yuqumli kasalliklar fani

PPT 42 pages 1.7 MB Free download

42 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPT

Pages 42

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 42

powerpoint presentation yuqumli kasalliklar faniga kirish yuqumli va bolalar yuqumli kasalliklari kafedrasi toshkent tibbiyot akademiyasi ma’ruzachi: t.f.n., dotsent karimova m.t. infeksiya yuqumli kasallik (infeksion) – lotincha – “infectio” – “ifloslanish” ma’nosini bildiradi. infeksion jarayon infeksion jarayon – inson organizmi (makroorganizm) bilan kasallik qo’zg’atuvchi mikrob (mikroorganizm)ning ma’lum sharoitda o’zaro ta’siri oqibatida yuzaga keladigan o’zgarishlar. bu jarayon kasallik alomatlari ko’rinishida namoyon bo’lsa – yuqumli kasallik deb ataladi. yuqumli kasalliklarning o’ziga xos xususiyatlari yuqumli kasalliklarning o’ziga xos xususiyatlari barcha yuqumli kasalliklar bemor yoki bakteriya tashuvchilardan atrofdagi sog’lom kishilarga yuqishi mumkin. kasallikning atrofdagilarga yuqish ehtimoli kasallik turiga va kechish davriga bog’liq. har bir kasallik ma’lum turdagi patogen mikrob tomonidan qo’zg’atiladi. yuqumli kasalliklarning davrlari yashirin (inkubatsion) davri boshlang’ich (prodromal) davri avj olish davri rekonvalessensiya, sog’ayish davri sog’ayish davri klinik sog’ayish bakteriologik sog’ayish bakteriya tashuvchilik o’tkir bakteriya tashuvchilik cho’zilgan bakteriya tashuvchilik surunkali bakteriya tashuvchilik yuqumli kasalliklarning asosiy belgilari (1) kasallikning bevosita sababchisi, maxsus qo’zg’atuvchisining bo’lishi kontagiozlik …

2 / 42

og’ir har qanday mikrob tarkibida zaharli modda – toksin bo’ladi. toksin mikrobning hayot faoliyati oqibatida hosil bo’lib, atrof muhitga tarqalsa – ekzotoksin deyiladi. grammusbat mikroblar ekzotoksin hosil qiladi (difteriya tayoqchasi, botulizm) ekzotoksin oqsil moddasini saqlaydi mikrob tanasi parchalanishi oqibatida atrof muhitga tarqaladigan bo’lsa – endotoksin deyiladi. grammanfiy mikroblar endotoksin ajratadi (vabo vibrioni, ich terlama mikrobi). tananing mikrob kirib, tarqaladigan joyi – infeksiyaning kirish darvozasi (ikd) deyiladi. masalan: gripp, qizamiq, suvchechak, ko’kyo’tallarda ikd – yuqori nafas yo’llari. ichak infeksiyalari uchun ikd – og’iz orqali. yuqumli kasalliklarning tanaga tushgan mikrob qonga o’tishi bakteremiya deyiladi. yuqumli kasalliklarning tasnifi yuqumli kasalliklarda mikrob qaerda joylashishiga qarab quyidagi guruhlarga bo’linadi: ichak infeksiyalari. nafas yo’llari infeksiyalari. qon orqali yuqadigan infeksiyalar. tashqi qoplam (teri) orqali yuqadigan infeksiyalar. turli yo’llar bilan yuqadigan infeksiyalar. antroponoz kasalliklar zoonoz kasalliklar antropozoonoz kasalliklar “boshqariladigan infeksiyalar” bu guruhga emlash yo’li bilan oldini olish mumkin bo’lgan yuqumli kasalliklar kiradi. bular: sil, poliomielit, difteriya, ko’kyo’tal , …

3 / 42

ilishi natijasida paydo bo’ladi. papula – teri yuzidan biroz bo’rtib turadi. vezikula – ichida tiniq suv tutadigan mayda pufakchalar. eritema – ma’lum kattalikda terida yaxlit qizarish. allergik toshmalar. ba’zi yuqumli kasalliklarda terida turli toshmalar – ekzantemalar paydo bo’ladi. ichki a’zolar yoki shilliq qavatlardagi toshmalar – enantemalar deb ataladi. yuqumli kasalliklarda organizmning mikrobga nisbatan javob reaksiyasi bu – tana harorati ko’tarilishidir. davomiyligi bo’yicha: yuqori tana harorati bo’yicha: doimiy isitma – tº bir necha kun baland bo’ladi. ertalabki isitma kechqurungisidan pastroq bo’ladi, lekin ularning farqi 1ºc dan oshmaydi (ich terlama, toshmali tif). remittirlovchi isitma - tº bir necha kun baland bo’ladi. ertalabki va kechqurungi isitmalar farqi 1ºc dan oshadi (sepsis, sil). intermittirlovchi (almashinib turuvchi) isitma – tº birdan 39-40ºc gacha ko’tarilib, kun davomida normagacha tushadi. farqi 3-4ºc ni tashkil qiladi (bezgak). qaytalovchi isitma – yuqori isitma davri normal tana haroratli davrlar bilan almashinib kechadi va bir necha kun davom etadi. isitma davri …

