tashqi galaktikalar. galaktikalarning sinflari va spektrlari

PPT 19 pages 8.3 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.3 MB

File type PPT

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

презентация powerpoint 27-mavzu: tashqi galaktikalar. galaktikalarning sinflari va spektrlari reja: 1. andromeda galaktikasi, katta va kichik magellan bulutlari 2. galaktika turlari, habbl tasnifi 3. galaktikalar evolutsiyasi 4. radiogalaktikalar 5 kvazarlar andromeda galaktikasi o‘tgan asming 20-yillarida tumanliklargacha masofalarni aniqlash imkoni tug‘ilgach, ulardan anchasi oddiy tumanlik bo‘lmay, millionlab yulduzlardan tashkil topgan tashqi galaktikalar ekanligi ma'lum bo’ldi. ulkan tashqi galaktikalardan biri andromeda yulduz turkumida proyeksiyalanib ko‘rinadi va shu yulduz turkumining nomi bilan andromeda galaktikasi (ba'zan andromeda tumanligi) deb yuritiladi. andromeda galaktikasi bizdan 2 million yorug’lik yiliga teng masofada yotadi. havo tiniq bo’lgan tog’li hududlarda tunda uni oddiy ko‘z bilan ko‘rsa bo’ladi. katta va kichik magellan bulutlari magellan bulutlari osmonning janubiy yarim shari ob'ektlari hisoblanib, xvi-asrga qadar ular «kap bulutlari» nomi bilan ma'lum edilar va dengiz kemalarini boshqarishda hamda navigatsiya masalalarida foydalanilgan. 1518-1520 yillarda mashhur sayohatchi va olim ferdinand magellan kemada suzib yerni aylanib chiqish borasida janubiy yarim shar osmonida oy o‘lchamiga nisbatan biri …

2 / 19

l gigantlar va b.) ob’ektlardan iborat bo’lgani sababli irii sinfiga kiradi. kichik mbning massasi bizning galaktikamiz massasidan 80 marotaba kichik. kichik mb da taxminan 2000 ga yaqin yulduz to‘dasi mavjud. galaktika turlari tashqi galaktikalar o‘z o’lchamlariga ko‘ra, turlicha kattaliklarda uchrab, eng yiriklari milliardlab, mittilari esa bir nccha millionlab yulduzni o‘z ichiga oladi. gigant galaktikalaming o’lchamlari 50 ming parsekgacha (ya'ni diametri 150 ming yorug’lik yiligacha) borgani holda, eng kichiklari bir necha 100 parsekdan ortmaydi. birinchi bo’lib 1925-yilda astronom e. habbl galaktikalarning tashqi ko‘rinishlariga ko‘ra, quyidagi uchta sinfga bo’lishni taklif etdi: elliptik galaktikalar elliptik galaktikalar, tashqi ko‘rinishi ellips yoxud doira ko‘rinishga ega bo‘lgan galaktikalardir. mazkur hajm yulduzlarga to'lgan bo'lib. yulduzlar zichligi markazga qarab ortadi. bunday galaktikalar uchun xarakterli xususiyatlardan biri ulaming ravshanligi markazidan chetga tomon bir tekis pasayib borishidir. ularning ichida ajralgan holda biror-bir struktura elementi kuzatilmaydi. ular e0 dan to e7 gacha bo‘lgan kichik sinfchalarga bo‘linadi. spiral galaktikalar spiral galaktikalar juda …

