g‘azal tahlili

PDF 10 pages 4.0 MB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.0 MB

File type PDF

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

pinnacle school g‘azal tahlili uchun tavsiyalar gulchehra cho‘lliyeva 2 g‘azalni to‘g‘ri va tez tahlil qilish uchun quyidagilarga amal qiling: tavsiya. g‘azal strukturasini o‘rganib oling. 📌 1. g‘azalning asosiy tuzilishi g‘azal bir necha baytlardan iborat bo‘lib, uning muhim qismlari quyidagilardir: ✅ 1.1. matla’ – g‘azalning birinchi bayti. unda qofiya va radif tizimi shakllanadi. shu qism qanday qofiyalansa, qolgan baytlarda ham shunga amal qilinadi. qofiya va radif matla’da ikkala misrada ham keladi. ✅ 1.2. asosiy baytlar – matla’dan keyingi baytlar. ✅ 1.3. maqta’ – shoir taxallusi keltirilgan oxirgi bayt, g‘azalning xulosasi aks etadi. ko‘pincha shoir o‘z ismini ta’rif, g‘am yoki falsafiy o‘git bilan bog‘laydi. ✅ 1.4. begona bayt – maqta’dan oldingi bayt, unda ijodkor lirik chekinish qilib, g‘azal mavzusidan boshqa mavzu haqida gapiradi. tavsiya. matla’da boshlangan mazmun keyingi baytlarda davom etadi. shuning uchun, dastlab, matla’ni tushunib oling. tavsiya. inversiyani odatdagi tartibga keltirib, gapning ega-kesimini aniqlab oling. ba’zan baytlarda so‘z tartibi o‘zgaradi (inversiya), …

2 / 10

radi. misol: orazin yopqoch ko‘zumdin sochilur har lahza yosh, o‘ylakim, paydo bo‘lur yulduz, nihon bo‘lg‘och quyosh. mazmuni: yoring yuzini berkitganda, ko‘zimdan ko‘z yoshlari har on to‘kiladi. bu xuddi quyosh g‘oyib bo‘lganda yulduzlar paydo bo‘lishiga o‘xshaydi. tavsiya. kim, chun bog‘lovchilari tarjima qilinmaydi. bu bog‘lovchilar fikr bog‘lash uchun ishlatiladi, lekin tarjima qilinmaydi. misol: gar shikastim bo‘lsa sust ag‘yordin, ta’n etmangiz – kim, shikastig‘a sabab almosning bordur rasos. mazmuni: agar men zaif bir g‘animdan (dushmandan) shikast yesam, meni ayblamang. olmosning sinishiga sabab ham uning ichidan darz ketganligidan bo‘ladi. tavsiya. izofali birikmalarning tartibini o‘zgartirib o‘qing. misol: da’viyi ishq etib g‘ayr, boburni ayb qilma – kim, men edim seningdek, sen bo‘lg‘asen meningdek. mazmuni: begonalar ishq da’vosi qilib, boburni ayblamasin, chunki men ham oldin sen kabi edim, sen esa keyinchalik men kabi bo‘lasan. tavsiya. tasavvufiy atamalar izohini oldindan bilib olish. tasavvufiy atama izohi ishq odatda, allohga bo‘lgan ilohiy ishq ma’shuq ilohiy yor, odatda, alloh oshiq ishq …

3 / 10

navbar daraxtlariga o‘xshaydi, soch va ko‘zi tunday qora, qoshi - hilol, yuzi oy yoki quyoshni eslatadi, lablari - g‘uncha yoki la’l (qimmatbaho qizil tosh), kipriklari bamisoli o‘q, yuzi xurshid (quyosh) yoki shamdek yorqin, tishlari inju yoki durdek oq, sochlari tundek qora yoki yuzni bostirib kelayotgan jangchilar va hokazo. yoki oy, quyosh, layli, shirin, gul, sham’, shoh, shu’la kabi o‘xshatishlar yorni ifodalab keladi; majnun, farhod, bulbul, parvona, devona, qul, banda, faqir, telba kabi o‘xshatishlar oshiqni ifodalab keladi; it, tikan, xisrav, g‘ayr, ag‘yor kabi obrazlar raqibni ifodalab keladi. ayrim o‘xshatish qo‘shimchalarini ham bilib olgan yaxshi. masalan, asarlarda eng ko‘p qo‘llanadigan affiksoidlar quyidagilar: • -(a)fshon – sochuvchi: anbarafshon. • - jo‘(y) – tilovchi: istovchi: balojo‘. • - oroy – bezatuvchi: anjumanoroy. • -kash – mubtalo: balokash. • - vash – simon: parivash. • - angez : • a) keltiruvchi: nishotangez • b) o‘xshash: bulbulangez • - oso – -dek: parivash. • - vor …

