mirzo ulugbekning siyosiy faoliyati

DOCX 5 pages 18.2 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 18.2 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

mirzo ulugbek 𝑸𝒖𝒚𝒄𝒉𝒊𝒚𝒆𝒗 𝑱𝒂𝒉𝒐𝒏𝒈𝒊𝒓 📝annotatsiya mirzo ulugʻbek – xv asrda yashagan buyuk olim, astronom va hukmdor. u samarqandda ulkan rasadxona qurdirgan va “ziji-sultonij” nomli mashhur astronomik jadvallarni tuzgan. uning ilmiy faoliyati jahon ilmi rivojiga katta hissa qoʻshgan. ulugʻbek davrida samarqand yirik ilmiy markazga aylangan. 🔑kalit so'zlar. мирзо улуғбек, самарқанд, расадхона, астрономия, математика, ислом, шахзода, мусулмон олами, ҳукмдор, илм, ulug'bekning siyosiy faoliyati унинг ҳукмронлиги даврида мовароуннаҳрда мустаҳкам ички сиёсат юритилган бўлиб, бунда иқтисодий ривожланишга эътибор берилган. улуғбек 1411-йилда самарқандда темурийлар сулоласининг валиаҳди сифатида тахтга ўтирган ва 37 йил давомида мамлакатни бошқарган. улуғбекнинг сиёсий фаолиятида мамлакатни ташқи тажовузлардан ҳимоя қилиш, жумладан, 1440 йилдаги эронлик ҳукмдорлар билан бўлган урушларда алоҳида ўрин эгаллаган. ulug'bek rasadxonasi расадхонадаги кузатувлар асосида 1018 юлдуз ва сайёраларнинг аниқ координатлари аниқланган бўлиб, бу ўша давр учун катта ютуқ ҳисобланади. расадхонадаги кузатувлар натижасида тузилган "зижи курагоний" астрономик жадваллар ўрта асрлардаги дунёнинг турли бурчакларида 100 йилдан ортиқ фойдаланилган. улуғбек расадхонаси 15-асрдаги энг …

2 / 5

ар томонидан ўрганилмоқда. ulug'bekning astronomiyaga hisasi ulugʻbek samarqandda 1420-yillarda qurilgan ulkan “gurkani” rasadxonasi orqali 1018 yulduzni oʻz ichiga olgan “ziji-sultoniji” astronomik jadvalini yaratdi, bu oʻsha davr uchun ajoyib yutuq edi. uning rahbarligida tuzilgan “ziji-sultoniji”da quyosh, oy va sayyoralarning harakatlari aniq hisob-kitoblar bilan bayon etilgan boʻlib, geotsentrik modelning rivojlanishiga katta hissa qoʻshdi. ulugʻbekning astronomiyadagi ishlari yevropa va yaqin sharq olimlariga ta'sir koʻrsatib, koʻplab astronomik asboblarning (masalan, sekstant va usturlob) samarqanddagi rivojlanishiga sabab boʻldi. ulug'bek davridagi madaniyat ulugʻbek rasadxonasi 1424-yilda qurilgan boʻlib, astronomiya sohasida 1000 yildan ortiq davom etgan ilmiy tadqiqotlar oʻtkazilgan. uning “ziji-i-sultonij” asari dunyoga mashhur. ulugʻbek davrida miniatyura san’ati yuksak darajaga yetdi. badiiy bezaklar, qoʻlyozmalar va 15 dan ortiq maqbaralar oʻziga xos uslub va texnikada yaratildi. ulugʻbek davrida samarqandda jahon miqyosidagi ulkan kutubxona – 100 000 dan ortiq qoʻlyozma asarlarni oʻzida jamlagan “dorut-ta’lim” faoliyat koʻrsatgan. samarqanddagi ulug'bekning ishlari ulug‘bek samarqandda matematika va astronomiya sohasida chuqur bilimlarni o‘zida mujassam etgan registon …

