alisher navoiy ijodiga bag’ishlangan slayd

PPT 25 pages 7.9 MB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.9 MB

File type PPT

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

слайд 1 buxoro viloyat kogon tuman 16-umumta’lim maktabi ona tili va adabiyot fani o’qituvchisi aziza hamidovaning alisher navoiy ijodiga bag’ishlangan slaydi. buyuk shoir va mutafakkir, so’z mulkining sultoni alisher navoiy hayoti va ijodi haqida asl ismi – nizomiddin mir alisher. u hirotda tug’ilib, shu yerda umrining asosiy qismini o’tkazgan. navoiyning otasi g’iyosiddin bahodir temuriylar xonadoniga yaqin bo’lgan. yosh alisherda she’r zavqi va iste’dodi juda erta uyg’ongan. bolaligidayoq farididdin attorning “mantiqut-tayr” asarini yod olgan, sharafiddin ali yazdiy nazariga tushgan, mavlono lutfiy yosh shoir iste’dodiga yuqori baho bergan, kamol turbatiy e’tirofini qozongan. buyuk shoir va mutafakkir, davlat va jamoat arbobi. alisher navoiy sayyid hasan ardasher, pahlavon muhammad kabi ustozlardan ta’lim olgan, abdurahmon jomiy bilan ijodiy hamkorlikda bo’lgan. navoiy 1469-yilgacha temuriylar orasidagi ichki nizolar sababli hirotdan yiroqroqda yashagan. alisher navoiy tarjimayi holi o’z davrida xondamir, vosifiy, husayn boyqaro, bobur kabi tarixchi va davlat arboblarining asarlarida aks etgan. husayn boyqaro xuroson taxtiga o’tirgach (1469), …

2 / 25

qori darajasida aksini topgan. uch qismdan iborat bu asarda “soriun-nosning af’ol va ahvolining kayfiyati” (1), axloqiy muammolar (2), “mutafarriqa favoyid va amsol surati” (3) masalalari ifodalangan. “xamsatul-mutahayyirin”(“besh hayrat”,1494) asarida ustozi va do’sti abdurahmon jomiy, uning hayoti lavhalari, tariqati, yozishmalari, asarlari haqida hayratomuz hikoyalar keltiriladi. “holoti sayyid hasan ardasher” (1488-89), “holoti rahlavon muhammad”(1493) asarlari manoqib-holot yo’nalishida bo’lib, ularda shoirga ustozlik qilgan buyuk shaxslar hayoti, faoliyati yoritilgan. “munshaot” (1498-99) navoiyning maktublari to’plami (jami 88 ta xat) bo’lib, ular sog’inchlik xatlari, navro’z tabriklari, ta’ziyanomalar, siyosiy o’gitlar, sulhnomalar va boshqa yo’nalishlardadir. ular husayn boyqaro, badiuzzamon va boshqa tarixiy shaxslarga bitilgan. “mahbub ul-qulub” (ko’ngillarning sevgani) alisher navoiyning falsafiy-axloqiy asari bo’lib, a.navoiy bu asarni hayotining oxirlari (1500) da yozib tugatgan. asar aforizm (hikmatli so’zlar)ga boy bo’lib, sajda (ya’ni nasriy ichki qofiyali) yozilgan “mahbub ul-qulub” asari 3 qismdan iborat: 1) ijtimoiy tabaqalar to’grisida 2) axloqiy odatlar haqida 3) pand-nashatlarga bag’ishlangan ushbu asarda insoniy fazilatlar, jamoat hayoti, o’sha …

3 / 25

ar, qushchi va sayyod, kadxudolig’sifati va xotunlar, riyokor shayxlar xarojat ahli va gadolar zikri misralar keltirilgan. kimki dehqonlik aytadi pesha dog’i non bermak, o’ldi ando shoir bo’yla kimsa ulovli rijatdin odam o’lmasa, odamiy xud bekor. ikkinchi qism: hamda ajol va zamina xisol xosiyatida. bir nechta bobdan iborat.to’rtinchi bobida qanoat zikrida. qanoat chashmadirkim suvi olmoq bilan qurimas. har kimki qanoat nisbati bor barcha el aro tovozun izzati bor. ulkim tamon hirs bila ulfati bor. yaxshi-yomon ichra navbati bor. beshinchi bob esa sabr zikrida bayon etilgan, sabr achchig’daur, ammo, xudbin, qattiqdir.kimki bir shaddat aro sabru takammun ayladi, baxt aning kishini no’sh xorini gul ayladi.oltinchi bob. tavozu va odob zikridadur. aqli hikmat ishidur bo’yla maoshu oyin, qayta topgay muni har nafs parastu xudbin. chin so’z — mo’tabar; yaxshi so’z qisqa — muxtasar. ko’p so’zlovchi — zeriktiruvchi; qayta-qayta gapiruvchi — aqldan ozgan. ayb izlovchi — aybli; kishi aybini gapiruvchi — o’ziga yomonlik sog’inuvchi. to’g’rilik …

