20-30 -yillar o`zbek bolalar adabiyoti taraqqiyoti

DOC 64,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1662627308.doc 20-30 -yillar o`zbek bolalar adabiyoti taraqqiyoti reja: 1. avloniy - ilm - ma`rifat targ`ibotchisi. 2.avloniy – darsliklar muallifi. 3.hamzaning pedagoglik mahorati. 4. hamza darsliklarida axloqiy tarbiya mavzusi. “tarbiya biz uchun yo hayot, yo mamot, yo najot, yo halokat, saodat , yo falokat masalasidir.” a.avloniy. avloniy - ilm – ma`rifat targ`ibotchisi. x1x asr oxiri xx asr boshlari o`zbek milliy madaniyatining mashhur vakillaridan biri ma`rifatparvar shoir, dramaturg, jurnalist, olim, davlat va jamoat arbobi abdulla avloniy 1878 yilning 12 iyulida toshkent shahrining mergancha mahallasida, to`quvchi miravlon aka oilasida dunyoga keldi. o`z tarjimai holida yozishicha: “1885 yildan boshlang`ich maktabda o`qidim. o`qchi mahallada akromxn domladan xat-savodim chiqdi. 1890 yilda maktabni bitirib, mahalladagi madrasada dars o`qiy boshladim. yoshim 13 ga yetgach, yo`qsillik menga ta`sir qildi.yoz kunlarida mardikorlik qilib, ota-onamg`a biroz yordamda bo`lib, qish kunlarida o`qir edim. so`ngra o`qchi mahallasidagi domlamizning kam havsalaligidan, o`quvda davomsizligidan o`qchi madrasasini tark etib, 14 yoshimda shayxantavurdagi abdulmalikboy dahasiga kelib, mulla …

badavlat do`stlarining ko`magida maktab marif ishlarida yordam beruvchi “jamiyati xayriya” ochib, bolalarga kiyim-bosh, oziq-ovqat, daftar, qalam bepul berilishini ta`minladi. avloniy ochgan maktabning shuhrati tobora ortib, o`quvchilarning soni orta bordi.o`zi bolalarga jo`g`rofiya, tarix, adabiyot, til, hisob, xandasa, hikmat (fizika) fanlaridan ma`lumotlar berib bordi. avloniy “adabiyot yoxud milliy she`rlar” deb nomlangan to`rt qismdan iborat bo`lgan darsligida yoshlarni maorif-madaniyatga chorlaydi, yaramas xulq-odatlarni esa tanqid qiladi.munavvarqori, muhammadjon poshshoxo`jaev, tavallo, rustambek yusufbekov kabi taraqqiychilar bilan sheriklikda “nashriyot”(1914), “maktab”(1916) shirkatlarini tuzdi. “taraqqiy”, “shuhrat”(1907), “osiyo”(1908), “turon”(1917) gazetalarini chiqardi va uning birinchi muharrirlaridan bo`ldi. avloniy turli mas`uliyatli lavozimlarda xizmat qildi. qaysi vazifada ishlamasin ilm-ma`rifat tarqatish , ta`lim-tarbiya masalalari bilan shug`ullanib keldi, bilim yurtida, oliy maktablarda o`qituvchilik qildi. u 1923-24 yillarda eski ahardagi xotin-qizlar va erlar maorif bilim yurtlari mudiri, 1924-29 yillarda toshkent harbiy maktabida o`qituvchi, 1925-34 yillarda o`rta osiyo kommunistik universiteti, o`rta osiyo qishloq xo`jaligi maktabida, o`rta osiyo davlat universitetida (o`z mu) dars beradi, professor sifatida kafedrani boshqaradi. …

ziq bir holga duch kelamiz.unda birorta ishqiy she`r yo`q. u ijtimoiy muammolarni, el-yurt g`amini muhimroq biladi. xalq va vatan baxtsizligi oldida har qanday muhabbatni rad etadi. avloniy – darsliklar muallifi. avloniy 1911 yilda boshlang`ich sinf o`quvchilari uchun “birinchi muallim”-“alifbo” darsligini yaratdi.unda 32 harfni yolg`iz yoziladigan shakllarini bir sahifada alifbo tartibida bergan. shu sahifada alifning so`zning boshida, o`rtasida va oxirida yozilishini ko`rsatgan, so`ng alifni barcha «bosh harflar”ga qo`shib bo`g`inlar hosil qilgan. “ikkinchi muallim”da bolalarning axloq, odobiga doir halollik va poklikka oid turli she`rlar , hikoya masal va ertaklar jamlangan, rang-barang allegorik obrazlardan ustalik bilan foydalanilgan. kitob “maktab” she`ri bilan boshlanadi. unda kimki maktabga borsa, o`qisa, savodxon bo`lsa, juda ko`p narsalarga erishishi chiroyli ta`riflanadi: maktab duru gavhar sochar, maktab sizga jannat ochar, maktab jaholatdan qochar, g`ayrat qilib o`qing, o`g`lon ! maktab sizni inson qilur, maktab hayo ehson qilur, maktab g`ami vayron qilur, g`ayrat qilib o`qing, o`g`lon !... avloniy barmoq vaznini adabiyotda keng …

