kompyuter texnologiyalari va dasturlar

PPT 26 pages 3.8 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 26
5 – umumiy o`rta ta’lim maktabi informatika fani o`qituvchisi raxmonberganov otabekning 9-sinflarda “belgili va satrli miqdorlar bilan ishlash” mavzusida yozgan bir soatlik dars ishlanmasi kirish aziz o`quvchilar! xxi asr – kompyuter texnalogiyalari asri. bugungi kunda hayotimizning hech bir sohasini kompyuter texnalogiyalarisiz tasavvur qila olmaysiz. mana shu ilm taraqqiyot, ayniqsa kompyuter texnikalari shiddat bilan rivojlanayotgan zamonda mamlakatimiz jahonda o`z o`rniga ega bo`lishi uchun biz kompyuter texnikalari va dasturlarining oddiy iste’molchisiga aylanib qolmasdan, balki bularning ishlab chiqaruvchisi maqomiga ega bo`lishimiz zarur. buning uchun biz, vatanimiz ertasi bo`lgan yoshlar bu ilmni mukammal egallashimiz zarur. bu borada davlatimiz izchil chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda, kompyuter texnalogiyalarini o`rganishni kuchaytirish maqsadida ko`plab qonun hujjatlari qabul qilingan. qonun hujjatlari 2003 yil 11 dekabrdagi «axborotlashtirish to`g`risida»gi qonuni; 2002 yil 30 maydagi «kompyuterlashtirish va axborot-komunikasiya texnalogiyalarini qo`llashni yanada rivojlantirish» haqidagi qarori va boshqalar 2012 yil 10 dekabrda o`zbekiston respublikasi prezidentining «chet tillarini o`rganish tizimini yanada takomillashtirish chora tadbirlari to`g`risida» dastur program …
2 / 26
char char harflar birikmasi inglizcha character so`zining qisqartmasi bo`lib, o`zbek tiliga belgi deb tarjima qilinadi. demak char – bitta belgi ekan. pascal dasturlash tilida 256 ta butun sonlar orqali kodlangan belgilar mavjud. string string so`zi o`zbek tiliga arqon, tor, munchoq tarzida tarjima qilinadi. demak string – belgi (char)lardan tuzilgan munchoq ekan. string tipidagi o`zgaruvchilar 0 dan 255 belgigacha borishi mumkin. funksiya funksiya – biror qiymatni hisoblash uchun berilgan buyruq. funksiyalar biror o`zgaruvchiga o`zlashtirilish tarzida beriladi. masalan y:=abs(x); a:=sqrt(b); nom:=concat(nom1,nom2) va hakozo. protsedura protcedura – dasturga biror o`zgartirish kiritish maqsadida berilgan buyruq. procedura biror funksiyaga o`zlashtirilmasdan, mustaqil holda beriladi. masalan: ins(x); dec(n); insert(s1,s,n) va boshqalar. concat concat funksiyasi inglizcha concatenation – ulanish so`zidan olingan bo`lib, satrlar ketma ketligining bir biriga belgilangan ketma ketligida ulanishini amalga oshiradi. masalan: jumla1:='baxt', jumla2:='bilim-' va jumla3:=' keltirar' satrli o`zgaruvchilari berilgan bo`lsa, gap:=concat(jumla2,jumla1,jumla3) funksiyasi bajarilgach gap o`zgaruvchisi 'bilim-baxt keltirar' ifodasiga teng bo`ladi. 1-topshiriq program ulanish; var ism, …
3 / 26
iteln(___________________); end. pos pos funksiyasi inglizcha position – joylashish ma’nosini bildirgan so`zdan olingan bo`lib, x:=pos(a,s) funksiyasi a belgini (yoki satrni) s satr ichidan izlaydi. (bunda x-butun sonli o`zgaruvchi, a-belgili yoki satrli o`zgaruvchi, s-satrli o`zgaruvchi). agar a o`zgaruvchi s o`zgaruvchi tarkibida mavjud bo`lsa, x o`zgaruvchi a o`zgaruvchining s o`zgaruvchi tarkibida qaysi o`rindan boshlangan bo`lsa, shu songa teng bo`ladi, agar a o`zgaruvchi s o`zgaruvchi tarkibida mavjud bo`lmasa, u holda x – 0 ga teng qiymat qabul qiladi. pos masalan: belgi:=s va satr:='osmon' bo`lsa b:=pos(belgi,satr) funksiya bajarilganda b o`zgaruvchi 2 ga teng qiymat qabul qiladi; suz1:='form' va suz:='informatika' bo`lsa, urin:=(suz1,suz) funksiya bajarilganda urin 3 ga teng; son:=pos('r' , 'mustaqillik') funksiya bajarilsa son 0 ga teng qiymat qabul qiladi. 3-topshiriq program ________________________; var ________________:char; ________________:string; son:_________________; begin readln(_________________); readln(_________________); son:=__________________________________; writeln(___________________); end. copy copy funksiyasi inglizcha copy – nusxa olish so`zidan olingan bo`lib, biror satr ichidagi ma’lum joydan nusxa olish uchun ishlatiladi. masalan: a;='matematika' …
4 / 26
(jumla); end. 4-topshiriq 'bajarilmadi' so`zidan 'bajarildi' so`zini hosil qiluvchi dastur tuzing insert insert protsedurasi inglizcha insert – joylashtirish, o`rnatish ma’nolarini beruvchi so`zdan olingan bo`lib, insert(s1,s,a) (bunda s va s1 – satrli o`zgaruvchilar, a – butun sonli o`zgaruvchilar) protsedurasi s1 satrni s satrga ko`rsatilgan a o`rindan boshlab joylashtiradi. insert masalan, s:='olma' va s1:='i' bo`lsa, insert(s1,s,3) prosedura bajarilganda s o`zgaruvchi olima qiymatini qabul qiladi. satr:='bajarildi' va s:='ma' bo`lsa, insert(s,satr,7) procedurasidan keyin satr o`zgaruvchisi qiymati satr:='bajarilmadi' qiymatiga o`zgaradi. uyga vazifa ord(b), chr(a) funksiyalari, str(a,s), val(s,a,c) proceduralarini va darslikdagi 1-3 mashqlar
5 / 26
kompyuter texnologiyalari va dasturlar - Page 5

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kompyuter texnologiyalari va dasturlar"

5 – umumiy o`rta ta’lim maktabi informatika fani o`qituvchisi raxmonberganov otabekning 9-sinflarda “belgili va satrli miqdorlar bilan ishlash” mavzusida yozgan bir soatlik dars ishlanmasi kirish aziz o`quvchilar! xxi asr – kompyuter texnalogiyalari asri. bugungi kunda hayotimizning hech bir sohasini kompyuter texnalogiyalarisiz tasavvur qila olmaysiz. mana shu ilm taraqqiyot, ayniqsa kompyuter texnikalari shiddat bilan rivojlanayotgan zamonda mamlakatimiz jahonda o`z o`rniga ega bo`lishi uchun biz kompyuter texnikalari va dasturlarining oddiy iste’molchisiga aylanib qolmasdan, balki bularning ishlab chiqaruvchisi maqomiga ega bo`lishimiz zarur. buning uchun biz, vatanimiz ertasi bo`lgan yoshlar bu ilmni mukammal egallashimiz zarur. bu borada davlatimiz izchil chora-tadbirlar amalga oshiri...

This file contains 26 pages in PPT format (3.8 MB). To download "kompyuter texnologiyalari va dasturlar", click the Telegram button on the left.

Tags: kompyuter texnologiyalari va da… PPT 26 pages Free download Telegram