tuproqning mexanik tarkibi

PPTX 20 pages 540.5 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 540.5 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation tuproqning mexanik tarkibi xalilova shohista 1. tuproqning mexanik tarkibi 2. tuproqning to'qimalari va sinflari 3. tuproq zarrachalarining o'lchamlari va ta'riflari reja: areometr usuli yordamida tuproqning disperslik darajasini aniqlash mumkin, ya'ni 0,001 mm dan kichik zarrachalarning miqdori. andijon viloyatida o'tkazilgan tajribalarda bu usul yordamida 15% loy zarrachalar aniqlangan. areometr usuli bilan tuproqning zarrachalar hajmini aniqlash mumkin, masalan, 2 mm dan katta zarrachalarning miqdori 30% dan oshsa, tuproq qumli deb hisoblanadi. bunday o'lchovlar samarqand viloyatida o'tkazilgan tadqiqotlarda ishlatilgan. areometr usuli tuproq namligini aniqlashda qo‘llaniladi va buning uchun 100 gramm tuproq namunasi olinadi, so'ngra maxsus shisha idishga solinib, suv qo'shiladi va areometr yordamida zichlik aniqlanadi, natijalar buxoro viloyatining tuproq xususiyatlarini o'rganishda qo'llanilgan. areometr usuli tuproqning mexanik tarkibini aniqlash usullari tuproqning mexanik tarkibini aniqlashda, gidrometrik usul yordamida 2 mm dan kichik zarrachalarni ajratib olish va ularning cho'kish tezligini o'lchash orqali, toshqin zonalarida o'tkazilgan tadqiqotlar natijalari ishonchliroq bo'ladi. toshkent shahridagi laboratoriyalarda, 50 gramm …

2 / 20

ori bo'lgan tuproqlarning shakllanishiga olib keladi. loy zarrachalarining yuzasi katta bo'lganligi sababli, ular suv va ozuqa moddalarini yaxshi ushlab qoladi. masalan, 1 gramm loy zarrachasi yuzasi 100 m² dan ortiq bo'lishi mumkin. tuproqning unumdorligiga ta'siri farg'ona vodiysidagi unumdor allyuvial tuproqlarda gilning yuqori miqdori (60% dan ortiq) suvni ushlab turish qobiliyatini oshirsa-da, havo almashinuvi va ildiz tizimining rivojlanishiga salbiy ta'sir ko'rsatishi mumkin. samarqand viloyatining unumdor tuproqlari 20-30% qum, 40-50% gil va 10-20% mayda toshbo'ronlardan iborat bo'lib, bu nisbat optimal hosil olish uchun muhimdir. toshkent yaqinidagi unumdor bo'z tuproqlarning mexanik tarkibi 60% gacha qum va 40% gacha gilni o'z ichiga oladi, yaxshi drenaj va havo almashinuvini ta'minlaydi. tuproqning mexanik tarkibi tushunchasi o'zbekistonning turli hududlarida, xususan, qashqadaryo vodiysi va farg'ona vodiysida, tuproqning mexanik tarkibi, relyef va iqlim sharoitlariga bog'liq holda 10-50% gacha o'zgarib turadi, bu esa hosildorlikka ta'sir qiladi. tuproqning mexanik tarkibi, uning donachalarining o'lchamlari va nisbatlarini ifodalaydi, masalan, qum (0,05-2 mm), gil …

3 / 20

chburchak diagrammasi yordamida 10 dan ortiq tuproq turi aniqlanadi, jumladan, qumli, gil va qumloq tuproqlar, ularning nisbati 1:1:1 dan 9:1:0 gacha o'zgarib turadi. tuproqning mexanik tarkibining o'simliklarga ta'siri tuproqning mexanik tarkibi, masalan, 60% qum va 40% gil aralashmasi bo'lgan tuproq, o'simliklarning ildiz tizimining rivojlanishiga samarqand viloyatida o'tkazilgan tadqiqotlarga ko'ra, ijobiy ta'sir ko'rsatadi, chunki u havo va suv o'tkazuvchanligini yaxshilaydi. og'ir gil tuproqlarda (gil miqdori 70% dan yuqori), suvning turg'unligi kuzatilib, o'simliklarning kislorod etishmasligidan aziyat chekishi, natijada hosildorlikning 20-30% ga pasayishi mumkin, masalan, farg'ona vodiysida paxta yetishtirishda. eng yaxshi tuproq mexanik tarkibi deb hisoblangan qumloq tuproqlar (qum, gil va loyning optimal nisbati), andijon viloyatidagi bog'larda o'simliklarning o'sishini tezlashtiradi va 15-25% gacha hosildorlikni oshirishi mumkin, chunki suv va ozuqa moddalarining o'simliklarga yetkazilishi yaxshilanadi. cho'kindi zarrachalari чўкинди заррачаларининг ўлчами 0,002 мм дан кичик бўлиб, булар асосан лой ва майда кулдан иборат бўлиб, ўзбекистоннинг қумли чўл ҳудудларида камроқ учрайди. чўкинди заррачаларининг минерал таркиби кварц, …

