sport mashqlarining fiziologik tasnifi va ta'rifi

DOC 71,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1663444297.doc sport mashqlarining fiziologik tasnifi va ta`rifi reja: 1. mushaklarning ishlash hususiyatlari. 2. energiya manbalari. 3. statik kuchlanishning fenomeni. 4. standart va nostandart jismoniy mashqlar. odamning harakat faoliyati haddan tashqari hilma – xildir. sport fiziologiyasida ularni muhim guruhlarga ajratib o`rganiladi. sport faoliyatida bajariladigan mashqlarni takrorlash bilan sportchi mashqni yuqori darajadagi mahorat bilan bajarishga erishadi. ish unumi ortadi. sarflanadigan quvvatni tejash kuchayadi. bu jarayonlar harakatlarning boshqarilish mexanizmini takomillashishi bilan bog`liqdir. sportda kuch bilan bajariladigan mashqlar ham mavjud bo`lib, bu turga: og`ir atletika, to`qmoq va yadro uloqtirish kiradi. sportning bu turlari bilan shug`ullanish ko`tariladigan shtanga og`irligiga yoki uloqtiriladigan snaryadning tortishiga mos keladigan muskul kuchlanishini rivojlantiradi. bu mashqlarni muntazam bajarish muskul kuchini rivojlantirish bilan bir qatorda murakkab uyg`unlik malakalarini yuzaga keltiradi. natijada sportchi og`irliklarni uloqtirish yoki shtangani ko`tarishdagi harakatlarning vaqt va fazo ko`rsatkichlarini to`g`ri baholay olishga erishadi. statik kuchlanish ozmi ko`pmi vaqt ichida muskullarni taranglangan holatida ushlashdan iborat bo`lib unga, og`irliklarni, gavdasini yoki …

mehanik ish bajarilmasligi bu jarayonlarda statik ish deb atash imkonini bermaydi, ularni bajarilishida energiya sarflanishi tufayli statik ish deb atash mumkin. energiya muskul tarangligini ushlash uchun sarflanib issiqlik shaklida yo`qoladi. statik kuchlanishlar uchun sarflanadigan energiya xarkatni bajarish uchun ketadigan energiyadan kam bo`lishi aniqlangan. muskullarning eng yuqori darajada taranglashishi bilan bajariladigan statik kuchlanishdagi energiya sarfi o`rtacha quvvatli dinamik ishda sarflanadigan energiyadan ortiq bo`lmaydi. yuqorida ko`rsatilganidek, statik kuchlanishdagi energiya sarfining kuchlanish darajasiga bog`liq bo`lishi kislorod o`zlashtirilishida ham ko`rinadi, ya`ni statik kuchlanish darajasi qanchalik yuqori bo`lsa kislorodga talab shuncha ortiq bo`ladi. biroq statik kuchlanishlarda o`zlashtiriladigan kislorodning eng ko`p miqdori dinamik ishda o`zlashtiriladigan kislorodning eng ko`p miqdoridan kam bo`ladi. shunga qaramay statik kuchlanishlardagi kislorodga bo`lgan talabni qondirilishi hamma vaqt ham etarli bo`lmaydi. shu bilan birga statik kuchlanishlar bir xilda energiya sarflanadigan dinamik ishlarga nisbatan ko`proq toliqtiradi. ba`zi tekshiruvchilarning fikricha bu jarayonlarning sodir bo`lishiga mayda venalarning qisilishi oqibatida muskullarning qon bilan ta`minlanishi sabab bo`lar ekan. …

ko`ra, statik kuchlanishlar fenomeni markaziy asab sistemasda yuzaga keladigan musbat induktsiya bilan bog`liq bo`ladi. induktsiya qonuniga ko`ra statik kuchlanish vaqtida sportchining bosh miyasidagi harakatning boshqarayotgan asab markazi kuchli qo`zg`algan bo`ladi. bu qo`zg`algan nuqta atrofida tormozlanishi, ya`ni manfiy induktsiya yuzaga keladi, statik kuchlanishni to`xtashi bilan asab jarayonlarining o`rni almashadi. qo`zg`alib turgan markaz tormozlanadi, uning atrofidagi markazlarda esa qo`zg`alish ya`ni musbat induktsiya yuzaga keladi. natijada vegetativ organlar funktsiyasining kuchayishi kuzatiladi. ya`ni statik kuchlanishlari fenomeni yuzaga keladi. natijada vegetativ organlar funktsiyasining nafas, yurak tomir funktsiyasi, moddalar almashinuvi va xokazolar kuzatiladi. kuchlanish ma`lum bir darajada sezilarli bo`lgan muskul kuchlanishlarning hammasi kuchlanishi bilan kuzatiladi. kuchlanish gavdani mustahkam turg`unlicha ta`minlash bilan oyoq qo`llarning ishlashiga sharoit yaratadi. kuchlanish muskulning maksimal kuchlanishiga yordam beradi. u katta kuchlanish bo`lgan statik ishlarda va ancha og`ir bo`lgan yuklarni ko`tarishda hamma vaqt namoyon bo`ladi. kuchlanish vaqtida nafas to`xtaydi, nafas chiqarish muskullarining taranglanishi bilan ko`krak bo`shlig`ida bosim ortadi, bu yurak – tomir ishiga …

