borliq falsafasining fundamental kategoriyasi

PPTX 15 pages 519.5 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 519.5 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

powerpoint presentation borliq falsafasining fundamental kategoriyasi nosirova sevinch 1. borliq falsafasining asosiy tushunchalari 2. mavjudotning mohiyati va xususiyatlari 3. borliqning turli shakllari va darajalari reja: borliqning manbai borliq manbai haqida turli falsafiy maktablar, masalan, 20-asr oʻzbekistonida rivojlangan milliy gʻoyalar va 12-asr andalus falsafasi, turlicha fikrlarni bayon qiladi. borliq manbai masalasi qator dinlarda ham muhokama qilinadi. masalan, 3 ta monoteistik din – islom, xristianlik va yahudiylikda bu masala xudo tushunchasi bilan bogʻliqdir. ba'zi nazariyalar borliq manbaini birlamchi moddiy unsurlar, boshqalari esa 7 ta mutlaq gʻoyadan kelib chiqqanligini ta'kidlaydi, bu fikrlar qadimgi yunoniston va xitoy falsafasiga borib taqaladi. borliq va hech narsa ushbu falsafiy kategoriya, mavjudlikning 2 ta qarama-qarshi tomonini – borliq (mavjud narsa) va hech narsa (mavjud bo'lmagan narsa) – taqqoslash orqali dunyoqarashni shakllantirishga 3 xil yondashuvni taklif qiladi. "borliq va hech narsa" mavzusi, 19-asr oxiri va 20-asr boshlarida samarqand madrasalarida o'qitilgan mantiqiy va metafizik bilimlar doirasida keng muhokama qilingan va …

2 / 15

jumladan, xorazm va marg'ilon maktablarining ta'siri hisobga olinishi kerak. "borliqning maqsadi" tushunchasi, 7-asrda buxoroda yashagan mutafakkirlarning asarlarida, insoniyatning ma'naviy rivojlanishi bilan chambarchas bog'liq bo'lgan 5 ta muhim g'oyani aks ettiradi. "borliqning maqsadi" haqidagi 20-asrning o'rtalarida, xususan, 1950-yillardagi samarqanddagi falsafiy tadqiqotlar, uning ontologik asoslarini 3 ta asosiy yo'nalishda o'rganishga qaratilgan edi. borliq va ong "borliq va ong" asari, 20-asrning 2-yarmida o'zbekistonda paydo bo'lgan falsafiy-intellektual yo'nalishlarning rivojlanishiga sezilarli ta'sir ko'rsatdi, ayniqsa, 5 dan ortiq falsafa maktablarini birlashtirib. "borliq va ong"da taqdim etilgan 10 dan ortiq falsafiy argument, g'arb falsafasi bilan sharq falsafasi, xususan, sufilik ta'limoti orasidagi bog'liqlikni ko'rsatib beradi. kitobda mavjud bo'lgan 3 ta asosiy g'oya – borliq, ong va ularning o'zaro munosabati – samarqand va buxoro kabi shaharlardagi intellektual muhokamalarga asos bo'lgan. borliq va fazo "borliq va fazo" ta'limoti markaziy osiyo hududida 200 yildan ortiq davom etgan munozaralar va bahs-munozaralarga sabab bo‘lib, turli falsafiy ta'limotlarning 5 ga yaqin asosiy yo‘nalishini shakllantirishga …

