bioenergetika

PPT 18 pages 669.5 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 669.5 KB

File type PPT

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

powerpoint presentation ma’ruza: № 3 “bioenergetika” bioenergetika. maruza rejasi: 1.termodinamikaning 1-chi asosi. 2.termodinamikaning 1-chi asosini gaz jarayonlari va tirik sistemalarga tadbiq etilishi. 3.termodinamikaning 2-chi asosi. 4.erkin va bog’langan energiya. entropiya. 5.boltsman formulasi. termodinamikaning 2-chi asosi va tirik organizimlar. 6.organizimning energiya sarfi: asosiy almashinuv. prigojin teoremasi. statsionar holatning termodinamik kriteriyasi biotermodinamika – bu biofizikaning shunday bo’limiki unda biosistemada issiqlik bilan boshqa turdagi energiyalar orasidagi miqdoriy bog’lanishlar o’rganiladi. termodinamik sistemalar jismdan yoki jismlar guruhidan iborat bo’lib, ularda yuz beradigan jarayonlar issiqlikning boshqa energiyalarga o’tishi yoki aksincha bo’lishi mumkin. termodinamik sistema va tashqi muhit modda va energiyaga bilan almashinmasa uni izolyatsiyalangan sistema deyiladi. tashqi muhit va sistema orasida issiqlik almashinuvi bo’lmasa adiabatik sistema deyiladi. faqatgina energiya almashinuvi bo’lsa, unday sistema yopiq sistema deyiladi. tashqi muxit bilan energiya hamda modda almashinuvi bo’lgan sistemaga ochiq sistema deyiladi. termodinamika 1-chi asosining ta’rifi: sistemaga berilga issiqlik miqdori uning ichki energiyasining o’zgarishiga va tashqi kuchlarga nisbatan ish bajarilishiga …

2 / 18

hi ish bajarmaydi va sistemaga keltirilgan hamma issiqlik miqdori faqat uning ichki energiyasining oshishiga sarf bo’ladi. bu holda termodinamikaning birinchi asosi quyidagichadir: dq = du. izotermik jarayonda t=const, demak u=const, bunga ko’ra du=0 gazga berilgan issiqlik miqdorining hammasi gazning kengayishi uchun bajarilgan ishga sarf bo’ladi. dq= da. adiabatik jarayonda q=const va bunga ko’ra dq =0 unda: (1) ga ko’ra dа = - du (a) yoki – dа = du (b). (a) formula ichki energiya kamayganda, gaz sovuydi va adiabatik kengayishda bajarilgan ish ichki energiya hisobiga bo’lishini ko’rsatadi. (b) formula esa gazning adiabatic siqilishida ichki energiyaning oshishini, gazning esa isishini ko’rsatadi. bu jarayon tashqi kuchlarning ish bajarishi hisobiga amalga oshadi. gazning ishi manfiydir adiabatik jarayon uchun puasson tenglamasi: pv = const bunda = cp/cv  - adiabata ko’rsatkichi deyiladi. cp-izobarik jarayondagi gaz issiqlik sig’imi. cv-izoxorik jarayondagi gaz issiqlik sig’imi. termodinamikaning 1-chi asosi organizimga ta’aluqliydir: oziq – ovqat mahsulotlarining organizmda singish jarayonida …

