toshkent viloyati parkent tumani 46-umumiy o’rta ta’lim maktabning biologiya fani o’qituvchisi primova munira majlimboyevnaning tayyorlagan taqdimoti

PPT 33 стр. 9,9 МБ Бесплатная загрузка

33 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 9,9 МБ

Тип файла PPT

Страницы 33

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 33

презентация powerpoint toshkent viloyati parkent tumani 46-umumiy o’rta ta’lim maktabning biologiya fani o’qituvchisi primova munira majlimboyevnaning tayyorlagan taqdimoti * mavzu: vitaminlar va ularning ahamiyati 1.vitaminlar va ularning o’rganilishi. 2.vitaminlarning inson organizmidagi o’rni. 3.oziq moddalarda vitaminlarni saqlanishi. reja : vitaminlar (lot. vita - hayot va amin, hayot aminlari) - tirik organizmda juda muhim biokimyoviy va fiziologik funksiyalarni bajaradigan yuqori molekulali birikmalar. vitaminlar lotin alifbosidagi а, в, c, d, e va boshqa bosh harflar orqali ifodalanadi. vitaminlar biologik faol moddalar bo'lib, organizmda moddalar almashinuvida qatnashadi. rus olimi nikolay ivanovich lunin (1853—1938) 1880-yilda himoya qilgan doktorlik dissertatsiyasida vitaminlar hayvonlar organizmi uchun muhim modda ekanligini birinchi bo'lib isbotladi. polyak olimi kazimej funk 1912 yili fanga “vinaminlar” atamasini kiritgan. organizmda vitamin yetishmasligi avitaminoz deyiladi. vitaminlar organizmda sodir bo‘ladigan kimyoviy reaksiyalarni kuchaytiradi va oziq moddalar o‘zlashtirilishiga ta’sir ko'rsatadi. fermentlar tarkibiga kirib, ularning normal funksiyasi va faolligini ta’minlaydi. organizmda vitamin yetishmaganida moddalar almashinuvi izdan chiqib, odamning mehnat …

2 / 33

a mineral moddalar zarur. ilk vitaminlardan biri sifatida kashf etilgan. ushbu aralashma a harfi bilan belgilangan. a vitamini, asosan, baliq yog‘i: sariyog‘, sut, tuxum sarig‘i, baliq ikrasi va boshqa hayvon mahsu- lotlarida mavjud. o‘simliklardan sabzi, ismaloq, pomidor, o‘rik va qizil garmdorida bu vitaminni hosil qiladigan karotin moddasi bo'ladi. ta'siri. a vitamini hayvon va odam organizmining o'sishi va rivojlanishida, hujayralarning bo'linib ko'payishida, epiteliy to'qimasining funksional holatini normal saqlashda, ko'z o'tkirligining yaxshi bo'lishini ta'minlashda muhim ahamiyatga ega. a vitamini moddalar almashinuviga yordam beradi, suyak va tish, shuningdek, yog' qatlami shakllanishida katta o'rin tutadi. u ko'zning normal faoliyatini ta'minlaydi. a vitamini immun tizimining mo'tadil faoliyati, infeksiyalarga qarshi kurashi uchun zarurdir. a vitamini shamollash, gripp va nafas yo'llari, ovqat hazm qilish tizimi infeksiyasidan himoya qiladi. bu vitamin yetishmaganida ko‘pincha shabko‘rlik paydo bo‘ladi. bolalar ovqatida a vitamini yetishmaganida ularning bo'yi va sochlari yaxshi o'smaydi, tishlarining shakllanishi buziladi. 0‘pka va ichakning jarohatlanishi kuzatiladi. organizmda yetishmasa teri …

3 / 33

g qimirlab tushib qolishi,uni tish cho’tka bilan tozalaganda milk qonashi kuzatiladi. singa c vitamini na’matak , qora smorodina , limon , apelsin , piyoz , sarimsoq , ko’pchilik o’simliklar mevasi va o’simliklarning yashil qismi , ayniqsa novdasida va ko’katlarda mavjud. b vitaminlari guruhi b1 vitamini (tiamin) uglevodlar almashinuviga ta’sir qiladi . shuning uchun bu vitamin yetishmaganda karbonsuvlar jadal almashinadigan organ va to’qimalar (yurak, nerv sistemasi , muskullar) ishi buziladi . agar u kundalik ovqat tarkibida yetarli miqdorda bo'lmasa, odamda gipovitaminoz b1 kasalligi yuzaga keladi. buning belgilari oyoq-qo'l muskullarining uvishib og'rishi, holsizlik, tez charchash, odamning aqliy faoliyati pasayishi, ya'ni o'zlashtirish, esda saqlash, e'tiborni muhim masalaga jalb etish kabi qobiliyatlarning pasayishidir. u arzimagan narsaga jahli chiqadigan bo'lib qoladi. bu vitamin uzoq muddat davomida yetishmasa, avitaminoz b1 , ya'ni beri-beri degan kasallik yuzaga keladi. bunda nerv sistemasidagi o'zgarish oqibatida nerv tolalari falajlanadi, terida sezuvchanlik oldiniga kuchayadi, so'ngra yo'qoladi, qo'l-oyoq muskullarining harakati kuchsizlanadi. odam …