3 / 5

ab kitobxonalar va madrasalar qurildi. mirzo ulug‘bek 1394-yilda samarqandda tug‘ilib, 1449-yilda o‘ldirilgan, movarounnahrni boshqargan buyuk hukmdor va olimlar siymosi edi. ulug'bek va ilm-fan улуғбекнинг самарқанддаги обсерваторияси 1420 йилда қурилган бўлиб, ўша даврнинг энг йирик астрономик маркази эди ва 150 дан ортиқ олим ишлаган. улуғбекнинг раҳбарлигида яратилган “зиж”даги тригонометрик жадваллар европада 16-аср охирларигача фойдаланилган. улуғбекнинг “зижи ҷодид-и гуроганий” асарида 1018 юлдузнинг координатлари аниқ ҳисоблаб чиқилган бўлиб, астрономия ривожига улкан ҳисса қўшган. ulug'bekning matematikaga hisasi ulugʻbek samarqandda 1420-yillarda qurilgan ulkan astronomik kuzatuv majmuasi – "gurkani" qurdirdi, bu yerda 1,5 metr diametrli astrolyabiya yordamida aniq astronomik hisob-kitoblar olib borilgan. ulugʻbek "ziji-sultoni"da 1018 yulduzning koordinatalarini aniqlab, oʻsha davr uchun eng toʻliq yulduz katalogini yaratdi, bu yevropa astronomlariga ta'sir ko'rsatgan. uning rahbarligida tuzilgan "ziji-sultoni" astronomik jadvali trigonometrik funksiyalarni yuqori aniqlikda hisoblash usullarini oʻz ichiga olgan va butun markaziy osiyoda 200 yildan ortiq qoʻllanilgan. "ziji-i sultoniy" asari "ziji-i sultoniy" o'z davrining eng aniq astronomik katalogi hisoblanib, …

4 / 5

lgan adabiyotlar 1. "mirzo ulug'bek va uning samarqand madrasasi" (mirzo ulug'bek va uning samarqand madrasasi) 2. "ulug'bekning astronomik faoliyati" (ulug'bekning astronomik faoliyati) 3. "mirzo ulug'bek: davlatchilik va ilm-fan" (mirzo ulug'bek: davlatchilik va ilm-fan) 4

5 / 5

mirzo ulugbekning siyosiy faoliyati - Page 5

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mirzo ulugbekning siyosiy faoliyati"

mirzo ulugbek 𝑸𝒖𝒚𝒄𝒉𝒊𝒚𝒆𝒗 𝑱𝒂𝒉𝒐𝒏𝒈𝒊𝒓 📝annotatsiya mirzo ulugʻbek – xv asrda yashagan buyuk olim, astronom va hukmdor. u samarqandda ulkan rasadxona qurdirgan va “ziji-sultonij” nomli mashhur astronomik jadvallarni tuzgan. uning ilmiy faoliyati jahon ilmi rivojiga katta hissa qoʻshgan. ulugʻbek davrida samarqand yirik ilmiy markazga aylangan. 🔑kalit so'zlar. мирзо улуғбек, самарқанд, расадхона, астрономия, математика, ислом, шахзода, мусулмон олами, ҳукмдор, илм, ulug'bekning siyosiy faoliyati унинг ҳукмронлиги даврида мовароуннаҳрда мустаҳкам ички сиёсат юритилган бўлиб, бунда иқтисодий ривожланишга эътибор берилган. улуғбек 1411-йилда самарқандда темурийлар сулоласининг валиаҳди сифатида тахтга ўтирган ва 37 йил давомида мамлакатни бошқарган. улуғбекнинг сиёсий фаолиятида мамлакатни ташқи таж...

This file contains 5 pages in DOCX format (18.2 KB). To download "mirzo ulugbekning siyosiy faoliyati", click the Telegram button on the left.

Tags: mirzo ulugbekning siyosiy faoli… DOCX 5 pages Free download Telegram