koinot to’g’risida hozirgi zamon tushunchalari

DOC 63,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403264104_44308.doc koinot to’g’risida hozirgi zamon tushunchalari reja: 1. koinotning paydo bo`lishi to`g`risida ilmiy farazlar. 2. koinotning "boshi" va "oxiri" muammolari. 3. astronomiya, kosmologiya va kosmonavtika. inson va koinot. inson asrlar mobaynida koinot va yer qanday paydo bo`lganligiga qiziqib kelgan. koinot - ob'ektiv borliq, zamon va makon bilan cheklanmagan. koinot cheksiz ko`p kosmik jismlardan tashkil topgan bo`lib, ular yerga qaraganda bir necha million marta kattadir. ob'ektiv borliq olamda sodir bo`ladigan hodisa va jarayonlar o’zaro bog`liq,. ular ob'ektiv reallik fazo va vaqtda rivojlanadi. koinotdagi aloqalarga bo`ysinadigan qonuniyatlarni, fazo va vaqtni o`rganish tabiiyotngunoslikning asosiy vazifasidir. inson o`zi yashab turgan joy va uni atrofini, ko’zga tashlanib turgan osmondagi jismlarni koinot deb tushungan. koinotni to’g’ridan-to’g’ri tajriba (kuzatish) yo’li bilan tekshirib bo`lmaganligi tufayli u turli vositalar yordamida olingan ma'lumotlarni ekstropolyasiya qilish yo’li bilan bilvosita o`rganiladi. natijada, koinotni tuzilishi va rivojlanishi, shuningdek vaqt o’tishi bilan uning o`zgarishini tasvirlab beruvchi model (sxema) yaratiladi. jamiyat tarraqqiyotining har bir bosqichida …

quyoshning tortishish maydoni katta ta'sir ko`rsatgan. meteoritlarda va yer moddasida topilgan radioaktiv elementlar ning yarim yemirilish davriga quyosh sistemasining yoshi 4-5 mlrd. yil ekanligi aniqlangan. akademik o.yu.shmidt fikricha, sayyoralar sovuq holatdagi gaz va chang bulutidan hosil bo`lgan. bulutning gaz qismi quyoshning yaqin atrofidan termik parchalanish sababli fazoga tarqalib ketadi, shuning uchun ham yerga o’xshash sayyoralar kimyoviy tuzilishi jihatidan ulkan sayyoralardan farq. qiladi. ingliz olimi jons quyosh sistemasining paydo bo`lishi haqida gipotezasiga ko’ra, quyosh atrofida sayyoralar sistemasi bo`lmagan. quyoshga juda yaqin masofadan katta massalik "yulduz"lar o`tgan. tortishish kuchi ta'sirida ulardan modda ajralib chiqqan moddaning quyuqlashishi, birlashishidan sayyoralar paydo bo`lgan. yulduzlarning biri ikkinchisiga nisbatan yaqin o’tishi ehtimoli juda kam bo`lganligi sababli bu xato xulosadir. hozirgi tadqiqotlarga ko’ra, yulduzlararo diffuz muhitdagi modda quyuqlashishi natijasida yulduz paydo bo`lgan. galaktikada yulduz va yulduzlararo moddaning nisbati vaqt o’tishii bilan o`zgarib boradi. galaktikaning shakli umumiy galaktik magnit maydonining yo’nalishi bilan belgilanadi. agar galaktika sekin aylanayotgan bo`lsa, yulduzlararo …

zamon va makon aloqalari materiyaning xususiyatlarini to`laqonli tasvirlay olmaydi. sh.lemetr ("kengayayotgan koinot" nazariyasi asoschilaridan biri) bu qarashlarga qarshi chiqqan. uning fikricha - koinotni va metagallaktikani tashkil etuvchi "materiya"ga, "materiya"ning boshqa holatlari zamin bo`lgan. shu sababli ko`p olimlar "metagallaktika bu hali yaxlit koinot emas" - degan fikrni bayon etganlar.qolaversa "metagallaktika"ni mutloq, kosmologik boshlanish deb bo`lmaydi. tabiatda hech narsa yo’qdan bor va bordan yo’q, bo`lmasligi ma'lum.. "materiya" butunlay yo’q, bo’la olmaganidek, mutloq, bo’shliq, ham mavjud bo’la olmaydi. agar modda yo’q, bo`lsa, unda maydon mavjud bo`ladi. maydon yo’q bo`lsa, bu holda fizik bo’shliq, (vakum) paydo bo`ladi. " fizik bo’shliq," deganimizda zamonaviy fizika materiyaning o`ziga xos muhim holatini nazarda tutadi.qolaversa "materiyaning saqlanish qonuni" materiyaning o’z-o`zidan paydo bo`lib va yo’q bo`lishi mumkin emasligini tushuntiradi. xx asr boshlarida massani, energiyani, elektr zaryadi, impu lsning saqlanish qonunyatlari fanda ma'lum bo`lgan. hozirgi kunda esa, bular qatoriga "barion" va "lepton" zaryadlarining saqlanish qonunlari qo’shildi. zamonaviy fanlar "qora, tuynuk" tushunchasi …

