biosfera va inson faoliyati

PPT 12 pages 1.6 MB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPT

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

biosfera va inson faoliyati guliston davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti ekologiya va geografiya kafedrasi 21-17 guruh talabasi sharafutdinov mirjalolning biogeografiya fanidan tayyorlagan taqdimoti. tekshirdi : altiboyeva m biosfera va inson faoliyati reja: 1 biosfera haqidagi bilimni rivojlanish tarixi. 2. vernadskiyning biosfera va «tirik modda» haqidagi nazariyasi. 3. biosfera haqida zamonaviy tushunchalar. 4. energiyaning yo’nalishi va biosferada moddalarning aylanishi. 5. biosferaning tirik moddalari. 6. ekologik piramidalar. 7. oziqa zanjirida ksenobiontlar kontsentratsiyasi. biosfera haqidagi bilimni rivojlanish tarixi. planetamizda tirik organizmlarni tashqi faktorlar ta‘sirida o’zgarishi va ularga tabiiy hodisalarning ta‘sir etishi haqidagi tushuncha juda ham ilgari yuzaga kelgan. bu masaladagi dastlabki tushunchalar 1629-1695 yillarda yashagan gollandiyalik olimlar b. varenius va gyuyngens, frantsuz naturalist olimlari j. byuffon (1707-1788) va «biologiya» terminni birinchi bo’lib fanga kiritgan j. b. lamark (1744-1829) asarlarida yoritilgan. vernadskiyning biosfera va «tirik modda» haqidagi nazariyasi. biosfera va tirik moddalar haqidagi v. i. vernadskiy ta‘limoti monumental va fundamental nazariya hisoblanadi. chunki, uning …

2 / 12

lkan tabiiy muhitlarni hosil qiladigan juda kichik bo’lakchalardan iborat. biosferada tirik va tirik bo’lmagan tabiat shu darajada birikib ketganki ularni bir-biridan ajratib o’rganish juda qiyin. energiyaning yo’nalishi va biosferada moddalarning aylanishi. yer biosferasida moddalarning doimiy harakati va qayta taqsimlanishi sodir bo’ladi. unda harorat va bosim ta‘sirida qattiq, suyuq va gaz xoldagi tanalarning o’zgarishi sodir bo’ladi. litosferaning asosiy elementlari kislorod, kremniy, alyuminiy, temir, magniy, natriy va kaliy bo’lib ular katta aylanishga qatnashadi. moddalarning katta aylanishida birinchi navbatda yengil elementlar gazlar, tabiiy suvlar harakatlanadi. qattiq moddalar sekin aylanadi: bunday aylanishga 80 - 100 million yil bo’ladi. biosferaning tirik moddalari. 1. molekulyar darajadagi - ya‘ni, avlodlarni strukturasining birligi. unda oqsil, nuklein kislotalari, uglevodlarning o’zaro aloqasi ko’zda tutiladi. ana shu darajada tirik organizmlarga xos bo’lgan nur va kimyoviy energiya almashinuvi dnk, rnk ionlari orqali irsiy belgilarni avloddan-avlodga ko’chib yurishi sodir bo’ladi. 2. hujayra darajasidagi - biologik aktiv molekulalar yagona tizimda bo’ladi. 3. to’qima darajasidagi …

3 / 12

iriladi. natijada bir tropik darajaning ikkinchisiga o’tishida hayvonlar sonini kamayib borishi kuzatiladi. oziqa zanjirida ksenobiontlar kontsentratsiyasi. xx asrning 50 yillarida sintetik moddalar juda ko’p ishlab chiqarila boshlandi. ular orasida ekinlarni begona o’tlarini va hashoratlarini bartaraf etadigan gerbitsidlar va pestitsidlar ko’p ishlatiladigan bo’ldi. bu moddalar ko’pchilik hayvonlar odam, qushlar, baliq va umurtqasizlar uchun zararli. hozirgi vaqtda inson organizmi uchun katta xavf tug’dirayotgan muammo nitratlar hisoblanadi. chunki, nitratlar o’simliklar hosilini asosiy manbai bo’lishi bilan birga tuproqda, suvda, o’simlikda, atmosferada ko’payib odam organizmiga zarar yetkazmoqda va yanada ko’paymoqda. hozirgi vaqtda har xildagi kimyoviy birikmalar (100 mingga yaqin) okean va quruqlik suviga, atmosferaga va tuproqqa ko’p miqdorda qo’shilmoqda. dunyo bo’yicha 500 million tonna mineral o’g’itlar va 3 million tonna har xil zaharli moddalar ishlatilib, uning uchdan bir qismi suv bilan yuvilib tuproqqa o’tadi, yoki atmosferada qoladi. guliston-2018 etiboringiz uchun raxmat !

4 / 12

5 / 12

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biosfera va inson faoliyati"

biosfera va inson faoliyati guliston davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti ekologiya va geografiya kafedrasi 21-17 guruh talabasi sharafutdinov mirjalolning biogeografiya fanidan tayyorlagan taqdimoti. tekshirdi : altiboyeva m biosfera va inson faoliyati reja: 1 biosfera haqidagi bilimni rivojlanish tarixi. 2. vernadskiyning biosfera va «tirik modda» haqidagi nazariyasi. 3. biosfera haqida zamonaviy tushunchalar. 4. energiyaning yo’nalishi va biosferada moddalarning aylanishi. 5. biosferaning tirik moddalari. 6. ekologik piramidalar. 7. oziqa zanjirida ksenobiontlar kontsentratsiyasi. biosfera haqidagi bilimni rivojlanish tarixi. planetamizda tirik organizmlarni tashqi faktorlar ta‘sirida o’zgarishi va ularga tabiiy hodisalarning ta‘sir etishi haqidagi tushuncha juda ham ilgari yuzag...

This file contains 12 pages in PPT format (1.6 MB). To download "biosfera va inson faoliyati", click the Telegram button on the left.

Tags: biosfera va inson faoliyati PPT 12 pages Free download Telegram