gemodinamika fiziologiyasi

PPTX 14 pages 2.4 MB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.4 MB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

gemodinamika fiziologiyasi gemodinamika fiziologiyasi gemodinamikaning asosiy qonunlari qon oqishining hajmiy tezligi qon oqishining chiziqli tezligi reja: gemodinamika-yurak qon tomirlar tizimida qon harakatini o’rganuvchi ta’limot bo’lib, gidrodinamika (suyuqliklar harakatini o’rganuvchi fizikaning bir bo’limi) qonunlariga asoslangan. gidrodi-namika qonunlariga ko’ra, naylarda suyuqlikning oqimi ikki kuchga: suyuqlikning harakatini yuzaga keltiruvchi bosimga va oqayotgan suyuqlikning yopishqoqligiga bog’liq. bu kuchlarning birinchisi suyuqliklarning harakatini ta’minlasa, ikkinchisi suyuqlik harakatiga to’sqinlik qiladi. gidrodinimika qonunlariga ko’ra har qanday nay orqali o’tayotgan suyuqlik xajmini (q), nayning boshlanishidagi (r1), oxiridagi (r2) bosimlar farqiga to’g’ri proportsional bo’lib, quyidagi qarshilikka (r) teskari proportsionaldir. gemodinamikaning asosiy qonunlari p1-p2 q=-------- r agar bu tenglamani inson qon tomir sistemasiga qo’llansa, ya’ni tomirlar oxirida, kovak venalar sohasida nolga teng. bu xolda tenglamani quyidagicha ifodalalash mumkin: r q =---- r bu yerda: q - bir minutda yurakdan xaydalib chiqqan qon miqdori, r-aortadagi o’rtacha bosim, r-tomirlarni ko’rsatadigan qarshiligi. bu tenglamadan kelib chiqadigon: r=q-r ya’ni aortadagi bosim (r) yurakdan bir minut …

2 / 14

rlar diametri muskullarning qisqarishi hisobiga o’zgaruvchan. qonning qovushqokligi ham doimiy emas; masalan qon diametri 1 mm dan kichik tomirlardan o’tayotgan bo’lsa, uning qovushqoqligi ozayadi. chunki tomirdan qon o’tayotganda uning markazida shaklli elementlar joylashgan bo’ladi. tomirlar sistemasining deyarli barcha qismlarida qon oqimi laminar harakatga ega. tomirlarga parallel holda qon qavat-qavat bo’lib joylashib harakatlanadi. bunda tomir devorlariga yaqin joydagilari deyarli harakatlanmaydi, unga nisbatan, ikkinchi qavati unga nisbatan uchinchi qavati va x,k, shaklli elementlari markazda tezroq harakatlanadilar, plazma esa tomir devoriga yaqin harakatlanadi. qon oqish tezligi qon tomirlarida turlicha: aortada 40 sm/sek, arteriyalarda-40 dan 10 gacha, arteriolalarda 10 dan 0,1 gacha, kapilyarlarda 0,1 dan kam, venulalarda 0,3 dan kam, venada 0,3-5 kovak venul 5-20 sm/sek. tomirlarda laminar oqimdan tashqari yana turbulent (girdobli) oqim ham mavjud. turbulent oqim arteriyalarni toraygan joylarida, hamda o’tkir burilgan joylarida uchraydi. gemodinamikaning asosiy ko’rsatkichlari bo’lib: xajm tezligi qonni aylanib chiqish vaqti va tomirlarning har xil qismlarida bosimlar farqi hisoblanadi. …

3 / 14

rida esa 2—3 ml/s ga tengdir (tinch turilganda). bu mazkur organdagi tomirlar tarmog'ining nechog'li rivojlanganligiga bog'liq. organda tomirlar nechog'li ko'p bo'lsa, uning massasi birligiga to'g'ri keladigan qon oqimi shuncha tezroq bo'ladi. ishlab turgan organda qon oqimi tezlashadi, chunki tomirlar kengayib, ularda qarshilik kamayadi. qon oqishining hajmiy tezligi chiziqli tezlik, ya‘ni qon zarrasining vaqt birligi ichida bosib o'tadigan yo'li tomirlar sistemasining turli bolimlarida turlichadir. qon ham, xuddi har qanday suyuqlik, masalan, daryodagi suv kabi, tomirlaming umumiy yo'li yoki daryo o'zani hammadan tor bo'lgan joyda tezroq oqadi. tomirlar yo‗li kengayib boigan sayin qon oqimining chiziqli tezligi pasayib boradi. qon tomirlar sistemasida o'zanning eng tor joyi aortadir. shuning uchun bu yerda qon boshqa tomirlardagidan ko‗ra tezroq oqadi. aortadagi qon oqimining tezligi o‗rtacha 0,5 m/s, shu bilan birga sistola vaqtida u hammadan katta — 1 m/s gacha borsa, diastola oxirida deyarli nolga qadar pasayadi. arteriyalarda tezlik kamayadi va o'rtacha 0,25 m/s ni tashkil etadi. …

4 / 14

5 / 14

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gemodinamika fiziologiyasi"

gemodinamika fiziologiyasi gemodinamika fiziologiyasi gemodinamikaning asosiy qonunlari qon oqishining hajmiy tezligi qon oqishining chiziqli tezligi reja: gemodinamika-yurak qon tomirlar tizimida qon harakatini o’rganuvchi ta’limot bo’lib, gidrodinamika (suyuqliklar harakatini o’rganuvchi fizikaning bir bo’limi) qonunlariga asoslangan. gidrodi-namika qonunlariga ko’ra, naylarda suyuqlikning oqimi ikki kuchga: suyuqlikning harakatini yuzaga keltiruvchi bosimga va oqayotgan suyuqlikning yopishqoqligiga bog’liq. bu kuchlarning birinchisi suyuqliklarning harakatini ta’minlasa, ikkinchisi suyuqlik harakatiga to’sqinlik qiladi. gidrodinimika qonunlariga ko’ra har qanday nay orqali o’tayotgan suyuqlik xajmini (q), nayning boshlanishidagi (r1), oxiridagi (r2) bosimlar farqiga to’g’ri proportsiona...

This file contains 14 pages in PPTX format (2.4 MB). To download "gemodinamika fiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: gemodinamika fiziologiyasi PPTX 14 pages Free download Telegram