3 / 18

in emas deb ta’riflasa ham bo’ladi. eptropiya shunday kattalikki, u absolyut temperatura birligiga to’g’ri keladigan sistemaning bog’langan energiyasidir. termodinamika ikkinchi asosining boshqacha talqini: yopiq sistemalarda - energiyaning aylanishi hamma real jarayonlaridagi kabi sistemaning umumiy entropiyasi oshishi bilan kuzatiladi, ya’ni ds>o. real jarayonlarda issiqlik doimo issiqroq jismdan sovuqroq jismga o’tadi. bog’langan energiya -bu sistema ichki energiyasining ishga aylantirib bolmaydigan qismidir. erkin energiya-bu sistema ichki energiyasining ishga aylantirish mumkin bo’ladigan qismidir. sistemaning bog’langan energiyasi qancha kichik bo’lsa, uning entropiyasi shuncha kichik bo’lib, sistema ichki energiyasining ko’p qismini ishga aylantirishga imkon beradi. demak sistema entropiyasining ish bajara olish qobilyati shuncha ko’p bo’ladi bolsman formulasi: s=k.lnw bundagi k-bolisman doimiysi,w-termodinamik ehtimollik. bundan ikkinchi qonunni shunday ta’riflasa bo’ladi: agar sistema berilgan entropiya biror holatga to’g’ri kelsa uni boshqa holatga o’tish extimolligi katta bo’ladi bunda entropiyasi ham katta boladi. yani entropiyaning eng katta extimoliylik o’zgarishi uning o’sishidir. tirik organizm uchun termodinamikaning ikkinchi qonunining ta’rifi: ochiq sistemalar uchun …

4 / 18

mmasi modda almashinuvi evaziga amalga oshadi. prigojin teoremasi: statsionar holatlarda tashqi fiksatsialangan parametirlarda sistemaning entropiya mahsuloti vaqt oralig’ida doimiy bo’lib, miqdoriy jihatdan minimaldir, ya’ni dsi/ dt>0 va minimal boladi. organizm statsionar holatining termodinamik kriteriysi: q=const bo’lganda, organism entropiya mahsuloti organizmdan atrof muhitga chiqarilgan entropiya oqimiga tengdir, ya’ni: dsi =-dse dsi – biologik sistemadagi qaytmas jarayonlar bilan bog’liq entropiya o’zgarishi. dse – atrofdagi muhit bilan almashinuvi hisobiga yuz bergan entropiya o: dsi/dt>0. u holda stasionar holatni ta’minlash uchun sistema tashqi muhit bilan energiya va modda almashinishi kerak. sistemaning entropiyasi vaqt o’tishi bilan ortadi atrofdagi muhit bilan almashishi hisobiga bo’layotgan manfiy entropiya o’zgarish tezligiga teng, ya’ni: dsi dse =- dt dt mo’tadil iqlim sharoitlarda issiqlik yo’qotish sutkasiga tahminan 1700 kkal bo’lib, quyidagicha taqsimlanadi: 1. issiqlik o’tkazuvchanlik va konveksiya - 20 % (340 kkal). 2. nurlanish – 50 % (850 kkal). 3. bug’lanish – 30 % (510 kkal). mexanik ish bajarayotgan organism (aqliy …

5 / 18

a kuchsiz rivojlanganligi bilan bog’liqdir. bir xil massali odamlarning qaysi birida mushaklari ko’proq rivojlangan bo’lsa, shunisining energiya sarfi ko’proq bo’ladi. og’ir jismoniy mehnatda energiya sarfi asosiy almashinuvga nisbatan 15 martagacha katta bo’lib ketishi mumkin. dt dw s bog ' =

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bioenergetika"

powerpoint presentation ma’ruza: № 3 “bioenergetika” bioenergetika. maruza rejasi: 1.termodinamikaning 1-chi asosi. 2.termodinamikaning 1-chi asosini gaz jarayonlari va tirik sistemalarga tadbiq etilishi. 3.termodinamikaning 2-chi asosi. 4.erkin va bog’langan energiya. entropiya. 5.boltsman formulasi. termodinamikaning 2-chi asosi va tirik organizimlar. 6.organizimning energiya sarfi: asosiy almashinuv. prigojin teoremasi. statsionar holatning termodinamik kriteriyasi biotermodinamika – bu biofizikaning shunday bo’limiki unda biosistemada issiqlik bilan boshqa turdagi energiyalar orasidagi miqdoriy bog’lanishlar o’rganiladi. termodinamik sistemalar jismdan yoki jismlar guruhidan iborat bo’lib, ularda yuz beradigan jarayonlar issiqlikning boshqa energiyalarga o’tishi yoki aksincha bo’lishi ...

This file contains 18 pages in PPT format (669.5 KB). To download "bioenergetika", click the Telegram button on the left.

Tags: bioenergetika PPT 18 pages Free download Telegram