kompyuter texnologiyalari va dasturlar

PPT 26 pages 3.8 MB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.8 MB

File type PPT

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

5 – umumiy o`rta ta’lim maktabi informatika fani o`qituvchisi raxmonberganov otabekning 9-sinflarda “belgili va satrli miqdorlar bilan ishlash” mavzusida yozgan bir soatlik dars ishlanmasi kirish aziz o`quvchilar! xxi asr – kompyuter texnalogiyalari asri. bugungi kunda hayotimizning hech bir sohasini kompyuter texnalogiyalarisiz tasavvur qila olmaysiz. mana shu ilm taraqqiyot, ayniqsa kompyuter texnikalari shiddat bilan rivojlanayotgan zamonda mamlakatimiz jahonda o`z o`rniga ega bo`lishi uchun biz kompyuter texnikalari va dasturlarining oddiy iste’molchisiga aylanib qolmasdan, balki bularning ishlab chiqaruvchisi maqomiga ega bo`lishimiz zarur. buning uchun biz, vatanimiz ertasi bo`lgan yoshlar bu ilmni mukammal egallashimiz zarur. bu borada davlatimiz izchil chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda, kompyuter texnalogiyalarini o`rganishni kuchaytirish maqsadida ko`plab qonun hujjatlari qabul qilingan. qonun hujjatlari 2003 yil 11 dekabrdagi «axborotlashtirish to`g`risida»gi qonuni; 2002 yil 30 maydagi «kompyuterlashtirish va axborot-komunikasiya texnalogiyalarini qo`llashni yanada rivojlantirish» haqidagi qarori va boshqalar 2012 yil 10 dekabrda o`zbekiston respublikasi prezidentining «chet tillarini o`rganish tizimini yanada takomillashtirish chora tadbirlari to`g`risida» dastur program …

2 / 26

char char harflar birikmasi inglizcha character so`zining qisqartmasi bo`lib, o`zbek tiliga belgi deb tarjima qilinadi. demak char – bitta belgi ekan. pascal dasturlash tilida 256 ta butun sonlar orqali kodlangan belgilar mavjud. string string so`zi o`zbek tiliga arqon, tor, munchoq tarzida tarjima qilinadi. demak string – belgi (char)lardan tuzilgan munchoq ekan. string tipidagi o`zgaruvchilar 0 dan 255 belgigacha borishi mumkin. funksiya funksiya – biror qiymatni hisoblash uchun berilgan buyruq. funksiyalar biror o`zgaruvchiga o`zlashtirilish tarzida beriladi. masalan y:=abs(x); a:=sqrt(b); nom:=concat(nom1,nom2) va hakozo. protsedura protcedura – dasturga biror o`zgartirish kiritish maqsadida berilgan buyruq. procedura biror funksiyaga o`zlashtirilmasdan, mustaqil holda beriladi. masalan: ins(x); dec(n); insert(s1,s,n) va boshqalar. concat concat funksiyasi inglizcha concatenation – ulanish so`zidan olingan bo`lib, satrlar ketma ketligining bir biriga belgilangan ketma ketligida ulanishini amalga oshiradi. masalan: jumla1:='baxt', jumla2:='bilim-' va jumla3:=' keltirar' satrli o`zgaruvchilari berilgan bo`lsa, gap:=concat(jumla2,jumla1,jumla3) funksiyasi bajarilgach gap o`zgaruvchisi 'bilim-baxt keltirar' ifodasiga teng bo`ladi. 1-topshiriq program ulanish; var ism, …

3 / 26

iteln(___________________); end. pos pos funksiyasi inglizcha position – joylashish ma’nosini bildirgan so`zdan olingan bo`lib, x:=pos(a,s) funksiyasi a belgini (yoki satrni) s satr ichidan izlaydi. (bunda x-butun sonli o`zgaruvchi, a-belgili yoki satrli o`zgaruvchi, s-satrli o`zgaruvchi). agar a o`zgaruvchi s o`zgaruvchi tarkibida mavjud bo`lsa, x o`zgaruvchi a o`zgaruvchining s o`zgaruvchi tarkibida qaysi o`rindan boshlangan bo`lsa, shu songa teng bo`ladi, agar a o`zgaruvchi s o`zgaruvchi tarkibida mavjud bo`lmasa, u holda x – 0 ga teng qiymat qabul qiladi. pos masalan: belgi:=s va satr:='osmon' bo`lsa b:=pos(belgi,satr) funksiya bajarilganda b o`zgaruvchi 2 ga teng qiymat qabul qiladi; suz1:='form' va suz:='informatika' bo`lsa, urin:=(suz1,suz) funksiya bajarilganda urin 3 ga teng; son:=pos('r' , 'mustaqillik') funksiya bajarilsa son 0 ga teng qiymat qabul qiladi. 3-topshiriq program ________________________; var ________________:char; ________________:string; son:_________________; begin readln(_________________); readln(_________________); son:=__________________________________; writeln(___________________); end. copy copy funksiyasi inglizcha copy – nusxa olish so`zidan olingan bo`lib, biror satr ichidagi ma’lum joydan nusxa olish uchun ishlatiladi. masalan: a;='matematika' …

4 / 26

(jumla); end. 4-topshiriq 'bajarilmadi' so`zidan 'bajarildi' so`zini hosil qiluvchi dastur tuzing insert insert protsedurasi inglizcha insert – joylashtirish, o`rnatish ma’nolarini beruvchi so`zdan olingan bo`lib, insert(s1,s,a) (bunda s va s1 – satrli o`zgaruvchilar, a – butun sonli o`zgaruvchilar) protsedurasi s1 satrni s satrga ko`rsatilgan a o`rindan boshlab joylashtiradi. insert masalan, s:='olma' va s1:='i' bo`lsa, insert(s1,s,3) prosedura bajarilganda s o`zgaruvchi olima qiymatini qabul qiladi. satr:='bajarildi' va s:='ma' bo`lsa, insert(s,satr,7) procedurasidan keyin satr o`zgaruvchisi qiymati satr:='bajarilmadi' qiymatiga o`zgaradi. uyga vazifa ord(b), chr(a) funksiyalari, str(a,s), val(s,a,c) proceduralarini va darslikdagi 1-3 mashqlar

5 / 26

kompyuter texnologiyalari va dasturlar - Page 5

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kompyuter texnologiyalari va dasturlar"

5 – umumiy o`rta ta’lim maktabi informatika fani o`qituvchisi raxmonberganov otabekning 9-sinflarda “belgili va satrli miqdorlar bilan ishlash” mavzusida yozgan bir soatlik dars ishlanmasi kirish aziz o`quvchilar! xxi asr – kompyuter texnalogiyalari asri. bugungi kunda hayotimizning hech bir sohasini kompyuter texnalogiyalarisiz tasavvur qila olmaysiz. mana shu ilm taraqqiyot, ayniqsa kompyuter texnikalari shiddat bilan rivojlanayotgan zamonda mamlakatimiz jahonda o`z o`rniga ega bo`lishi uchun biz kompyuter texnikalari va dasturlarining oddiy iste’molchisiga aylanib qolmasdan, balki bularning ishlab chiqaruvchisi maqomiga ega bo`lishimiz zarur. buning uchun biz, vatanimiz ertasi bo`lgan yoshlar bu ilmni mukammal egallashimiz zarur. bu borada davlatimiz izchil chora-tadbirlar amalga oshiri...

This file contains 26 pages in PPT format (3.8 MB). To download "kompyuter texnologiyalari va dasturlar", click the Telegram button on the left.

Tags: kompyuter texnologiyalari va da… PPT 26 pages Free download Telegram