3 / 15

arishi haqidagi fikrlar, 3 qismga bo'lingan tabiatshunoslik bilimlari doirasida bahs etiladi. 20-asr oxiri va 21-asr boshlarida o'zbekistondagi falsafa maktablari "borliq va o'zgarish" masalasiga zamonaviy g'oyalar orqali yangicha yondashishni taklif qilishdi. borliqning shakllari "borliqning shakllari" haqidagi munozaralar 15-asr buxoro madrasalarida 3 ta asosiy maktab – usmonli, movarounnahr va xorazm maktablari orasida falsafiy bahslarga sabab bo'lgan va har bir maktab borliqni o'ziga xos 5 ta kategoriyaga ajratgan. "borliqning shakllari" tushunchasi, ibn sino (980-1037)ning "qonun fi-t-tibb" asarida 4 element nazariyasi orqali 12 ta asosiy shaklga bo'linib, har bir shaklning o'ziga xos xususiyatlarini, masalan, samarqanddagi tabiat hodisalari bilan bog'lab tushuntiradi. "borliqning shakllari"ni tushunish uchun, 20-asrning mashhur o'zbek faylasufi, mirzo ulug'bek nomidagi toshkent davlat universitetida dars bergan abdurahmon jomiyning fikrlarini tahlil qilish orqali, borliqning 7 ta asosiy mavhum toifasini aniqlash mumkin. mavjudlikning darajalari gʻarb falsafasida mavjudlikning potentsial va aktual darajalari aristotelning “metafizika” asarida (miloddan avvalgi 4-asr, afinada yozilgan) muhokama qilinadi, bu esa mavjudlikka yondashuvning turli …

4 / 15

jud bo'lishini, shuningdek, o'ziga xos xususiyatlarga ega bo'lishini anglatadi, bu xususiyatlar dunyoning turli burchaklarida o'rganilgan. borliqning asosiy xususiyatlaridan biri uning ko'p qirrali tabiati bo'lib, 3 ta asosiy kategoriyaga, ya'ni mavjudlik, o'zgarish va bog'lanishga bo'linadi, bu esa aristotel falsafasida 2000 yildan ortiq vaqt davomida muhokama qilingan. borliq va vaqt sartarning "borliq va vaqt" asari 20-asr ekzistensializmi uchun muhim ahamiyatga ega bo'lib, 1000 dan ortiq sahifasida inson mavjudligining chuqur tahlilini taqdim etadi. kitobda insonning o'z mavjudligi bilan bog'liq 3 ta asosiy tushuncha – mavjudlik, vaqt va ozodlik – tahlil qilinadi va ularning o'zaro bog'liqligi ko'rsatib beriladi. "borliq va vaqt" asari 1943-yilda, ii jahon urushi davrida, germaniyaning sent-deni shahrida yozilgan bo'lib, mavjudlikka oid ekzistensializm falsafasining asosiy tamoyillarini bayon etadi. borliq falsafasining asosiy tushunchalari borliq falsafasida mavjudotning 3 ta asosiy xususiyati – mavjudlik, o‘zlik va munosabatlar – aristotelning “metafizika” asarida 4-asrda miloddan avvalgi yunonistonda shakllangan va keyinchalik 20-asrda ekzistensializmda qayta ko‘rib chiqilgan. ibn sino …

5 / 15

borliq falsafasining fundamental kategoriyasi - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "borliq falsafasining fundamental kategoriyasi"

powerpoint presentation borliq falsafasining fundamental kategoriyasi nosirova sevinch 1. borliq falsafasining asosiy tushunchalari 2. mavjudotning mohiyati va xususiyatlari 3. borliqning turli shakllari va darajalari reja: borliqning manbai borliq manbai haqida turli falsafiy maktablar, masalan, 20-asr oʻzbekistonida rivojlangan milliy gʻoyalar va 12-asr andalus falsafasi, turlicha fikrlarni bayon qiladi. borliq manbai masalasi qator dinlarda ham muhokama qilinadi. masalan, 3 ta monoteistik din – islom, xristianlik va yahudiylikda bu masala xudo tushunchasi bilan bogʻliqdir. ba'zi nazariyalar borliq manbaini birlamchi moddiy unsurlar, boshqalari esa 7 ta mutlaq gʻoyadan kelib chiqqanligini ta'kidlaydi, bu fikrlar qadimgi yunoniston va xitoy falsafasiga borib taqaladi. borliq va hech narsa...

This file contains 15 pages in PPTX format (519.5 KB). To download "borliq falsafasining fundamental kategoriyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: borliq falsafasining fundamenta… PPTX 15 pages Free download Telegram