qimlarni ishlab chiqaradigan virtual zarrachalar o’zlari "qora tuynuk"lardan nobut bo`ladilar. ular atrofida vakuum "qaynashi" (maydonning maxsus holati) sodir bo`ladi, bu jarayonni esa "qora tuynuk"ning sekin-astalik bilan parchalanishi deb ta'riflash mumkin. mutloq, boshlanish bo`lmaganidek, rivojlanishning mutloq oxiri ham mavjud emas. jami o`rin almashuv jarayonlari nisbiy bo`lib o’zaro bog`langan. qolaversa, "qora tuynuk "lar va neytron yulduzlar xususida yangi nazariyalar paydo bo’layapti. 3. astronomiya, kosmologiya va kosmonavtika. astronomiya - kosmik jismlar va ularning sistemalari paydo bo`lishini, taraqqiyoti va tuzilishini, ko’rinma va harakatlarini, kimyoviy tarkibi va fizik holatini, kosmosning bir-butun umumiy qonuniyatlarini o`rganuvchi fan.astronomiya - qadimgi fanlardan biri. astronomiya tarixining katta qismi kuzatish ma'lumotlarini to’plash bilan band bo`lgan. qadimgi astronomiya sohasida pifagor, aristotel, eratosfen, geshtarx, ptolemey, arximed va boshqalarni ko`rsatish mumkin. viii - ix asrlarda muhammad xorazmiy, ahmad al-farg’oniy, abbos javdariy, axmad marvaziy va boshqa olimlar astronomiya bilan jiddiy shug’ullandilar. abu rayxon beruniy astronomiyaning hamma masalalarini o’z ichiga olgan 40 ga yaqin astronomik risola …

oti samarqand yaqiniga o’sha zamondagi eng mukammal asboblar bilan jihozlangan ulkan rasadxona qurgan ulug’bek nomi bilan bog’liq. rasadxonaning asosiy va eng katta asbobi radiusi 40,2 m.li faxriy sekstanta edi. samarqand astronomlari ulug’bek rahbarligida yozgan "ziji ko’ragoniy" yoki "ulugbek ziji" deb ataluvchi asosiy asar, ayniqsa, undagi 1018 yulduz vaziyati keltirilgan jadval dunyoga mashhur -"ulugbek ziji" asosan samarqand rasadxonasida olib borilgan kuzatishlar zaminida to`zilgan. ulug’bekning ko’zga ko’ringan safdoshlaridan g’iyosiddin jamshid koshiy yevropa olimlarining bir qancha kashfiyotlarini ulardan ancha ilgari ko’ra bilgan. samarqand rasadxonasida ulug’bekning ustozi, sharqda "o’z davrining aflotuni" nomi bilan mashhur salohiddin muso ibn muhammad qozizoda rumiy, "o’z davrining ptolemeyi" nomini olgan ali qushchining xizmatlari katta. samarqand olimlarining asarlari yevropada 1948 yildan chop qilinib kelmoqda. astronomiya xx asrda shiddat bilan taraqqiy etdi. chunki, bu davrda kuzatish texnikasi nihoyatda murakkablashdi (yangi-yangi teleskoplar, reflektorlar, nurlarni qabul qiluvchi antenalar va boshqalar ). astronomiya turli bo`limlardan iborat: astronomiya, radioastronomiya, osmon mexanikasi, yulduzlar astronomiyasi, kosmogoniya va …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "koinot to’g’risida hozirgi zamon tushunchalari"

1403264104_44308.doc koinot to’g’risida hozirgi zamon tushunchalari reja: 1. koinotning paydo bo`lishi to`g`risida ilmiy farazlar. 2. koinotning "boshi" va "oxiri" muammolari. 3. astronomiya, kosmologiya va kosmonavtika. inson va koinot. inson asrlar mobaynida koinot va yer qanday paydo bo`lganligiga qiziqib kelgan. koinot - ob'ektiv borliq, zamon va makon bilan cheklanmagan. koinot cheksiz ko`p kosmik jismlardan tashkil topgan bo`lib, ular yerga qaraganda bir necha million marta kattadir. ob'ektiv borliq olamda sodir bo`ladigan hodisa va jarayonlar o’zaro bog`liq,. ular ob'ektiv reallik fazo va vaqtda rivojlanadi. koinotdagi aloqalarga bo`ysinadigan qonuniyatlarni, fazo va vaqtni o`rganish tabiiyotngunoslikning asosiy vazifasidir. inson o`zi yashab turgan joy va uni atrofini, ko’zga tashl...

Формат DOC, 63,5 КБ. Чтобы скачать "koinot to’g’risida hozirgi zamon tushunchalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: koinot to’g’risida hozirgi zamo… DOC Бесплатная загрузка Telegram