4 / 20

n. sug'orishning ko'pligi (masalan, 50% dan ortiq namlik) samarqand viloyati sharoitida tuproqning mexanik tarkibini, ayniqsa, gilning dispersiyasini oshirib, tuproqning yopishqoqligini kuchaytirishi mumkin. tuproq zarrachalarining o'lchamlari va guruhlari qum zarrachalari 0,05 mm dan 2 mm gacha bo'lib, ularning miqdori farg'ona vodiysidagi tuproqlarning suv o'tkazuvchanligiga sezilarli ta'sir ko'rsatadi. 0,002 mm dan 0,05 mm gacha bo'lgan zarrachalar gil deb ataladi va namangan viloyatining unumdor tuproqlari tarkibida muhim rol o'ynaydi. tuproq zarrachalarining o'lchamlari 2 mm dan katta bo'lsa, ular quruqlikdagi toshlar yoki shag'allar deb tasniflanadi va o'zbekistonning cho'l hududlarida ko'p uchraydi. turli tuproq tiplarining mexanik tarkibi o'zbekistonning farg'ona vodiysidagi tuproqlarning 60% gacha qismi qumloq tuproqlardan iborat bo'lib, ularning mexanik tarkibida 50-70% qum va 15-30% loy mavjud. namangan viloyatining tog'li hududlarida uchraydigan qora tuproqlarning mexanik tarkibida 30-40% gil, 25-35% qum va qolgan qismi esa mayda tosh va shag'al kabi krupnozarrarchalarni tashkil etadi. toshkent viloyati hududida tarqalgan bo'z tuproqlarning mexanik tarkibi 40-60% o'rtacha o'lchamli qumdan, 20-30% …

5 / 20

mumkin. pipetka usuli bilan o'lchashda, toshkentdagi laboratoriya sharoitida 0,05 mm dan kichik zarrachalar miqdorini aniqlash uchun 500 ml suv ishlatiladi. pipetka usuli yordamida 10 gramm tuproq namunasi olinganda, 2 mm dan katta zarrachalar miqdori samarqand viloyati sharoitida o'rtacha 15-20% ni tashkil etadi. tuproqning mexanik tarkibini ifodalash tuproqning mexanik tarkibini ifodalashda, 70% dan ortiq qum miqdori qumli tuproqni, 40-70% qum esa qumloq tuproqni, farg'ona vodiysidagi tekshiruvlar shuni ko'rsatdi. namuna olish va tahlil qilish natijalariga ko'ra, samarqand viloyatining 15% maydonini egallagan tuproqlarda gilning miqdori 60% dan yuqori ekanligi aniqlangan. namuna olish va tahlil qilish natijalariga ko'ra, samarqand viloyatining 15% maydonini egallagan tuproqlarda gilning miqdori 60% dan yuqori ekanligi aniqlangan. xulosa xulosa natijalari tuproq unumdorligini baholashda qo‘llaniladi. masalan, 30% dan ortiq loy tarkibi bo‘lgan tuproqlar namangan viloyatida suv yaxshi o‘tkazmaydi. xulosa jarayonida olingan ma’lumotlar, masalan, 70% qum va 30% gil bo‘lgan tuproq namunalari buxoro viloyatidagi paxtachilik uchun mos emasligini ko‘rsatishi mumkin. xulosa tuproqning …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tuproqning mexanik tarkibi"

powerpoint presentation tuproqning mexanik tarkibi xalilova shohista 1. tuproqning mexanik tarkibi 2. tuproqning to'qimalari va sinflari 3. tuproq zarrachalarining o'lchamlari va ta'riflari reja: areometr usuli yordamida tuproqning disperslik darajasini aniqlash mumkin, ya'ni 0,001 mm dan kichik zarrachalarning miqdori. andijon viloyatida o'tkazilgan tajribalarda bu usul yordamida 15% loy zarrachalar aniqlangan. areometr usuli bilan tuproqning zarrachalar hajmini aniqlash mumkin, masalan, 2 mm dan katta zarrachalarning miqdori 30% dan oshsa, tuproq qumli deb hisoblanadi. bunday o'lchovlar samarqand viloyatida o'tkazilgan tadqiqotlarda ishlatilgan. areometr usuli tuproq namligini aniqlashda qo‘llaniladi va buning uchun 100 gramm tuproq namunasi olinadi, so'ngra maxsus shisha idishga solinib...

This file contains 20 pages in PPTX format (540.5 KB). To download "tuproqning mexanik tarkibi", click the Telegram button on the left.

Tags: tuproqning mexanik tarkibi PPTX 20 pages Free download Telegram