kompyuter tarmoqlari texnologiyalari

DOC 16 pages 1.1 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type DOC

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

8- mavzu:lokal kompyuter tarmoqlari texnologiyalari birgalikda foydalaniladigan muhitga ega lokal kompyuter tarmoqlari texnologiyalari deganda 1980 yillarda ishlab chiqarilgan - ethernet, token ring va fddi kabi lokal tarmoq texnologiyalari tushuniladi. ular tipik topologiyalar hisoblangan - umumiy shina, yulduz yoki halqa topologiyalari asosida qurilgan edi. ushbu texnologiyalar kompyuter tarmoqlari qo’llanila boshlagan dastlabki yillarda ancha keng ishlatilgan. keyinchalik esa, asosan ethernet texnologiyasi mansub kompyuter tarmoqlari standartlari ko’plab ishlab chiqarilgan va amaliyotda ham keng qo’llanila boshlagan. birgalikda foydalaniladigan muhitdan, na faqat yuqorida sanab o’tilgan lokal tarmoq texnologiyalari, balki hozirda ishlab chiqarilayotgan va qo’llanilayotgan, simsiz lokal tarmoqlarda va telekommunikatsion tarmoqlarda ham foydalanib kelinmoqda. fast ethernet va gigabit ethernet texnologiyalarining dastlabki vakili bo’lgan ethernet texnologiyasining standartlari ko’rib chiqamiz. bunga sabab ancha yuqori tezliklarda ishlaydigan, keyinchalik ishlab chiqilgan fast ethernet va gigabit ethernet texnologiyalariga, aynan ethernet texnologiyasi standartlarining tuzilishlari va uning ishlash algoritmlari asos qilib olinganligidir. ethernet texnologiyasi standartlarida, ma’lumot almashinish jarayoni birgalikda foydalaniladigan muhit asosida amalga …

2 / 16

uzatish tezligini bildiradi, bu tezlik 10 mbit/sekundga tengdir. yozuvlardagi 5, 2 raqamlari va t, f harflari esa, ularda qo’llanilgan ma’lumotlarni uzatish muhiti, ya’ni kabelning turini ko’rsatadi. ethernet texnologiyasi standartlariga tegishli bo’lgan ma’lumotlarni va ularning qanday tuzilganliklarini alohida-alohida ko’rib chiqamiz. 1.10base-5 standarti. bu standart xerox firmasi tomonidan ishlab chiqarilgan tarmoq bo’lib uni - klassik ethernet yoki asosiy ethernet tarmog’i deb atalgan. 10base-5 standartida ma’lumotlarni uzatish muhiti sifatida 50 om to’lqin qarshiligiga ega bo’lgan koaksial kabel ishlatilgan (3.1. a) - rasm). a) b) 3.1-rasm. koaksial kabellarning xillari. ushbu kabelning markazidan o’tgan mis simning diametri 2,17 mm-ga teng bo’lgan. rg-8 va rg-11 kabellari ana shunday ko’rsatgichlarga ega kabellar hisoblanadi. bu standartni «yo‘g‘on ethernet» ham deb atalgan. kabelining tashqi diametri 10 mm- ga teng edi. bu kabel barcha stansiyalar, ya’ni kompyuterlar uchun monokanal (yagonakanal) sifatida ishlatilgan, ya’ni ushbu standart - umumiy shina topologiyasiga ega bo’lgan. 10base-5 standartida «5-4-3 qoidasiga» amal qilish kerak bo’lgan. bu …

3 / 16

kabellari ana shunday ko’rsatgichlarga ega kabellar hisoblanadi. 10base- 2 standartida bitta segmentning uzunligi ko’pi bilan 185m bo’lishi mumkin. segmentning ikki tomonida, ya’ni oxirlarida 50 om qarshilikka ega bo’lgan terminatorlar ulangan bo„lishi kerak. 10base-2 standartida takrorlovchilarni ishlatib tarmoqning uzunligini oshirish imkoniyati bo’lgan. bunda ham 10base-5 standartidagi kabi, «5-4-3 qoidasiga» amal qilish kerak bo’lgan. tarmoqning maksimal uzunligi 5x185 = 925m-ni tashkil qilgan. bitta segmentdan iborat bo’lgan 10base-2 tarmog’ining ko’rinishi 3.2-rasmda keltirilgan. 3.2-rasm. 10base-2 standarti tarmog’i. 3.10base-t standarti. 10base-t tarmog’ida ma’lumotlarni uzatish muhiti sifatida ekranlanmagan o‘ralma juftlik (unshielded twisted pair, utp) kabeli ishlatilgan. 3-inchi kategoriyali ko’p juftli (2 ta, 4 ta juftli) utp kabeli telefon appratlarini ulash uchun ham ishlatilgan. shuning uchun ularni voice grade, ya’ni tovushni uzatish kabeli ham deb ataladi (3.3-rasm). 3.3-rasm. ekranlanmagan o„ralma juftlik kabeli. bunda o’ralma juftlikning bittasi, kompyuterdan konsentratorga ma’lumotlarni uzatish uchun (tx), ikkinchisi esa konsentratordan kompyuterga ma’lumotlarni uzatish uchun (rx) ishlatilgan (3.4-rasm). bu kabelning uzunligi ko’pi bilan …