asosga e`tibor berish lozimligini ilk bor ilmiy asoslab o`rgangan olim – professor vladimir solomonovich farfel’ xisoblanadi. u dastlab barcha jismoniy mashqlar va sport harakatlarini ikki guruhga, ya`ni standart (stereotipli) va nostandart (vaziyatga qarab o`zgaruvchan, situatsiyali)guruhlarga bo`lishni taklif qildi. standart harakatlarda bajariladigan mashqlarning shakli va ketma ketligi oldndan ma`lum bo`lsa, nostandart harakatlarda mashqlar hususiyati vaziyatga qarab (masalan: kurashchilarda gilamdagi holatga, basketbolchi yoki valeybolchilarda o`yin maydonidagi holatga qarab) o`zgarib turadi, uni oldindan aniq atish yoki bilish qiyin. shuning uchun nostandart harakatlarda erishiladigan yutuqlar natijalar sportchini aynan o`sha vaqtda o`zini qanday tutishi, tegishli usul va harakatlarda erishiladigan yutuqlar, natijalarga erishishida tegishli usullarni mohirlik va ustalik bilan tanlab olinishiga bog`liq. bu turdagi sport harakatlarning asosan yakkama – yakka olishuv turlari sport o`yinlari hamda harakat o`yinlari kiradi. standart harakatlar nihoyatda hilma xil bo`lib, o`z navbatida ikki guruhga bo`linadi. 1-guruh natijalari vaqt, massa va uzunlik birlikalri bilan o`lchanadigan harakatlar(chopish, shtanga ko`tarish, sakrash) kiradi. bunday harakatlar miqdor …

klik mashqlari ana shunday to`rt guruhga bo`linishi o`z-o`zidan bo`lmasdan uning tegishli ilmiy asosi bor. turli xil masofalarga yugirishning rekord natijalari koordinatalar tuzimiga logarifmlar asosida joylashtirish tufayli (vertikal o`qda tezlik logarifmi, gorizontal o`qda vaqt logarifmi) hosil qilingan egri chiziqli uch joyda sinish nuqtasi bo`lib, u to`rt qismdan iborat bo`lishini aniqlangan. foydalanilgan adabiyotlar: 1. qurbonov sh., qurbonov a. «jismoniy mashqlarning fiziologik asoslari». t., «o`ajbnt» markazi, 2003. 2. nazarenko l.d. «fiziologiya fizicheskogo vospitaniya i sporta». ul’yanovsk, 2000. 3. azimov n.g`., sobitov sh.s. «sport fiziologiyasi»., t., «o`zdjti» nashriyot bo`limi, 1993. 4. azimov n.g`., sobitov sh.s. «fiziologiya» jismoniy tarbiya institutlari uchun o`quv qo`llanma.t., «o`zdjti» nashriyot bo`limi, 1996. 5. fiziologiya cheloveka. uchebnoe posobiya dlya institutov fizicheskoy kul’turo`. pod red. prof.azimova i.g., t., «meditsina», 1991. 6. azimov n.g`., hamroqulov a.k. sobitov sh.s. umumiy va sport fiziologiyasidan amaliy mashg`ulotlar. t., «o`qituvchi» 1992.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sport mashqlarining fiziologik tasnifi va ta'rifi"

1663444297.doc sport mashqlarining fiziologik tasnifi va ta`rifi reja: 1. mushaklarning ishlash hususiyatlari. 2. energiya manbalari. 3. statik kuchlanishning fenomeni. 4. standart va nostandart jismoniy mashqlar. odamning harakat faoliyati haddan tashqari hilma – xildir. sport fiziologiyasida ularni muhim guruhlarga ajratib o`rganiladi. sport faoliyatida bajariladigan mashqlarni takrorlash bilan sportchi mashqni yuqori darajadagi mahorat bilan bajarishga erishadi. ish unumi ortadi. sarflanadigan quvvatni tejash kuchayadi. bu jarayonlar harakatlarning boshqarilish mexanizmini takomillashishi bilan bog`liqdir. sportda kuch bilan bajariladigan mashqlar ham mavjud bo`lib, bu turga: og`ir atletika, to`qmoq va yadro uloqtirish kiradi. sportning bu turlari bilan shug`ullanish ko`tariladigan shta...

Формат DOC, 71,5 КБ. Чтобы скачать "sport mashqlarining fiziologik tasnifi va ta'rifi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sport mashqlarining fiziologik … DOC Бесплатная загрузка Telegram