nutq texnikasi va madaniyati

DOCX 20 стр. 36,4 КБ Бесплатная загрузка

20 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 36,4 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 20

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 20

mavzu: nutq texnikasi va madaniyati reja: 1. kirish. 2. nutq texnikasi va madaniyati haqida tushuncha nutq elementlari. 3. o'qituvchi nutqining ta'sirchanligini oshirish yo'llari. 4. nutq samaradorligiga salbiy ta'sir etadian holatlar. 5. o'qituvchi nutqining kommunikativ sifatlari nutqni takomillashtirish yo’llari. 6. xulosa. 7. foydalanilgan adabiyotlar. kirish har bir insonning ma'naviy va madaniy kamolotga erishuvida tilning o'rni alohidadir. til insonlararo muloqot hamda fikr va axborot almashinuv vositasidir. til millatning tamal toshidir. prezident i.karimov «jamiki ezgu fazilatlar inson qalbiga, avvalo, ona allasi, ona tilining betakror jozibasi bilan singadi. ona tili – bu millatning ruhidir. o'z tilini yo'qotgan har qanday millat o'zligidan judo bo'lishi muqarrar» deb ta'kidlaganida haqli edi. shuningdek, ajdodlar merosini o'rganish, tajriba orttirish, almashinish jarayonini ham tilsiz tasavvur etib bo'lmaydi. zero, hazrati navoiy ta'biri bilan aytganda: so'zdurki, nishon berur o’lukka jondin, so'zdurki, berur jonga xabar jonondin. insonni so'z ayladi judo hayvondin, bilki, guhari sharifroq yo'q ondin. ma'lumki, til inson aqliy faoliyatining eng oliy …

2 / 20

: «bilginki, hamma hunardan so'z hunari yaxshi». shuning uchun ham kishi suxandon va notiq bo'lishini ta'kidlaydi. muallif notiqlikni egallashning yo'lini tinimsiz mehnat va o'rganish deb uqtiradi. tilning olijanob imkoniyatlari nutq orqali ochiladi. nutq bo'lmas ekan, tilning cheksiz imkoniyatlari yuzaga chiqmay qolaveradi. a. navoiy til va nutq munosabatlarini shunday izohlaydi: «til shuncha sharafi bilan nutqning qurolidir. agar nutq nomaqbul bo'lib chiqsa, tilning ofatidir». demak, til har qancha qudratli zo'r bo'lmasin, u nutq uchun qurol sifatida xizmat qiladi. uning kuch-qudrati nutq jarayonida namoyon bo'ladi. agar til o'q bo'lsa, nutq kamondir. o'qning qudrati kamonning qobiliyatiga ham bog'liq. til millatning noyob xazinasi bo'lib, doimo og'zaki va yozma holda namoyon bo'lgan. boy, yorqin, maroqli nutq, u kim bo'lishidan qat'iy nazar, inson nuri hisoblangan. nutq madaniyati juda katta va keng soha bo'lib, u bolaning kundalik oddiy salom-aligidan tortib, kimga nimani, qachon, qaerda va qanday so'zlashigacha bo'lgan barcha nutqiy jarayonlarni o'z ichiga oladi. nutq madaniyati faqat nutqni …

3 / 20

obarin, kishi o'zining har bir qadamini oldindin ko'rishi, rejalashtirishi amalda mumkin bo'lmaydi. pedagogning mehnati - bu behad izlanish va azob-uqubatli kechinmalar, ilhom va betakror turlanish oni, ko'pdan-ko'p kundalik ishlar, hafsalasi pir bo'lish va bolalar bilan birgayani, ya'ni inson organizmining hayotiy funksiyasini amalga oshiradi. shuningdek, u nutq jarayonini energiya bilan ta'minlaydi. demak, inson ikki turda nafas oladi: fiziologik va fonasion nafas. fiziologik nafasda havo burun orqali olinib, nafas olish va nafas chiqarish teng hamda bir tekisda bo'ladi. u quyidagi ketma-ketlikda sodir bo'ladi: qisqa nafas olish, qisqa nafas chiqarish va pauza. fonasion nafasda qisqa nafas olinadi, pauza va cho'ziq nafas chiqariladi. chunki tovush hosil qilish uchun havo oqimi zarur bo'ladi. fonasion nafas shakllanmagan bo'lsa nutq jarayonida hapqirib qolish, yurak urishi tezlashishi, yuz qizarib ketishi kabi holatlar kuzatiladi. nafas olish jarayonida ishtirok etadigan muskullar ishtirokiga qarab nafasni to'rt turga ajratiladi. yuqori nafas - yelka, ko'krak qafasi va o'pkaning yuqori qismi ishtirokida amalga oshiriladigan …

