g‘azal va uning turlari

DOCX 30 pages 302.4 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 302.4 KB

File type DOCX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

kurs ishi mavzu: g‘azal va uning turlari reja: kirish. i bob. mumtoz she’r shakllarining tarkibiy tuzilishi 1.1. o‘zbek mumtoz she’riyatida g‘azal janri va uning shakllanishi 1.2. o‘zbek g‘azaliyoti klassifikatsiyasi ii bob. o‘zbek mumtoz g‘azaliyotini g‘oya va mavzusiga ko‘ra tasniflash 2.1. g‘azalning kompozitsion jihatdan turlari 2.2. g‘azal tahlili prinsiplari: vazn va badiiy san’atlar masalasi xulosa. foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati. kirish jahon adabiyotshunosligida lirik janrlarning paydo bo‘lishi, shakllanishi va taraqqiy etishida boshqa janrlarning ta’siri masalasi hamda, janrlararo munosabatlarni tadqiq etish borasida ilmiy ishlar amalga oshirilmoqda. natijada, janrlar tasnifi va tavsifi takomillashib, adabiy an’analarning paydo bo‘lishi va taraqqiy etishi, lirik qahramon meni, muallif poetik olami kabi bir qator masalalarningyoritilishiga erishilmoqda. kurs ishi mavzusining dolzarbligi: adabiy-nazariy qarashlar asosini tashkil etuvchi g‘azal janriga oid poetik mushohadalar mumtoz janrlarning badiiy-estetik tamoyillari va ma’naviy-ma’rifiy xususiyatlariga doir umumiy xulosalar chiqarib, bugungi globallashgan ilmiy nazariy tafakkur tadrijida o‘ziga xos janrlar qorishuvi hamda dolzarb ilmiy muammolar yechimini topish imkonini beradi. dunyo …

2 / 30

zning obrazlar tizimidagi an’anaviyligi va o‘ziga xosligini o‘rganish zaruratini keltirib chiqaradi. kurs ishining maqsadi: g‘azal va uning turlariga doir manba va ma’lumotlarni o‘zaro taqqoslash va tahlil etish. o‘zbek mumtoz she’riyatida g‘azal janri va uning shakllanishini o‘rganish. shuningdek mavzu bo‘yicha ilmiy metodologik nazariyani mustahkamlash, kurs ishining maqsadi hisoblanadi. kurs ishining obyekti. g‘azal va uning turlari. kurs ishningi predmeti. g‘azalga doir nazariy ma’lumotlar, misollar bilan ishlash. kurs ishining vazifalari: · g‘azal haqidagi ilmiy nazariy qarashlarni o‘rganish. · o‘zbek mumtoz she’riyatida g‘azal janri va uning shakllanishini kuzatish. · o‘zbek mumtoz g‘azaliyotining g‘oya va mavzusiga ko‘ra tasniflarini taqqoslash. · g‘azal tahlilida yangicha yondashuvlarni ilgari surish kurs ishining metodlari: g‘azal mavzusiga oid pedagogik, metodik adabiyotlar va o‘quv qo‘llanmalarni o‘rganib tahlil qilish, kuzatish va aniqlashsan iborat. ishda qo‘llaniladigan tadqiqot usullari: tahlil, analiz, sintez, umumlashtirish usuli. kurs ishi tuzilishi: kurs ishi kirish qismi, ikki bob va to‘rt paragrifdan iborat. so‘ngida xulosa qismi va foydalanilgan adabiyotlar keltitrilgan. i …

3 / 30

xabar nodon kishi unga hujum qilishga va buzishga qodir bo‘la olmaydi. qisqa qilib aytganda, shayx ahmad taroziy qat’iy intizomga asoslangan nazmni ma’rifat va hikmat muhofazasi uchun muhim ifoda shakli deb hisoblaydi. navoiy ham o‘z asarlarida nazm va nasrga ta’rif berar ekan, nazmni gulshandagi gullarning saf tortib, ochilib turishiga, nasrni esa gullarning yerda sochilib to‘kilib yotishiga o‘xshatadi: nazm anga gulshanda ochilmog‘lig‘i, nasr qaro yerga sochilmog‘lig‘i. (“hayrat ul-abror”) turkiy poetikaga doir ilk manba – “funun ul-balog‘a”da 10 ta she’r nav’i: qasida, g‘azal, qit’a, ruboiy, masnaviy, tarji’, musammat, mustazod, mutatavval, fard haqida ma’lumot berilib, ular tavhid, na’t, munojot, manoqib (manqabat), madh (mudham, tamadduh), marsiya, hajv (mazammat), mutoyiba mavzularida bo‘lishi aytiladi. mumtoz she’r shakllari tarkibiy tuzilishiga ko‘ra baytli, bandli va ham bayt, ham bandga asoalangan she’r shakllariga bo‘linadi. baytli she’r shakllarining asosini bayt (arabcha “uy”) tashkil qiladi. ularga g‘azal, qasida, mustazod, qit’a, ruboiy, tuyuq, fard, muammo, lug‘z (chiston), ta’rix va boshqalar kiradi. g‘azal fors-tojik …

4 / 30

ladi.” g‘azalda ko‘proq ishqiy mavzu-muhabbat tufayli tug‘ilgan his-tuyg‘ular yoritilgan. ba’zan g‘azallarda ijtimoiy-siyosiy masalalar ham qalamga olingan. adabiyotshunoslikda g‘azal janri haqida ilk ma’lumot shams qays roziyning “al-mo‘jam” asarida keltirilgan. olim bunda g‘azalning asosiy lug‘aviy ma'nosi ayollarga muhabbat qo‘yish bilan bog‘liq ekanligiga e'tibor qaratadi. g‘azalning birinchi bayti matla’ yoki mabda’, oxirgi bayti esa maqta’ deb ataladi va aksar hollarda maqta’da shoir taxallusi qo‘llaniladi. ba’zan taxallus maqta’dan oldingi baytda qo‘llanilishi ham mumkin.ba’zan g‘azallar taxallussiz bo‘lshi ham mumkin. masalan, navoiy devonidagi 27 ta g‘azalda taxallus uchramaydi. g‘azal ikki misrali baytlardan tashkil topadi. “bayt” so‘zi chodir, uy, xona ma’nosini ham anglatadi. g‘azal dastlabki ikki misrasi va keyingi baytlarning ikkinchi misralari o‘zaro qofiyadosh bo‘lgan, monorifma (yakka qofiya) asosiga qurilgan she’rdir. bu she’r shakli a-a, b-a, d-a, e-a… tarzida qofiyalanadi.g‘azal 3 baytdan 19 hatto 21 baytgacha hajmda bo‘ladi. turkiy adabiyotda 5-10 baytli g‘azallar ko‘p.g‘azallarning aksariyati 7 va 9 baytli g‘azallardir. masalan, alisher navoiy "xazoyin ul-maoniy" devonidagi 2600 …

5 / 30

asosiy janri bo‘lmish g‘azal, uning turkiy adabiyotda shakllanish va rivojlanish jarayoni va bu jarayonda nomanavislik an’anasining o‘rni kuzatiladi. mumtoz adabiyotimiz tarixida janriy rang-baranglik dastlab didaktik dostonlar tarkibidagi she’riy shakllar (masnaviy, to‘rtlik, qasida) tarzida namoyon bo‘lsa, nomanavislik an’anasi ta’sirida g‘azal, qit’a, soqiynoma, masnaviy, fard singari janrlar tobora mustaqillik kasb eta boshladi. turkiy adabiyotdagi nomalarning janr tarkibi va she’rlar soni quyidagi jadvalda berilgan: jadvaldan ma’lum bo‘ladiki, nomalar tarkibidagi alohida lirik janrlar orasida g‘azal yetakchilik qiladi. g‘azalning dastlabki namunalari viii-ix asrlarda arab adabiyotida paydo bo‘lgan.g‘azal janrining shakllanishi va taraqqiyoti masalasini alohida tadqiq etgan olim a.mirzoev (“rudaki i razvitie gazeli v x-xv vv.”1)ning qayd etishicha, “g‘azalning ilk ko‘rinishlari x asrda yuzaga keldi. shu davrda ro‘dakiy va uning zamondoshlari ijodi tufayli bu janrning takomili yo‘lida ilk jiddiy qadamlar tashlandi”. mazkur janrning rivojlanishida avhadiy, fariduddin attor va jaloliddin rumiy singari tasavvuf adabiyoti namoyandalarining ta’siri katta bo‘lgan. biroq g‘azal janrining takomili shayx sa’diy va hofiz sheroziy ijodi …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "g‘azal va uning turlari"

kurs ishi mavzu: g‘azal va uning turlari reja: kirish. i bob. mumtoz she’r shakllarining tarkibiy tuzilishi 1.1. o‘zbek mumtoz she’riyatida g‘azal janri va uning shakllanishi 1.2. o‘zbek g‘azaliyoti klassifikatsiyasi ii bob. o‘zbek mumtoz g‘azaliyotini g‘oya va mavzusiga ko‘ra tasniflash 2.1. g‘azalning kompozitsion jihatdan turlari 2.2. g‘azal tahlili prinsiplari: vazn va badiiy san’atlar masalasi xulosa. foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati. kirish jahon adabiyotshunosligida lirik janrlarning paydo bo‘lishi, shakllanishi va taraqqiy etishida boshqa janrlarning ta’siri masalasi hamda, janrlararo munosabatlarni tadqiq etish borasida ilmiy ishlar amalga oshirilmoqda. natijada, janrlar tasnifi va tavsifi takomillashib, adabiy an’analarning paydo bo‘lishi va taraqqiy etishi, lirik qahramon meni...

This file contains 30 pages in DOCX format (302.4 KB). To download "g‘azal va uning turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: g‘azal va uning turlari DOCX 30 pages Free download Telegram