4 / 16

i bilan bir xil bo’lgan (3.4; 3.5- rasmlardagidek). bunda ham, tarmoq adapterini konsentrator bilan ulash uchun ikkita kabel (optik tolali kabellar) ishlatilgan, ya’ni adapterning tx chiqishi, konsentratorning rx kirishi bilan, va adapterning rx kirishi esa konsentratorning tx chiqishi bilan ulangan. 10base-f standartining uch xil varianti mavjud: a) foirl (fiber optic inter-repeater link) standarti - bu variantda konsentratorlar orasidagi masofa ko„pi bilan 1 km, tarmoqning umumiy uzunligi, ya’ni diametri esa 2500m bo„lishi mumkin. ixtiyoriy olingan stansiyalar orasida 4-tagacha konsentratorlar ulanishi mumkin, ya’ni «4-tagacha xablar» qoidasi amal qilishi kerak bo’lgan. 3.4- rasm. 10base-t standarti tarmog’i: tx - uzatuvchi; rx - qabul qiluvchi. 3.5- rasm. ethernet konsentratorlarini ierarxik tarzda ulash. 3.6-rasm. optik tolali kabel. b) 10base-fl standarti – bu xil tarmoqlarning foirl standarti tarmoqlaridan farqi shuki, kompyuter bilan konsentrator orasidagi (konsentrator bilan konsentrator orasidagi) masofa ko„pi bilan 2 km gacha bo„lishligidir. c) 10base-fb standarti - bu standart esa, konsentratorlarni ulash uchun ishlatilgan. kompyuterlar …

5 / 16

o’ydilar. fast ethernet tarmoqlarida koaksial kabel ishlatilmaydi, shuning uchun ularning tuzilishi - har doim kommutatorlar va konsentratorlar asosida qurilgan ierarxik yulduz topologiyasiga ega bo’ladi (3.7-rasm). fast ethernet tarmoqlari konfiguratsiyasining avvalgi - 10base-t va 10base-f kabi standartlaridan farqli joyi shuki, bunda konsentratorlar asosida qurilgan tarmoqning diametri, ko„pi bilan 200m (250m) bo’lishi mumkin. shuning hisobiga, bu standartda kadrni uzatish vaqti 10 baravar kichraygan, ya’ni axborot uzatish tezligi 100 mbit/sek-ga etkazilgan. 3.7-rasm. ierarxik yulduz topologiyasi. fast ethernet texnologiyasi asosida qurilgan tarmoqlarning umumiy uzunligini - kommutatorlardan foydalangan holda oshirish imkoniyati mavjud. bunda fizik segmentlarning uzunligi uchun belgilangan chegaralar buzilmasligi kerak. shuning uchun katta uzunlikka ega bo’lgan magistral lokal kompyuter tarmoqlarini qurishda fast ethernet texnologiyasidan bemalol foydalanish mumkin bo’ladi. bunda tarmoqni ishlashi - to‘liq dupleks rejimda amalga oshirilishi kerak bo’ladi. 802.3u standartiga asosan - fast ethernet tarmog’i uchun fizik sathining uch xil spetsifikatsiyasi ishlab chiqilgan (3.8-rasm): 1. 100base-tx - beshinchi kategoriyali ikkita juftli (to„rtta simli) …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kompyuter tarmoqlari texnologiyalari"

8- mavzu:lokal kompyuter tarmoqlari texnologiyalari birgalikda foydalaniladigan muhitga ega lokal kompyuter tarmoqlari texnologiyalari deganda 1980 yillarda ishlab chiqarilgan - ethernet, token ring va fddi kabi lokal tarmoq texnologiyalari tushuniladi. ular tipik topologiyalar hisoblangan - umumiy shina, yulduz yoki halqa topologiyalari asosida qurilgan edi. ushbu texnologiyalar kompyuter tarmoqlari qo’llanila boshlagan dastlabki yillarda ancha keng ishlatilgan. keyinchalik esa, asosan ethernet texnologiyasi mansub kompyuter tarmoqlari standartlari ko’plab ishlab chiqarilgan va amaliyotda ham keng qo’llanila boshlagan. birgalikda foydalaniladigan muhitdan, na faqat yuqorida sanab o’tilgan lokal tarmoq texnologiyalari, balki hozirda ishlab chiqarilayotgan va qo’llanilayotgan, simsiz lokal ...

This file contains 16 pages in DOC format (1.1 MB). To download "kompyuter tarmoqlari texnologiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: kompyuter tarmoqlari texnologiy… DOC 16 pages Free download Telegram