4 / 25

ub va vujudi undan majruh. ochiq chehrali odam — ikkiyuzlamachilikdek nuqsondan yiroq bo’ladi... ochiq yuzidan xaloyiqqa xursandlik; chuchuk so’zidan el-yurtga xurramlik. odamiylik bilan ko’ngillarga sevimli; insoniylik bilan jonlarga yoqimli. undan do’st-dushman xotirjam. bunday kishi umridan baraka topgay. dushman aldoviga uchma; maddoh xushomadini chin dema. dushmanning g’arazi o’z yomon niyatiga yetmoqdir; maqtovchining maqsadi — xorlik bilan sendan in'om olmoqdir. agar ikkalasiga iltifot qilmasang va qabul qilishni lozim bilmasang, biri o’z maqsadining ijrosidan to’xtaydi va tadbiri mujmal bo’ladi va ikkinchisining maqtovi hajvga aylanadi. noxush xabarni chin bo’lsa ham do’stingga yetkazma; birovdan ayb ko’rsang yuziga solma. qo’yaver, o’sha chin xabarni dushman yetkazsin va sen sabr qil, u ayb mojarosini dushmani qilsin. aqlli odam yolg’on gapirmas; ammo, barcha rost gapni aytaverish ham to’g’ri emas. birovning ko’zi g’ilay — nogirondir; ammo, bunga u aybdor emasdir... birovni nohaq hijolatga solmoq — o’z nodonligini izhor qilmoq va bir ko’ngilni og’ritmoqdir. bu kabi kishini xafa qiladigan chin so’zdan …

5 / 25

iz va e'tiborsiz bo’ladi. bu davr bog’ining xasxashak singari odamlari shamoldek betayin, yengiltak kishilari oldida hilm ahli go’yo og’ir tabiatli va yomon fe'lli, deb kamsitiladi. ularning o’zlari esa, quyundek tuproqni havoga to’zitadilar va yengiltabiatlilari bilan boshlarini go’yo ko’kka yetkazadilar. tog’ jussasini oyoq osti qilmoq — odatlari; dala-dashtlardagi zarralarni havoga sovurmoq — bularning salobatlari. bunday odamlar yeldek har eshikdan kirishga or qilmaydi; o’tdek otashdonni qizdirishdan o’zga ishni bilmaydi. yel — garchi lolaning tojini uchiradi, ammo tog’ qoyalari kamariga qanday ta'sir qila oladi? o’t tog’ etagidagi xas-xashaklarni kuydirishi mumkin, lekin quyosh uchquniga qanday tenglasha oladi?.. yel, agar ko’kka yetsa ham, baribir yengil va qadrsiz; tog’ agar tuproqqa botsa ham salobatlidir. yelning orasida o’tga yoqiladigan xas-xashaklar bor; hilm mazmunida esa, shoh tojiga qadalgudek cho’g’ kabi qizil la'l bor. kimki ko’ngilni qattiq so’z bilan jarohatlar ekan, unga achchiq til zaharli nayzadek sanchiladi. ko’ngiida til nayzasining jarohati bitmas; u jarohatga hech narsa malhamlik qilmas. agar …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "alisher navoiy ijodiga bag’ishlangan slayd"

слайд 1 buxoro viloyat kogon tuman 16-umumta’lim maktabi ona tili va adabiyot fani o’qituvchisi aziza hamidovaning alisher navoiy ijodiga bag’ishlangan slaydi. buyuk shoir va mutafakkir, so’z mulkining sultoni alisher navoiy hayoti va ijodi haqida asl ismi – nizomiddin mir alisher. u hirotda tug’ilib, shu yerda umrining asosiy qismini o’tkazgan. navoiyning otasi g’iyosiddin bahodir temuriylar xonadoniga yaqin bo’lgan. yosh alisherda she’r zavqi va iste’dodi juda erta uyg’ongan. bolaligidayoq farididdin attorning “mantiqut-tayr” asarini yod olgan, sharafiddin ali yazdiy nazariga tushgan, mavlono lutfiy yosh shoir iste’dodiga yuqori baho bergan, kamol turbatiy e’tirofini qozongan. buyuk shoir va mutafakkir, davlat va jamoat arbobi. alisher navoiy sayyid hasan ardasher, pahlavon muhammad kabi...

This file contains 25 pages in PPT format (7.9 MB). To download "alisher navoiy ijodiga bag’ishlangan slayd", click the Telegram button on the left.

Tags: alisher navoiy ijodiga bag’ishl… PPT 25 pages Free download Telegram