4 / 42

lementlari soni toshma elementlarining rivojlanish dinamikasi ba’zi transmissiv infeksiyalarda (tulyaremiya, borrelioz va boshqa lar) qo’zg’atuvchi teriga kirgan soxada birlamchi affekt, ya’ni teri koplamlari soxasidagi yalliglanish, kasallikning boshqa klinik belgilari bilan kechadi. kataral-respirator sindrom rinit angina bronxit bronxiolit pnevmoniya yuqumli kasalliklarda laborator tekshirish usullari bakteriologik bakterioskopik serologik virusologik allergologik bioximik yordamchi laboratoriya usullari: ekg, utt (uzd), rentgen, kt, mrt. yuqumli kasalliklarni davolash asoslari etiotrop davolash patogenetik davolash simptomatik davolash yuqumli kasalliklarda tartiblar tartib i – qat’iy tartib ii – yarim yotoq tartibi (palatno’y) tartib iii – umumiy parxez № 2 o’tkir ichak infeksiyalari rekonvalessensiya davrida buyuriladi. bunda jkt ni mexanik va termik ta’sirlardan ozod etiladi. aralash stol, hamma taomlar qirg’ichdan o’tkazilgan va maydalangan xolda tayyorlanadi. dukkaklilar, fasol va ko’k no’xat man etiladi. yuqumli kasalliklar bilan og’rigan bemorlar ovqatlanishi parxez № 4 diareya sindromida tavsiya etiladi (dizenteriya, salmonellez, esherixioz boshqa lar). go’shtli bulonlar, qaynatilgan go’sht kotlet va frikadelkalar ko’rinishida, qaynatilgan baliq, bo’tqalar, …

5 / 42

murabbo, asal, kisel va boshqalar iste’mol qilishga ruxsat beriladi. qo’ziqorin, shpinat, havel, sholg’om, rediska, limon, shirinliklar, o’tkir mahsulotlar, kakao, shokolad man etiladi. dieta № 5 o’tkir gepatitlardan tuzalish davrida va surunkali gepatitlar remissiya davrida tavsiya etiladi. parxez № 5a ga qo’shimcha ravishda nordon bo’lmagan tuzlangan karam, chala tuzlangan seld, sabzavotlar, ko’katlar xom ko’rinishda va salatlar, vinegretlar ko’rinishida, sut, pishloq, omletlar kiritiladi. ovqat maydalanmagan ko’rinishda bo’lishi mumkin. parxez № 13 isitma xolatlarida tavsiya etiladi. bu parxezga turli ovqatlar kiritilib, dagal ovqatlar, sut, o’tkir va shirin mahsulotlar cheklanadi. suyuqlik miqdori – sutkasiga 1,5-2 dan to 3 litrni tashkil etishi kerak. parxez № 15 (umumiy stol) maxsus parxezga ko’rsatma bulmaganda tavsiya etiladi. fiziologik ko’p miqdorda vitaminlar saqlovchi to’liq parxez.

Want to read more?

Download all 42 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yuqumli kasalliklar fani"

powerpoint presentation yuqumli kasalliklar faniga kirish yuqumli va bolalar yuqumli kasalliklari kafedrasi toshkent tibbiyot akademiyasi ma’ruzachi: t.f.n., dotsent karimova m.t. infeksiya yuqumli kasallik (infeksion) – lotincha – “infectio” – “ifloslanish” ma’nosini bildiradi. infeksion jarayon infeksion jarayon – inson organizmi (makroorganizm) bilan kasallik qo’zg’atuvchi mikrob (mikroorganizm)ning ma’lum sharoitda o’zaro ta’siri oqibatida yuzaga keladigan o’zgarishlar. bu jarayon kasallik alomatlari ko’rinishida namoyon bo’lsa – yuqumli kasallik deb ataladi. yuqumli kasalliklarning o’ziga xos xususiyatlari yuqumli kasalliklarning o’ziga xos xususiyatlari barcha yuqumli kasalliklar bemor yoki bakteriya tashuvchilardan atrofdagi sog’lom kishilarga yuqishi mumkin. kasallikning atrofdagil...

This file contains 42 pages in PPT format (1.7 MB). To download "yuqumli kasalliklar fani", click the Telegram button on the left.

Tags: yuqumli kasalliklar fani PPT 42 pages Free download Telegram