4 / 20

nafas olish yoki shu holatni tik turgan holda qaytarish nafas olish organlarining to'g'ri ishlashiga yordam beradi. tovush. o'qituvchilar orasida tabiiy ravishda ijobiy ta'sir etadigan, jarangdor, yoqimli tovush egalari juda kam uchraydi. yaxshi tovush yillar o'tishi bilan, maxsus mashqlar yordamida chiniqtirib borilmasa, o'zgarishi mumkin. shuningdek, har bir insonning tovushi maxsus mashqlar asosida chiniqtirilsa kuchli, o'zgaruvchan va jarangdor bo'lishi mumkin. tovush apparatining tuzilishi bilan tanishib chiqamiz. tovush apparati 3 qismdan iborat: generator, rezonator, energiya tizimi. generator tizim – tovushni generasiyalaydi, tovush paylarida va og'iz bo'shlig'ida sodir bo'ladi. tovushlarni tonal va shovqin tovushlarga ajratadi. rezonator tizimga halqum, og'iz va burun bo'shlig'i kiradi. u nutq dinamikligini ta'minlaydi. energetik tizimga yuqori nafas yo'llari kirib, tovush hosil qilishda ishtirok etadigan havo oqimining tezligi va hajmini ta'minlaydi. o'qituvchi tovushining muhim xususiyatlari tovush o'pkadan chiqayotgan havo oqimining tovush paylari tomonidan to'sib qolinishi natijasida hosil bo'ladi. tovushning muhim jihatlari tovush apparatining qay darajada shakllanganligiga bog'liq. o'qituvchi tovushining muhim jihatlariga …

5 / 20

ng 2 turi farq qilinadi: yuqori (bosh) va quyi (ko'krak). yuqori yoki bosh rezonator tizimiga bosh miya, og'iz va burun bo'shlig'i kiradi. quyi yoki ko'krak rezonator tizimiga traxeya va bronxlar kiradi. rezonator tizim yordamida turli xildagi ton (tovush) va oberton (qo'shimcha tovush)lar hosil qilish mumkin. 6) ritmika – tovush va so'zlarni talaffuz qilishdagi umumiy tezligi, davomiyligi, ovoz maromi yoki vazni. ba'zi bir so'zlarning, bo'g'inlarnnng talaffuzi, ularning tezligi - nutqning sur'atini tashkil etadi. 7) temporitm - so'zlar orasidagi tanaffuslardir. 8) nutq tezligi o'qituvchining shaxsiy sifatlari, nutq mazmuni, muloqot qilish vaziyatiga, har bir o'qituvchining fazilati nutq mazmuni va muomala vaziyatiga bog'liq. individual tarzda tashkil etiladigan maqsadli va aniq yo'naltirilgan mashqlar tovush tembriga ta'sir etadi, tovushdagi noo'rin qo'shimcha tovushlarni yo'qotishga yordam beradi. diksiya. diksiya – tovush va so'zlarni aniq, tushunarli talaffuz qilish, ya'ni tovush hosil qilishda lab, til, jag', yumshoq va qattiq tanglay, tilcha, halqum, tovush paylari ishtirok etadi. agarda ulardan birortasining faoliyati …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 20 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nutq texnikasi va madaniyati"

mavzu: nutq texnikasi va madaniyati reja: 1. kirish. 2. nutq texnikasi va madaniyati haqida tushuncha nutq elementlari. 3. o'qituvchi nutqining ta'sirchanligini oshirish yo'llari. 4. nutq samaradorligiga salbiy ta'sir etadian holatlar. 5. o'qituvchi nutqining kommunikativ sifatlari nutqni takomillashtirish yo’llari. 6. xulosa. 7. foydalanilgan adabiyotlar. kirish har bir insonning ma'naviy va madaniy kamolotga erishuvida tilning o'rni alohidadir. til insonlararo muloqot hamda fikr va axborot almashinuv vositasidir. til millatning tamal toshidir. prezident i.karimov «jamiki ezgu fazilatlar inson qalbiga, avvalo, ona allasi, ona tilining betakror jozibasi bilan singadi. ona tili – bu millatning ruhidir. o'z tilini yo'qotgan har qanday millat o'zligidan judo bo'lishi muqarrar» deb ta'kidlagan...

Этот файл содержит 20 стр. в формате DOCX (36,4 КБ). Чтобы скачать "nutq texnikasi va madaniyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nutq texnikasi va madaniyati DOCX 20 стр. Бесплатная загрузка Telegram