`rin egalladi. unda tarbiya va axloq masalalari birichi marotaba xx asrning talab va ehtiyojlari nuqtai nazardan tahlil qilingan. avloniy xulqlarni an`anaviy ikkiga - yaxshi va yomonga ajratadi. “yaxshi xulqlar” deb nolangan birinchi qismida u 31 fazilat, “yomon xulqlar” deb atalgan ikkinchi qismda esa 20 illatga ta`rif beriladi. mulohazalarini gippokrat, platon, aristtel,sa`diy sheroziy, bedil fikrlari bilan dalillagan holda zamonaviylikni asosiy mezon qilib oladi. u yaxshi xulqlarga fatonat, nazofat, shijoat, intizom, vijdon, vatan muhabbatini, uning uchun kurashmoqni eng insoniy xulqlardan hisoblaydi. vatan – bu har bir kishining tug`ilib o`sgan joyi, yurti, mamlakati. uni qadrlamoq, sevmoq va yashartmoq kerak. “tog`laridan konlar chiqar, yerlaridan donlar chiqar...havosi o`ta yoqimlik, cho`llari bor toshlik, qumlik, toshkand emas, toshqand erur, keksalari gulqand erur”, deya bolalarga ona diyorga katta mehr uyg`otishga erishadi. “yomon xulqlar”ga esa g`azab, shahvat, jaholat, safohat kabi illatlarni yomon xulqlarning belgilari deb biladi. tilga, madaniyatga muhabbat esa, har bir kishining o`z xalqiga bo`lgan muhabbatidir: “har bir …

la yo`ldoshin, maktabga moyil ayladi boshin. soldi o`rtog`ining so`zina quloq, bosdi ul ham o`quv yo`lina oyog`. ikkisi birga bo`ldilar mullo, chiqdi xatu savod ham imlo. shu tariqa shoir qissadan hissa chiqarar ekan “yaxshi bilan yursang yetarsan murodga ” g`osini ilgari suradi.avloniy o`zbek teatrining asoschilaridan edi. u 1913 yilda «turkiston” teatr gruppasini tuzdi. “turkiston” o`zining qat`iy nizomini ham e`lon qilgan edi. uning tashkilotchisi ham, g`oyaviy –badiiy rahbari ham avloniy edi. teatrda “zaharli hayot”(hamza), “baxtsiz kuyov”(a.qodiriy) kabi o`zbek dramaturgiyasining eng yaxshi namunalarini sahnalashtirdi va o`zi rol ijro etdi. avloniy «advokatlik osonmih”(1914), “pinak”(1915) komediyalari, 1914-17 yillarda yozgan “biz va siz”,”portugaliya inqilobi”, “ikki sevgi” kabi fojeyaviy asarlari bilan o`zbek dramaturgiyasining maydonga kelishi va teatrchilikning xalq orasiga tomir otishiga muhim hissa qo`shdi.avloniy x!x asr rus mumtoz adabiyoti vakillari i.a.krilov va l.n.tolstoyning asarlarini o`zbek tiliga ugirdi,jumladan, i.a.krilovning 21 ta masali, “maymun ila ko`zoynak”,”g`ayri jinsiy ittifoq”, “it ila yo`lovchi”, “qarg`a ila zag`izg`on”, “tulki ila qarg`a” kabi asarlari …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"20-30 -yillar o`zbek bolalar adabiyoti taraqqiyoti" haqida

1662627308.doc 20-30 -yillar o`zbek bolalar adabiyoti taraqqiyoti reja: 1. avloniy - ilm - ma`rifat targ`ibotchisi. 2.avloniy – darsliklar muallifi. 3.hamzaning pedagoglik mahorati. 4. hamza darsliklarida axloqiy tarbiya mavzusi. “tarbiya biz uchun yo hayot, yo mamot, yo najot, yo halokat, saodat , yo falokat masalasidir.” a.avloniy. avloniy - ilm – ma`rifat targ`ibotchisi. x1x asr oxiri xx asr boshlari o`zbek milliy madaniyatining mashhur vakillaridan biri ma`rifatparvar shoir, dramaturg, jurnalist, olim, davlat va jamoat arbobi abdulla avloniy 1878 yilning 12 iyulida toshkent shahrining mergancha mahallasida, to`quvchi miravlon aka oilasida dunyoga keldi. o`z tarjimai holida yozishicha: “1885 yildan boshlang`ich maktabda o`qidim. o`qchi mahallada akromxn domladan xat-savodim chiqdi. 1890...

DOC format, 64,0 KB. "20-30 -yillar o`zbek bolalar adabiyoti taraqqiyoti"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: 20-30 -yillar o`zbek bolalar ad… DOC Bepul yuklash Telegram