3 / 19

ellan buluti (kmb) va kichik magellan bulutini (kichmb) (ular somon yo‘li atrofida kuzatiladi) keltirish mumkin. galaktikaning tashqi ko‘rinishi, uning yoshi bilan bog‘liq bo‘lib, galaktika evolutsiyasining ma'lum bosqichiga mos keladi galaktikalarning spektri. spiral va noto‘g‘ri galaktikalarda boshlang‘ich spektral sintlarga kiruvchi qaynoq va yosh yulduzlar, elliptik galaktikalar esa, nisbatan yoshi o‘tgan, keyingi spektral sinflarga mansub yulduzlar ko‘p uchraydi. galaktikalarning rangiga qarab ham, unda ko‘pchilikni tashkil etgan yulduzlaming spektral sinflari haqida xulosa qilish mumkin. galaktikalar yoki ulaming qismlarining rang ko‘rsatkichlari ham yulduzlaming rang ko‘rsatkichlarini topish yo‘li bilan topiladi. galaktikalargacha masofalarni aniqlash galaktikalargacha masofalami (r) aniqlashda, dastlab ulaming tarkibidagi sefeidlaming davr-yorqinlik bog‘lanishlari asosida yorqinliklari topiladi, keyin ularning ko‘rinma yulduz kattaligi asosida ungacha (galaktikagacha ham) masofaning m-m moduli orqali quyidagi ifodadan foydalanib aniqlash mumkin bo‘ladi: lg r=0,2(m-m) +1 habbl tasnifi bo‘yicha galaktikalar evolutsiyasi zamonaviy tasnifda galaktikalar evolutsiyasi radiogalaktikalar radionurlanish, u yoki bu darajada deyarli barcha galaktikalarga xos xususiyat hisoblanadi. ularning ko‘pchiligida radionurlanish, nurlanish quvvatining arzimas …

4 / 19

ktikalaming vakili «kentavr a» esa, bizning galaktikamizdan taxminan 4 mpk masofada yotadi. ulaming radionurlanishlari noissiqlik xarakter kasb etib, magnit maydonlarida relativistik (yorug‘lik tezligiga yaqin tezliklar bilan harakatlanuvchi) elektronlarning keskin tormozlanishi oqibatida vujudga kelgan nurlanishlari bilan tushuntiriladi. kvazarlar radiodiapazonda burchak o‘lchami 1'' va undan kichik, biroq juda katta quvvat bilan nurlanadigan, galaktikamizdan tashqi - eng uzoqda joylashgan yulduzga o‘xshash obyektlardan biri kvazarlar deb ataluvchi obyektlardir. birinchi kvazar 1963-yilda 13-yulduz kattaligidagi bizga eng yaqin (~630 mln mpk) radioobyekt sifatida sunbula yulduz turkumida topilib, u 3-kembrij katalogida 3c273 nom bilan qayd etildi. barcha diapazondagi uning nurlanish quvvati 1046 - 1047 erg/s teng. savol va topshiriqlar: 1. qaysi tashqi galaktika birinchi bo’lib kashf etilgan? 2. tashqi galaktikalargacha masofalar qanday yo’l bilan aniqlanadi? 3. tashqi galaktikalaming qanday sinflarini bilasiz? 4. galaktikalarning spektrlari ulaming sinfiga bog’liqmi? 5. radiosalaktikalar deb qanday galaktikalarga aytiladi? 6. kvazarlar qaysi diapazonda katta quvvat bilan nurlanuvchi obyektlar hisoblanadi? rasmli keys. bu keys …

5 / 19

tashqi galaktikalar. galaktikalarning sinflari va spektrlari - Page 5

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tashqi galaktikalar. galaktikalarning sinflari va spektrlari"

презентация powerpoint 27-mavzu: tashqi galaktikalar. galaktikalarning sinflari va spektrlari reja: 1. andromeda galaktikasi, katta va kichik magellan bulutlari 2. galaktika turlari, habbl tasnifi 3. galaktikalar evolutsiyasi 4. radiogalaktikalar 5 kvazarlar andromeda galaktikasi o‘tgan asming 20-yillarida tumanliklargacha masofalarni aniqlash imkoni tug‘ilgach, ulardan anchasi oddiy tumanlik bo‘lmay, millionlab yulduzlardan tashkil topgan tashqi galaktikalar ekanligi ma'lum bo’ldi. ulkan tashqi galaktikalardan biri andromeda yulduz turkumida proyeksiyalanib ko‘rinadi va shu yulduz turkumining nomi bilan andromeda galaktikasi (ba'zan andromeda tumanligi) deb yuritiladi. andromeda galaktikasi bizdan 2 million yorug’lik yiliga teng masofada yotadi. havo tiniq bo’lgan tog’li hududlarda tunda ...

This file contains 19 pages in PPT format (8.3 MB). To download "tashqi galaktikalar. galaktikalarning sinflari va spektrlari", click the Telegram button on the left.

Tags: tashqi galaktikalar. galaktikal… PPT 19 pages Free download Telegram