’qiy olmagani sababli bu kitobning qadr-qimmatini tushunmagan va uni yoqish to’grisida ko’rsatma bergan, degani fikrlarni bayon etadilar. aslida unday emas. bu—tarixiy haqiqatni, harchand u kimlar uchundir achchiq va kimlar uchundir ibratli bo’lsa-da, xaspushlashga urinishdan boshqa narsa emas. negaki, aleksandr o’z zamonida fanlarning otasi deb nom olgan falsafani fan darajasiga ko’targan, buyuk donishmand sifatida yetti iqlimda tan olingan arastudan 20 yil mobaynida muttasil ta’lim olgan edi. binobarin, shox filippning o’g’li aleksandrni savodsiz, kitobning qadrini tushunmaydigan bir kimsa deb ta’riflash tarix haqiqatiga to’g’ri kelmaydi. to’g’ri, u «avesto»ni o’tda kuydirgan bo’lishi mumkin. lekin buni kitobning qadrini tushunmagani uchunmas, balki yerli xalqlarni birlashishga da’vat etib turuvchi, ular e’tiqod quygan milliy g’oyalar timsoli bo’lgan va o’z saltanatiga qarshi muttasil kurash olib boruvchi vatanparvarlarni tarbiyalaydigan manba ekanini nazarda tutib, shu ishni amalga oshirgan. kolaversa, o’zini dunyodagi eng rivojlangan hudud madaniyatini jahonga yoyish uchun mas’ul deb bilgan, to’g’rirog’i, o’sha madaniyatdan boshqasini tan olmagan mashhur …

ini talon-taroj qilish, uning ma’naviyatini yo’qotishdan iborat bo’ladi. tarixning bu achchiq sabogi mustamlakadan ozod bo’lgan, o’z mustaqilligini saqlab qolish va mustahkamlashka intiladigan har qanday xalq taraqqiyoti uchun eng muhim xulosa bo’lib xizmat qiladi. iskandarka qarshi kurashda xalqimizning milliy qahramoni spetamen beqiyos mardlik va jasorat ko’rsatadi. u iskandarka qarshi ayovsiz qarshilik ko’rsatgan vatanparvar lashkarboshilardan biridir. aslida, uning qahramonliki millatimizning o’sha davrdagi o’z davlatchiligini, o’zi yashaydigan hudud daxlsizligini saqlab qolish uchun olib borilgan kurashning yaqqol timsolidir. albatta, bu lashkarboshi ortidan xalq erkashsa, elning ozodlik va mustaqillikka intilish tuyg’usi kuchli bo’lmasa, spetamenning nomi bu qadar mashhur bo’lib ketmas edi. negaki, inson naqadar kuchli, tadbirkor va omadli bo’lmasin, agar xalq bilan birga bo’lib, uning dardlariga darmon izlamasa, hurriyat g’oyalarini bayroq qilib ko’tarmasa, haqiqiy milliy qahramon bo’lolmaydi. spetamen esa o’sha xalqimizning ruhi, orzu-umidlari, mustamlakachilarga qarshi matonati ramzi sifatida tariximiz qatiga mangu muxrlanib qolgan. markaziy osiyoda buddaviylik ham o’z o’rniga ega. u diniy-falsafiy ta’limot sifatida qadimgi …

bosqich. kushonlardan oldinki davr. bu eramizdan avvalgi i asrga tug’ri keladi. bu davrka oid yozma manbalar bizgacha yetib kelmagan. ikkinchi bosqich. kushonlar davri (eramizning ii-iv asrlari) bu davrda buddaviylik o’rta osiyoga keng tarqalgan edi. ayniqsa, uning axloqka oid masalalar, xalq ommasini sabr-qanoat va bardoshga da’vat etuvchi g’oyalarni ilgari surganligi muhim ahamiyat kasb etgan. uchinchi bosqich. bu davrda o’rta osiyoda buddaviylik ta’limotining manbalari yoyilgan. to’rtinchi bosqich. (ix-xiv asrlar) islom o’rta osiyoda xukmron dinga aylanishi bilan bu din siqib chiqarilgan va juda zaiflashib ketgan. buddaviylikning o’zbekiston va hindiston xalqi o’rtasida o’z davrida ma’naviy ko’prik bo’lib xizmat qilganliki aniq. xalqlarimiz orasidagi do’stlik va birodarlikning ildizlari ham o’sha davrga borib taqaladi va bugungi kunda aksariyat kishilar, ayniqsa, yoshlarimizning hind xalqi, uning madaniyati va san’atika qiziqishi tasodifiy emas. moniy ta’limoti yurtimizda buddaviylikdan keyin keng tarqalgan edi. u zardushtiylik va xristianlikning sintezlashuvi natijasida vujudka kelgan. moniy fors va arab tillarida bir necha risolalar yozgan. lekin ular …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "markaziy osiyodagi falsafiy fikrlar, uning jahon madaniyatida tutgan o’rni."

1407323884_57848.doc markaziy osiyodagi falsafiy fikrlar, uning jahon madaniyatida tutgan o’rni. reja: 1 markaziy osiyodagi eng qadimgi falsafiy qarashlar. 2 «avesto» va zardushtiylik g’oyalari. 3. moniy va mazdakning falsafiy qarashlari. 4. imom al-buxoriy va imom at-termiziy – buyuk xadisshunos olimlar. 5. al-xorazmiy, farobiy, beruniy va ibn sinoning ilmiy- falsafiy qarashlari. tasavvuf va uning tariqatlari. 6. xiv asr oxiridan xx asr boshigacha o’zbekistondagi ijtimoiy – falsafiy tafakkur. tarixni bilish, undan to’g’ri va xolis xulosalar chiqara olish inson ma’naviy kamoloti uchun nihoyatda muhim. tarix — buyuk muallim, o’tmishdan saboq beradigan tarbiyachidir. gap eng qadimgi davr falsafasi haqida borar ekan, bu haqiqat yanada katta ahamiyat kasb etadi. ayrimlar «bizga ming yillar qa’...

Формат DOC, 102,5 КБ. Чтобы скачать "markaziy osiyodagi falsafiy fikrlar, uning jahon madaniyatida tutgan o’rni.", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: markaziy osiyodagi falsafiy fik… DOC Бесплатная загрузка Telegram