borliq - falsafaning fundamental kategoriyasi

PPT 16 стр. 2,1 МБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,1 МБ

Тип файла PPT

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

онтология-борлиқ фалсафаси * борлиқ - фалсафанинг фундаменталь категорияси * онтология – фалсафанинг борлиқ муаммосини ўрганувчи асосий бўлимларидан бири, борлиқ муаммоси эса, фалсафанинг бош муаммоларидан бири. фалсафанинг пайдо бўлиши айнан борлиқ муаммосини ўрганишдан бошланган. қадимги ҳинд, хитой, антик фалсафа биринчи навбатда онтология билан қизиққан, борлиқ моҳиятини англашга ҳаракат қилган. борлиқ – бу реал мавжуд, ўз ичига барча жисмларни оладиган, барқарор, мустақил, объектив, доимий, чексиз субстанциядир. борлиқ фалсафий категориясининг мазмунини очиб берадиган қоидалар: атроф олам, предметилар, ҳодисалар реал мавжуд бўлади, у (олам) бор; атроф олам ривожланади, ички сабабга эга бўлади, ҳаракат манбаи ўзида; материя ва руҳ – ягона, лекин шу билан бирга қарама-қарши моҳиятлар, реал мавжуд. субстанция – ўз мавжудлиги учун ўзидан бошқа ҳеч нарсага эҳтиёж сезмайдиган мустақил борлиқ. * онтология борлиқ ва йўқлик муаммолари ўрганилади атама фалсафада фақат xvii асрдан бери ишлатилади ҳар қандай фалсафий дунёқарашнинг негизи ҳисобланади * оламнинг манзараси (борлиқ) оламнинг (борлиқнинг) умумий манзариси дунёнинг мифологик манзараси дунёнинг табиий-илмий …

2 / 16

ринишлар милоддан аввалги биринчи минг йилликда вужудга келган қадимги ҳинд ва қадимги хитой фалсафаларидаёқ кузатилади. борлиқ хақидаги қарашлар айниқса юнон фалсафасида ривожланди. * юнон олимларининг фикрича борлиқ юнон олими фалеснингфикрича борлиқнинг асосини сув ташкил қилади пифагор«ҳамма нарса сондир», деган хулосага келади ва ернинг шарсимон эканлигини биринчи бўлиб таъкидлайди парменид биринчи бўлиб борлиқни категория сифатида тавсифлади ва махсус фалсафий таҳлил предметига айлантирди юнон олими анаксименнинг фикрига кўра ҳамма нарсани ҳаво бошқаради демокрит ва левкипп атомларни муайян модда сифатида тавсифлаб, уларни «бўшлиқ» - йўқликка зид ўлароқ, «тўла» ёки «қаттиқ» борлиқ билан тенглаштирган ксенофан ҳамма нарса ер ва сувдан вужудга келади деб ҳисоблайди гераклит фикрича айни бир нарса мавжуд ва номавжуддир платон нафақат моддий, балки идеал нарсалар ҳам борлиққа эга эканлигини фалсафа тарихида биринчи бўлиб кўрсатиб берди * шарқ мутафаккирларини фикрича, борлиқ ибн сино фикрича борлиқнинг асоси “вужуди вожиб” яъни оллоҳдир. вужуди вожиб бу биринчи моҳият. унинг мавжудлиги сабабини бошқа нарсалардан қидириш ноўрин. …

3 / 16

борлиқ инсон борлиғи табиат борлиғи нотирик табиат борлиғи маънавий борлиқ * борлиқнинг асосий шакллари: моддий борлиқ – табиат ва атроф оламдаги моддий (масофа, масса, ҳажм, зичликка эга бўлган) жисмлар, нарсалар, ҳодисаларнинг мавжудлиги идеал борлиқ – идеалнинг мустақил реаллик сифатида индивидуаллашган руҳий борлиқ ва объективлашган (индивиддан ташқаридаги) руҳий борлиқ кўринишида мавжудлиги инсон борлиғи – инсоннинг моддий ва руҳий (идеал) бирлиги сифатида мавжудлиги, инсоннинг ўз-ўзича борлиги ва унинг моддий дунёда борлиги ижтимоий борлиқ – инсоннинг жамиятда борлиги ва жамиятнинг борлиги (ҳаётнинг мавжудлиги, ривожланиши) ноуменал борлиқ (“ноумен” – сўзи, “ўз-ўзича”) – уни ташқаридан ким кузатаётганоиги англашидан қатъий назар реал мавжуд борли; феноменал борлиқ (“феномен” – сўзи, “тажриба орқали берилган ҳодиса”) – зоҳирий борли, яъни билувчи субъект қандай кўришига боғлиқ. * онтология-борлиқ фалсафасининг муаммолари борлиқ ва йўқлик мавжудлик ва номавжудлик тирик табиат борлиғнинг иккинчи даражаси руҳсиз жисмлар борлиғи инсон онги борлиғи 1.барча предметлар 2.ҳайвонлар 3.ўсимликлар 1.муайян одамлар болиғи 2.ижтимоий борлиқ 3. идеал борлиқ тирик …

4 / 16

штириб ва бу категориялар мазмунини дунё ҳақидаги ҳозирги табиий-илмий билимлар билан бойитиб, юқорида айтилганлар нуқтаи назаридан макон ва вақтнинг асосий хоссаларини қайд этиб ўтамиз - макон кўламлилик, бир жинслилик ва кўп ўлчовлилик билан тавсифланадиган мавжудлик тартиби, вақт эса давомлилик, орқага қайтмаслик ва изотроплик, яъни мумкин бўлган барча йўналишларнинг тенг ҳуқуқлилиги хос бўлган воқеаларнинг ҳаракат тартиби ва кетма-кетлигидир.

5 / 16

borliq - falsafaning fundamental kategoriyasi - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "borliq - falsafaning fundamental kategoriyasi"

онтология-борлиқ фалсафаси * борлиқ - фалсафанинг фундаменталь категорияси * онтология – фалсафанинг борлиқ муаммосини ўрганувчи асосий бўлимларидан бири, борлиқ муаммоси эса, фалсафанинг бош муаммоларидан бири. фалсафанинг пайдо бўлиши айнан борлиқ муаммосини ўрганишдан бошланган. қадимги ҳинд, хитой, антик фалсафа биринчи навбатда онтология билан қизиққан, борлиқ моҳиятини англашга ҳаракат қилган. борлиқ – бу реал мавжуд, ўз ичига барча жисмларни оладиган, барқарор, мустақил, объектив, доимий, чексиз субстанциядир. борлиқ фалсафий категориясининг мазмунини очиб берадиган қоидалар: атроф олам, предметилар, ҳодисалар реал мавжуд бўлади, у (олам) бор; атроф олам ривожланади, ички сабабга эга бўлади, ҳаракат манбаи ўзида; материя ва руҳ – ягона, лекин шу билан бирга қарама-қарши моҳиятлар, р...

Этот файл содержит 16 стр. в формате PPT (2,1 МБ). Чтобы скачать "borliq - falsafaning fundamental kategoriyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: borliq - falsafaning fundamenta… PPT 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram