falsafaning rivojlanish nazaryasi. dialektika

PPTX 20 pages 1.4 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation falsafaning rivojlanish nazaryasi. dialektika jurayev umidjon 1. dialektika mohiyati 2. dialektikaning tarixiy rivojlanishi 3. falsafa taraqqiyoti nazariyasi reja: dialektika va metafizika dialektika qadimgi yunonistonda, miloddan avvalgi 5-asrda, sofistlar va sokrat kabi faylasuflar tomonidan 2 ta asosiy fikr oqimining zidddiyatlari sifatida rivojlangan. metafizika esa, aristotelning "metafizika" asarida 14 kitobdan iborat holda, moddiy olamning mohiyatini tushunishga 12 ta kategoriya yordamida yondashgan. falasafaning rivojlanish nazariyasi markaziy osiyoda, xususan, buxoro va samarqand kabi shaharlarda 9-12-asrlar davomida falasafaning rivojlanishiga katta hissa qo'shgan allomalar yashagan va 30 dan ortiq asarlar yaratgan. evropada 17-asrda empirizm va ratsionalizm kabi yangi falsafiy oqimlar paydo bo'lib, 2 ta asosiy epistemologik pozitsiyani aks ettirgan va ilm-fan rivojiga kuchli ta'sir ko'rsatgan. yangi davr falsafasida dialektika yangi davr falsafasida, ingliz empirizmi 2 ta asosiy yo'nalish – induktiv va deduktiv mantiqqa asoslangan bo'lsada, empirik ma'lumotlarni tahlil qilishda dialektik yondashuvdan foydalandi. yangi davr falsafasida, 17-asrda fransiyada paydo bo'lgan ratsionalizm, dialektika usullaridan foydalanib, dunyoqarashni …

2 / 20

bu falsafa, 20-asrning boshlarida rossiya va butun dunyo bo'ylab keng tarqalgan bo'lib, sotsializm va kommunizm g'oyalariga kuchli ta'sir ko'rsatdi va ko'plab siyosiy harakatlarga asos bo'ldi. german klassik falsafasida dialektika hegelning dialektikasi, uning "mantiq fanining ensiklopediyasi" (3 jild) asarida batafsil bayon etilgan boʻlib, absolyut gʻoya tushunchasi va uning 3 bosqichdan iborat rivojlanish jarayoni orqali germaniya falsafasiga yangi yondashuv kiritdi. 19-asr boshlarida germaniyada paydo boʻlgan dialektika, fichte va schellingning idealistik falsafalari orqali oʻzining 2ta asosiy shaklini topdi, bu esa keyinchalik marks va engelsning materialistik dialektikasiga asos boʻldi. miqdor o'zgarishi sifat o'zgarishiga bu printsip, 10 ta suv molekulasi va 1000 ta suv molekulasi o'rtasidagi farqni, ya'ni miqdoriy farqni sifat o'zgarishiga (suvning holat o'zgarishi) olib kelishini ko'rsatadi. masalan, suvning qaynash nuqtasiga yetishi. "miqdor o'zgarishi sifat o'zgarishiga" degan printsip, qadimgi yunon faylasufi aristotel tomonidan miloddan avvalgi 4-asrda, stavropol yaqinidagi akademiyasida shakllantirilgan va keyinchalik hegel tomonidan 19-asrda yanada rivojlantirilgan. qadimgi yunon falsafasida dialektika qadimgi yunonistondagi sofistlar, …

