буддизм фалсафаси

DOC 113,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1403323396_44433.doc буддизм фалсафаси буддизм. бу диний-фалсафий таълимот брахманизм ва жайнизмдан кейин =адимги щинд дунё=арашида анти брахман кшатрийлар щаракатига =арши турган учинчи таълимот буддизм эрамиздан аввалги vi-v асрларда +адимги щиндистонда пайдо былганди. буддизм таълимотига сидхарта гаутама асос солган. буддизм таълимотининг тад=и= этувчи олимларнинг берган маълумотларига =араганда шакья =абиласидан чи==ан сиддхарта эрамиздан аввалги 560-480 йилларда яшаб ижод этган. тарихий манбаъларда келтирилишича сиддхарта шакья =абиласи бошли\ининг ы\ли шащзода капилавасту шащрида таваллуд топган. гаутаманинг отаси щимолай то\и ён ба\ирларида яшаган кичик бир шакья =абиласининг ращбари былган. шунинг учун унга шакьямунна яъни шакья =абиласидан чи==ан деган ном =ыйилган. гаутама дунёга келишидан аввал унинг онаси \аройиб туш кыради. тушида о= филни кыради. ызи кырган бу \аройиб тушини кощинга сызлаб беради. кощин тушнинг таъбирини айтиб, сиз кутаётган фарзанд \айри табиий а=лга эга былади. фарзандингиз =аландар- монах былмаслиги учун дунёга келгач, жамиятдаги азоб-у=убатлар, щаёт ташвишларидан холи яшаб, ысишига имконият яратиб беришингиз керак дейди донишманд. ызига ты=, кичик бир …
2
ётган бир =арияга кызи тушиб, нега бу =ария инграб девор тагида ётибди? деган саволига у: бу бетоб былиб ётибди. инсон =ариганда тез-тез касаликка чалинади деб жавоб беради. шащзода бу манзарани щаёлидан ытказиб бо\да сайр =илиб юрганида девор ортида бир неча кишилар майитни тобутда кытариб кетишаётганларини кыриб: бу нима? деб сырайди. шунда хизматкори унга =араб: бу вафот этган кишини дафн этмо= учун =абристонга олиб кетишяпти, дейди. инсон дунёга келади, ул\аяди ва ва=ти соати етгач, фоний дунёдан бо=ий дунёга рищлат =илади. ылим ща= нарса деб жавоб беради. шащзода бо\да кырган во=еаларнинг сабабини топиш йылида анча бош =отиради. унга сабо= берувчи устозлар щам уни =они=тирадиган жавоб беролмайди. буларнинг сирларини топиш учун кып бош =отиради. нищоят 29 ёшида былажак донишманд ыз оиласини ота саройини яширинча тунда тарк этади. у кишилар бошига тушадиган кулфатларнинг сабабларини билиш ва кишиларни бундан =ут=ариш ма=садида таркидунёчилик =илиб, ырмонда яшаб диний китобларни мутолаа =илишга киришади. кып шащарларни зиёрат =илади. ща=и=атни …
3
га =арши чи==ан. жамиятнинг барча аъзолари тенгдирлар деган таълимотлари нафа=ат щиндистонда балки =ышни мамлакатларнинг хал=лари ыртасида кенг тар=алишига асос былган. буддизм сабр-то=атли, итоаткор былишга пассив былишга, во=еликка то=атли былишга даъват этганлиги учун щиндистон давлатининг хукмрон синфи томонидан =абул =илиниб, мазлум хал=ларнинг маънавий щаётларига \оявий =урол сифатида ыз таъсирини кырсатиб келган. щиндистон йириклашган давлатларнинг шакилланишида кощинларга имтиёзлар берган брахманлар динига кыра, =урбонлик келтиришга =арши турган буддизм таълимоти кыпро= фойдали таълимот деб топилди. буддизмга та=дирий азал \ояси ва шунингдек жайнистларнинг мутлар детирминизм каби \оялари ёт эди. лекин шунга =арамай, буддизм билан жайнизм таълимотларининг ырталарида талайгина муштарак томонлари былиши билан бирга бир-биридан фар= =иладиган томонлари щам кыпдир. буддизм ыта =аландарликка =арши чи=иб, щаётда ырта йылни тутишга даъват этиб келган. шунингдек бу таълимотларнинг фалсафий =арашларда щам фар=лар мавжуд. масалан буддизмда унсурлар (атомлар) доимий былмаган былса, жайнизмда улар ызгармасдир. буддизм ва унинг мактаблари жоннинг мавжудлигини инкор этишган былишса, жайнизмда жоннинг мавжудлигини тан олинган. лекин ашока …