4 / 10

rman, odatda, istayman ma’nosida keladi. misol: ko‘zlaring jodu, seni derman! - "seni derman" → "seni istayman!" tavsiya. g‘am yo‘q birligi "tashvishlanmayman" ma’nosida keladi. misol: g‘am yo‘q, chun ishqing maning, ey do‘st, dardim davo! - "g‘am yo‘q" → "tashvishim yo‘q" tavsiya. o‘lmoq so‘zi, odatda, bo‘lmoq ma’nosini bildiradi. misol: g‘am yemas, ey ko‘ngul, chunkim bu dunyo o‘ldi hech kimsaga! – "bu dunyo o‘ldi" → "bu dunyo hech kimga qolmadi!" 6 g‘azal asosidagi namunaviy testlar 1-g‘azal (1)bo’lmasa jinsi jamolingga xaridor oftob, ne uchun zarposhlig’lar aylar izhor oftob? (2)senki shohi husnsen, har kun qilib qulluq sanga, sajda aylarga qo’yar tufroqqa ruxsor oftob. (3)chiq jamolingni ochib, to elga husnin sotg’ali, qilmasun olam aro ko’p arzi diydor oftob. (4)xokbo’sing husn eliga mujibi izzatdurur, charx uza chiqmas yo’lingda bo’lmayin xor oftob… (5)sham’i vaslingdin agar yetsa furug’e basdurur, andin o’zga shomi hajrimg’a ne darkor oftob. (6)davri ruxsoringda mushkin zulf emastur go’yiyo, qildi fosh oyinasi girdida zangor oftob. (7)ne …

5 / 10

b) agar oftob sening husningdan olmagan bo‘lsa, nega u seningdek oltin kiyim kiygan kiyib olgan, deb lirik qahramon ma’shuqadan so‘ramoqda. c) sening husningga zar kiyganlar xaridor bo‘l, nega u oftob bularga e’tibor bermaydi, deb lirik qahramon ma’shuqaga murojaat qilmoqda. d) agar sening husningga oftob xaridor bo‘lmasa, nega u oltin kiyim kiyib olib, 7 muhabbat izhoz qilmoqda, deb lirik qahramon ma’shuqadan so‘ramoqda. 2. 3-bayt haqida berilgan xató fikrni toping. a) shoir oftob yorni qidirmasligi uchun, undan yuzini ochishni so‘ramoqda. b) shoir ma’shuqadan oftob o‘z iztiroblarini unutishi uchun yuzini el oldida namoyon qilishini so‘ramoqda. c) baytda husni ta’lil san’atidan unumli foydalanilgan. d) elning, shu jumladan, oftobning ham iztiroblari sababchisi o‘sha yor. bu iztiroblardan xalos qilishi uchun yor yuzini ochib, elga namoyon qilishi kerak. 3. 7-bayt mazmuni haqida berilgan to‘g‘ri fikrni toping. a) lirik qahramon “nega oftob har tong va kechasi sening atrofingda aylanmasin? axir, u sen kabi go‘zallikni teskari dunyoda hali ko‘rmagan”, …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "g‘azal tahlili"

pinnacle school g‘azal tahlili uchun tavsiyalar gulchehra cho‘lliyeva 2 g‘azalni to‘g‘ri va tez tahlil qilish uchun quyidagilarga amal qiling: tavsiya. g‘azal strukturasini o‘rganib oling. 📌 1. g‘azalning asosiy tuzilishi g‘azal bir necha baytlardan iborat bo‘lib, uning muhim qismlari quyidagilardir: ✅ 1.1. matla’ – g‘azalning birinchi bayti. unda qofiya va radif tizimi shakllanadi. shu qism qanday qofiyalansa, qolgan baytlarda ham shunga amal qilinadi. qofiya va radif matla’da ikkala misrada ham keladi. ✅ 1.2. asosiy baytlar – matla’dan keyingi baytlar. ✅ 1.3. maqta’ – shoir taxallusi keltirilgan oxirgi bayt, g‘azalning xulosasi aks etadi. ko‘pincha shoir o‘z ismini ta’rif, g‘am yoki falsafiy o‘git bilan bog‘laydi. ✅ 1.4. begona bayt – maqta’dan oldingi bayt, unda ijodkor lirik chekinish ...

This file contains 10 pages in PDF format (4.0 MB). To download "g‘azal tahlili", click the Telegram button on the left.

Tags: g‘azal tahlili PDF 10 pages Free download Telegram