4 / 33

iri. d vitaminining asosiy vazifasi suyaklarning normal o'sishi va rivojlanishini ta’minlash, raxitning oldini olishdan iborat. u minerallar almashinuvini tartibga soladi va suyak to'qimasi va dentinda kalsiy yig'ilishiga yordam beradi, shu tariqa suyaklar osteomalatsiyasiga (yumshashi) qarshilik ko'rsatadi. d vitamini moddalarning umumiy almashinuviga ta'sir ko'rsatadi, ichakka kalsiy, fosfat va magniyning so'rilishiga ko'maklashadi. u ichak, buyrak va mushak hujayralariga ta'sir ko'rsatadi. biroq d vitaminining ahamiyati faqat suyaklar himoyasi bilan cheklanmaydi, organizmning teri kasalliklariga, yurak va saraton xastaligiga ta'sirchanligi ham shu vitaminga bogliq. oziq-ovqat mahsulotlarida d vitamini tanqisligi kuzatiluvchi mintaqalarda ateroskleroz, artrit, qand kasalligi (ayniqsa, yoshlar diabeti) ko'p uchraydi. d vitamini mushaklar nimjonligining oldini oladi, immunitetni kuchaytiradi (qonda d vitamini darajasi oits bilan kasallangan bemorlarning taxmin qilinayotgan umr kechirish muddatini baholashning mezonlaridan biri bo'lib xizmat qiladi), qalqonsimon bez faoliyati va qonning normal quyulishi uchun zarur. ma'lumotlar shuni ko'rsatadiki, d vitamini kalsiy va magniyning o'zlashtirilishini yaxshilab, organizmning asablarni o'rab turuvchi himoya qobig'ini tiklashga yordam beradi, …

5 / 33

larga vitamin komplekslar, polivitaminlar kiradi. quyidagi matnni diqqat bilan o`qing! bu vitamin organizmda kalsiy va fosfor almashinuvi, umuman suyaklanish jarayonida katta ahamiyatga ega. bu vitamin yetishmaganida, organizmda kalsiy va fosfor almashinuvi buzilishi oqibatida bolalarda raxit kasalligi paydo bo‘ladi. raxit bilan og'rigan bolaning suyaklari to‘g‘ri shakllanmaydi, oyoqlari qiyshiq o‘sadi, qorni kattalashadi. baliq yog‘i, jigar, sariyog1, baliq ikrasi, tuxum d vitaminiga boy bo‘ladi. quyosh nuri ta’sirida odam terisida d vitamini sintezlanadi. shuning uchun yosh bolalarni ertalab va kechqurunlari ochiq havoda sayr qildirish lozim 1- savol. bolalarda raxit kasalligi nima uchun paydo bo’ladi? a vitamini yetishmaganligi uchun c vitamini yetishmaganligi uchun d) d vitamini yetishmaganligi uchun javob: d) d vitamini yetishmagani uchun 2 – savol. d vitamini qaysi mahsulotda ko’p bo’ladi ? a) b) javob: b ) baliq yog’i d) 3 –savol. raxit kasalligi 2 yoshgacha bo’lgan bolalarda uchraydi . dunyo aholisining 9 % 2 yoshgach bo’lgan bolalar tashkil qilsa ularning 5 % …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 33 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "toshkent viloyati parkent tumani 46-umumiy o’rta ta’lim maktabning biologiya fani o’qituvchisi primova munira majlimboyevnaning tayyorlagan taqdimoti"

презентация powerpoint toshkent viloyati parkent tumani 46-umumiy o’rta ta’lim maktabning biologiya fani o’qituvchisi primova munira majlimboyevnaning tayyorlagan taqdimoti * mavzu: vitaminlar va ularning ahamiyati 1.vitaminlar va ularning o’rganilishi. 2.vitaminlarning inson organizmidagi o’rni. 3.oziq moddalarda vitaminlarni saqlanishi. reja : vitaminlar (lot. vita - hayot va amin, hayot aminlari) - tirik organizmda juda muhim biokimyoviy va fiziologik funksiyalarni bajaradigan yuqori molekulali birikmalar. vitaminlar lotin alifbosidagi а, в, c, d, e va boshqa bosh harflar orqali ifodalanadi. vitaminlar biologik faol moddalar bo'lib, organizmda moddalar almashinuvida qatnashadi. rus olimi nikolay ivanovich lunin (1853—1938) 1880-yilda himoya qilgan doktorlik dissertatsiyasida vitaminlar ...

Этот файл содержит 33 стр. в формате PPT (9,9 МБ). Чтобы скачать "toshkent viloyati parkent tumani 46-umumiy o’rta ta’lim maktabning biologiya fani o’qituvchisi primova munira majlimboyevnaning tayyorlagan taqdimoti", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: toshkent viloyati parkent tuman… PPT 33 стр. Бесплатная загрузка Telegram