4
тал=ин этишдан иборатдир. буддистлар фикрича марказлашган щокимиятнинг мавжудлиги ахло=ни щимоя =илишдаги мущим шартдир. буддистлар ыз таълимотларини жамиятнинг турли =атламлари орасида кенг тар\иб =илиб келишган. улар брахманларни ызлари яратган таълимотларини ызлари учун хизмат =илишга щаракат =илишган. ызларининг эса жамиятнинг энг нуфузли кишилари деб кырсатишга щаракат =илишиб, жисмоний мещнат =илиб, оддий кун кечирувчи авом хал=ни устидан кулишган ва менсишмаганлар. буддистлар бундай курашларни =атти= тан=ид =илишган. буддистлар биринчи галда «диний озодликка» даъват этиб келганлар. улар тар\иб =илиб келишган идеал жамоани рущият щукмронлик =илган жамиятга ыхшатишар эдилар. агар паст таба=а вакиллари буддистлар илгари суришган сангха (жамият)нинг аъзоси былишса, уларнинг турмуш даражалари бир мунча яхшиланарди деб будда бод-бод такрорлар эди. будда эркак ва аёллар ыртасидаги тенглик \оясини илгари сурган. будда рощибларнинг жамоаси билан бир =аторда будда монах аёлларининг жамоаси щам ыз \ояларини илгари суришган. дунёвий аёлларининг эрлари вафот этса =айта турмуш =уришга рухсат берилган. бу янгиликлар брахманларнинг таълимотларига, уларнинг турмуш тарзларига =арши =аратилган эди. буддистларнинг …
5
сават»дир, «уч сават» дейилишининг сабаби матнлар пали тилида пальма дарахтининг баргларига ёзилганлиги учун «уч сават» деб номланган. кейинчалик бу матнлар кано= яъни =онун, =оидалар деб аталган, у эрамиздан аввал цейлон (шри ланка)да жамланган. бу канон уч =исмдан: виная-питака, сутта-питака ва абхидхамма-питакалардан иборат. винияпитакада асосан =онун ва нормаларга тартиботларга =аттий риоя =илиш, буддистларнинг щаётини бош=ариш йыллари ва усуллари кырсатилган. учинчи сават – абхидхампатика былиб, унда психологик ахло= ва =исман фалсафий \оялар тащлил =илинади. айни=са сутта-питака, беш =исмдан иборат былиб, сынгги =исми - кхуддака-никая («=ис=а панд-насищатлар тыплами») катта =изи=иш уй\отади. унда наср ва назмда битилган будда таълимотларининг сараси жамланган. улардан та=синга сазоворлари жатаки, суттапата ва дщаммапада эзгуликлар йыли (=онунлари)дир. илк буддизмда учта бос=ични ажратиш мумкин. илк буддизмнинг биринчи бос=ичи. буддизм брахманизм динига =арши юзага келган ахло=ий таълимотдир. айтишларича, будда онгли равишда дунёнинг пайдо былиши, жон ща=ида ва унинг тана билан ало=адорлиги ты\рисидаги саволларни четлаб ытган. дунё абадийми ёки йы=ми, чеклими ёки чексизми, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "буддизм фалсафаси"

1403323396_44433.doc буддизм фалсафаси буддизм. бу диний-фалсафий таълимот брахманизм ва жайнизмдан кейин =адимги щинд дунё=арашида анти брахман кшатрийлар щаракатига =арши турган учинчи таълимот буддизм эрамиздан аввалги vi-v асрларда +адимги щиндистонда пайдо былганди. буддизм таълимотига сидхарта гаутама асос солган. буддизм таълимотининг тад=и= этувчи олимларнинг берган маълумотларига =араганда шакья =абиласидан чи==ан сиддхарта эрамиздан аввалги 560-480 йилларда яшаб ижод этган. тарихий манбаъларда келтирилишича сиддхарта шакья =абиласи бошли\ининг ы\ли шащзода капилавасту шащрида таваллуд топган. гаутаманинг отаси щимолай то\и ён ба\ирларида яшаган кичик бир шакья =абиласининг ращбари былган. шунинг учун унга шакьямунна яъни шакья =абиласидан чи==ан деган ном =ыйилган. гаутама дунёга...

Формат DOC, 113,5 КБ. Чтобы скачать "буддизм фалсафаси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: буддизм фалсафаси DOC Бесплатная загрузка Telegram