3 / 20

ko'rib chiqishga turtki bo'ldi. dialektikaning mohiyati dialektikaning mohiyati qarama-qarshiliklarning birligi va kurashiga asoslanadi, bu esa 3-asrda qadimgi yunonistonda paydo bo'lgan va keyinchalik hegelning 19-asrda germaniyada takomillashtirgan fikrlash uslubidir. dialektika, 2 ta qarama-qarshi fikrning sintez orqali yangi, yuqori darajadagi haqiqatga olib kelish jarayonini ifodalaydi, masalan, aristotelning ta'limoti bu jarayonning 4 bosqichini belgilaydi. inkor etish inkor qilish marxizmda "inkor etish inkor qilish" tushunchasi ijtimoiy-iqtisodiy formatsiyalarni 3 ta asosiy bosqichda – feodalizm, kapitalizm va kommunizm – rivojlanishini tushuntirishda qo'llaniladi, bu esa jahon tarixini 20-asrga qadar tahlil qilishda muhim ahamiyatga ega. "inkor etish inkor qilish" dialektik materializmning asosiy tamoyillaridan biri bo'lib, 18-asr germaniyasida geygel tomonidan 3 bosqichda rivojlangan va tarixiy jarayonlarni tushuntirishda muhim rol o'ynaydi. zamonaviy falsafada dialektika zamonaviy falsafa 20-asrning ikkinchi yarmidan boshlab poststrukturalizm, postmodernizm kabi oqimlar ta'siri ostida dialektika tushunchasiga qayta talqinlar kiritish bilan ajralib turadi, masalan, frantsiya falsafiy maktabi vakillari tomonidan. 1990-yillardan keyin markaziy osiyo mamlakatlarida, jumladan o'zbekistonda ham, dialektika g'oyalari …

4 / 20

kabi qisqa muddatli davlat tuzilmalarining paydo boʻlishiga sabab boʻldi, biroq bu davlatlar rossiyaning 1920 yillardagi harbiy kuchidan oldida kuchsiz boʻlib qoldi. 1917 yildan keyin “birlik va kurash” prinsipi turkiston xalqlarining rossiyaga qarshi 5 ta asosiy qoʻzgʻolonlarida muhim rol oʻynadi, ularning har biri turli hududlarda yuz berdi. dialektikaning asosiy qonunlari dialektikaning asosiy qonunlaridan biri bo'lmish birlik va kurash qonuni, 18-asrda germaniyada geygel tomonidan rivojlantirilgan bo'lib, 2 ta qarama-qarshilikning o'zaro ta'siri orqali yangi sifatning paydo bo'lishini tushuntiradi. miqdor o'zgarishi sifat o'zgarishiga olib keladi degan qonun, masalan, 100 gradus selsiyda suvning bug'ga aylanishi kabi, o'zgarishning muayyan chegarasidan o'tib, yangi sifatning paydo bo'lishini ko'rsatadi. dialektika va ijtimoiy hayot marksizm-leninizm falsafasi 1920-yillardan boshlab oʻzbekistonda ijtimoiy hayotga keng tarqalib, 3 ta asosiy gʻoya atrofida davlat siyosatini shakllantirishga taʼsir koʻrsatdi. dialektikaning 20-asrning 2-yarmidagi oʻzbekiston ijtimoiy hayotining shakllanishiga, xususan, 5 yillik rejalarning amalga oshirilishiga taʼsiri 3 ta asosiy bosqichda tahlil qilinishi mumkin. o'rta asr falsafasida dialektika o'rta asr …

5 / 20

falsafaning rivojlanish nazaryasi. dialektika - Page 5

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafaning rivojlanish nazaryasi. dialektika"

powerpoint presentation falsafaning rivojlanish nazaryasi. dialektika jurayev umidjon 1. dialektika mohiyati 2. dialektikaning tarixiy rivojlanishi 3. falsafa taraqqiyoti nazariyasi reja: dialektika va metafizika dialektika qadimgi yunonistonda, miloddan avvalgi 5-asrda, sofistlar va sokrat kabi faylasuflar tomonidan 2 ta asosiy fikr oqimining zidddiyatlari sifatida rivojlangan. metafizika esa, aristotelning "metafizika" asarida 14 kitobdan iborat holda, moddiy olamning mohiyatini tushunishga 12 ta kategoriya yordamida yondashgan. falasafaning rivojlanish nazariyasi markaziy osiyoda, xususan, buxoro va samarqand kabi shaharlarda 9-12-asrlar davomida falasafaning rivojlanishiga katta hissa qo'shgan allomalar yashagan va 30 dan ortiq asarlar yaratgan. evropada 17-asrda empirizm va ratsionali...

This file contains 20 pages in PPTX format (1.4 MB). To download "falsafaning rivojlanish nazaryasi. dialektika", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafaning rivojlanish nazarya… PPTX 20 pages Free download Telegram