diffuz va chang tumanliklar

PPT 16 pages 15.5 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 15.5 MB

File type PPT

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

25-mavzu. tashqi galaktikalar. galaktikalarning sinflari va spektrlari 26-mavzu: diffuz va chang tumanliklar reja: chang tumanliklar. diffuz tumanliklar. planetar tumanliklar yulduzlar osmoni tushirilgan fotorasmlarda yulduzlar fazoda bir tekis taqsimlanmaganini sezish mumkin. buning asosiy sababi, ayrim yulduzlar kam kuzat iladigan sohalarda ularning nurlanishlarini kuchli yutadigan yirik chang materiyaning borligidandir. galaktikamizda nurlanishni kuchli yutuvchi bunday materiyaning borligini yuz yilcha oldin astronom y.v. struve bashorat qilgan edi. bunday tumanliklar chang tumanliklar deyiladi. galaktikada bunday tumanliklar ko‘p bo‘lib, xususan oqqush yulduz turkumidan boshlanib, burgut, ilon, qavs va aqrab yulduz turkumlarigacha cho‘zilgan chang tasmasi, somon yo‘lining bu qismida yulduzlarni bizdan «yashirib», unda ulkan qora ayrilikni vujudga keltirgan. “ot boshi” tumanligi “burgut” tumanligi “koʻmir qopi” tumanligi chang tumanliklar «ko‘mir qopi» tumanligi «ko‘mir qopi» qora tumanligi bizdan 150 parsek masofada, o‘lchami 8 parsekka yaqin somon yo‘lidagi tumanlik bo‘lib, uning burchak o‘lchami 3° ni tashkil etadi. teleskop bilan kuzatilganda uning ko‘rish chegarasida kuzatiladigan xira yulduzlarning soni, tumanlikdan tashqarida shunday …

2 / 16

ashgan gaz tumanlik hisoblanadi. gazsimon (diffuz) tumanliklar tim qorong‘i osmonda hatto qurollanmagan ko‘z bilan ham ko‘rish mumkin bo‘lgan eng mashhur gaz tumanlik orion yulduz turkumida (orion tumanligi) joylashgan bo‘lib, uning eni 6 parsekkacha cho‘zilgan (107- rasm). shuningdek, qavs yulduz turkumida laguna, omega va uchtarmoqli, oqqush yulduz turkumida shimoliy amerika va pelikan, yakkashox yulduz turkumida rozetka kabi gaz tumanliklar mavjud. galaktikamizda bu xildagi jami obyektlarning soni 400 ga yaqin. diffuz tumanliklar asosan nurlanishlar chiqaradi. “orion” tumanligi “krabsimon” tumanligi “iblis” tumanligi bu tumanliklarning spektrlari, vodorodning ha, hp va ikki qayta ionlashgan kislorod (oiii), azot va boshqa elementlarning emission chiziqlaridan tashkil topib, tutash spektri juda xira fonda ko‘rinadi. aksariyat hollarda bu diffuz tumanlikning ichida yoki uning yon atrofida qaynoq o yoki b sinfiga tegishli yulduz uchraydi. bunday yulduzlarning quvvatli ultrabinafsha nurlanishi, ularning yaqinida joylashgan tumanlik gazining atomlari tomonidan yutilib, ionlanishishiga va qayta nurlanishga majbur qiladi. ionlashgan gazda erkin elektronlarning atom bilan bog‘langan holatga …

3 / 16

asi olimlari bu tumanlik markazida yosh yulduzni qayd qilishgan. yulduz atrofidagi gaz temperaturasi 6000k ekanligi aniqlangan. bu tumanlik yakkashox yulduz turkumida joylashgan “orion” tumanligi bu tumanlik 1610 yilda nikola-klod fabri de peyresk tomonidan birinchi marta kuzatilgan va messi katalogida m42 “new general catalog” da ngc 1976 raqami bilan qayd qilingan. uning bizdan uzoqligi 1350 yorugʻlik yiliga, radiusi esa 12 yorugʻlik yiliga teng. “orion” tumanligi “katta orion” tumanligi ham deb yuritiladi. bu tumanlik orion yulduz turkumida joylashgan. “laguna” tumanligi bu tumanlik 1747 yilda gilom le jentil tomonidan birinchi marta kuzatilgan va messi katalogida m8 “new general catalog” da ngc 6523 raqami bilan qayd qilingan. uning bizdan uzoqligi 5200 yorugʻlik yiliga, radiusi esa 70x30 yorugʻlik yiliga teng. “laguna” tumanligi qavs yulduz turkumida joylashgan. “omega” tumanligi bu tumanlik 1745 yilda jan filipp da shezo tomonidan birinchi marta kuzatilgan va messi katalogida m 17 “new general catalog” da ngc 6618 raqami bilan qayd qilingan. …

4 / 16

an farq qiladi? diffuz tumanliklarning nurlanishiga sabab nima? “koʻmir qopi” tumanligi haqida nimalar bilasiz? “ot boshi” tumanligi haqida nimalar bilasiz? “burgut” tumanligi haqida nimalar bilasiz? “rozetka” tumanligi haqida nimalar bilasiz? “orion” tumanligi haqida nimalar bilasiz? “laguna” tumanligi haqida nimalar bilasiz? “omega” tumanligi haqida nimalar bilasiz? planetar tumanlikka misollar keltiring. rasmli keys bu keys orqali o’quvchilarning tumanliklar haqidagi tasavvurlari shakllanadi va rivojlantiradi. rasmda bugungi kunda eng zamonaviy, koinotda joylashgan habbl teleskopi yordamida olingan tumanliklar surati tasvirlangan. o’quvchilardan rasmdagi tumanliklarning turini ya’ni chang, diffuz yoki planetar tumanlik ekanliklarini to’g’ri topishlari talab etiladi. joiz bo’lsa, internet ma’lumotlaridan foydalaning. bu keys orqali mavzu umumlashtiriladi. image1.png image2.jpg image3.png image4.jpeg image5.jpeg image6.jpg image7.jpg image8.jpg image9.jpeg image10.jpeg image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.png image17.png image18.png image19.png image20.jpg image21.png image22.jpg image23.png image24.png image25.png image26.png image27.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 16

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "diffuz va chang tumanliklar"

25-mavzu. tashqi galaktikalar. galaktikalarning sinflari va spektrlari 26-mavzu: diffuz va chang tumanliklar reja: chang tumanliklar. diffuz tumanliklar. planetar tumanliklar yulduzlar osmoni tushirilgan fotorasmlarda yulduzlar fazoda bir tekis taqsimlanmaganini sezish mumkin. buning asosiy sababi, ayrim yulduzlar kam kuzat iladigan sohalarda ularning nurlanishlarini kuchli yutadigan yirik chang materiyaning borligidandir. galaktikamizda nurlanishni kuchli yutuvchi bunday materiyaning borligini yuz yilcha oldin astronom y.v. struve bashorat qilgan edi. bunday tumanliklar chang tumanliklar deyiladi. galaktikada bunday tumanliklar ko‘p bo‘lib, xususan oqqush yulduz turkumidan boshlanib, burgut, ilon, qavs va aqrab yulduz turkumlarigacha cho‘zilgan chang tasmasi, somon yo‘lining bu qismida yu...

This file contains 16 pages in PPT format (15.5 MB). To download "diffuz va chang tumanliklar", click the Telegram button on the left.

Tags: diffuz va chang tumanliklar PPT 16 pages Free download Telegram