nodira va umarxon

DOCX 36.7 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1737613982.docx nodira va umarxon kurs ishi mavzu: nodira va umarxon reja: kirish. 1. nodira hayoti va ijodi. 2. nodira she’rlarining badiiy latofati. 3. nodira nazmida muhabbat tasviri. 4. umarxon hayoti va lirik merosi. xulosa. o’zbek xalqining atoqli shoirasi mohlaroyim – nodira o’zining boy adabiy merosi bilan o’zbek adabiyoti tarixida mumtoz o’ringa ega bo’lgan ijodkordir. nodiraning tarjimai holi o’sha davrda va undan keyingi yillarda yozilgan tarixiy va adabiy majmualarda ancha keng yoritilgan. asli ismi mohlaroyim bo’lgan shoira 1792-yilda andijon hokimi rahmonqulbiy oilasida tavallud topdi. rahmonqul o’zbek qabilalaridan ming urug’iga mansub zodagonlardan bo’lib, farg’ona hukmdori olimxonning tog’asi edi. shoiraning onasi oyshabegim ham o’qimishli ayol bo’lgan. yoshligidanoq o’zining aqli, go’zalligi va she’riy qobiliyati bilan tanilganmohlaroyimni taqdir o’z qavmidan bo’lgan umarxon bilan hamxona qildi. bu voqea 1806-1807-yilda umarxon marg’ilonda hokim bo’lib turganda yuz bergan edi. tarixchi hakimxon to’ra nodira bilan umarxon nikohi haqida quyidagilarni yozadi: “… ul vaqtda andijon hukumati rahmonqulbiy amir olimxonning tog’asi …

klari asarlarini qunt bilan mutolaa qildi, o’zining dilkash she’rlari bilan tanila boshladi. nodiraning she’riy qobiliyatini rivojlantirishda uning hayot yo’ldoshi amiriy taxallusi bilan mashhur bo’lgan umarxonning homiyligi ham adabiyotga sodiq bo’lgani holda sharq klassiklari asarlarini qunt bilan mutolaa qildi, o’zining dilkash she’rlari bilan tanila boshladi. adabiyotga sodiq bo’lgani holda sharq klassiklari asarlarini qunt bilan mutolaa qildi, o’zining dilkash she’rlari bilan tanila boshladi. nodiraning she’riy qobiliyatini rivojlantirishda uning hayot yo’ldoshi amiriy taxallusi bilan mashhur bo’lgan umarxonning homiyligi ham sezilarli edi. shoiraning katta o’g’li muhammad alixon ham xon taxallusi bilan she’rlar yozadi. kichik o’g’li sulton mahmudxon esa donishmand bir shaxs bo’lib yetishadi. 1822-yili umarxon bevaqt vafot etadi. nodiraning 14 yashar o’g’li muhammad alixonni xon qilib ko’taradilar. lekin katta hududni o’z ichiga olgan davlatni o’n to’rt yashar bola idora qila olmasligini nazarda tutgan mohlaroyim mamlakat ma’suliyatini o’z hifziga oladi. nodira umarxon davrida rivojlanib borayotgan madaniy, adabiy hayotni quvvatlab, o’g’li muhammad alixonni mamlakatni tinch-totuv boshqarishga …

ko’taradi. manbalarda qayd etilishicha, o’sha davrda mamlakatda yuzaga kelgan madaniy va adabiy hayot yangiliklarining aksariyati shoira nomi bilan bog’langan edi. xotif nodiraning aqlu donish, adolat, saxovat, insof, muruvvat kabi yaxshi fazilatlari tufayli “nodirai davron” laqabi bilan tanilganligini yozadi. nodira nihoyatda murakkab bir sharoitda yashadi. u mamlakatning ichki va tashqi hayotidagi o’ta ziddiyatli vaziyatning guvohi bo’ldi. xonlikda adlu ma’rifat ustivorligi yo’lida kurashdi, begu hokimlarni raiyyatparvarlikka chaqirdi. davr kishilarini vatanga sodiq, sevgida vafoli bo’lishga tashviq qildi, insoniylikka zid bo’lgan mudhish qonunlar va urf-odatlarga qarshi o’z imkoniyati darajasida kurash olib bordi. lekin erksevar, ma’rifatparvar shoiraning hayoti fojia bilan tugadi. zamon aziz farzandlarini e’zozlay olmadi, aksincha tarqoq feodal davlatining ichki ziddiyatlari va xonliklar o’rtasidgi urush- talashlar shoiraning bemahal vafotiga sabab bo’ldi. nodira 1842-yili 50 yoshida buxoro amiri nasrullo tomonidan o’g’illari muhammad alixon, sulton mahmudxon va norasida nabirasi muhammad aminxonlar bilan vahshiyona o’ldiriladi. badiiy ijodga katta e’tiqod bilan qaragan shoiraning bizgacha uchta devoni yetib kelgan. …

irish jarayonida olib borilgan izlanishlarimiz natijasida 1988-yil samarqandda istiqomat qiluvchi shoir mahmud diyoriyning shaxsiy kutubxonasida shoiraning komila taxallusi bilan yozilgan yana bir devonini aniqlashga muyassar bo’ldik. ushbu devonga nodiraning o’zbek tilidagi she’rlari to’laligicha komila taxallusi bilan kiritilgan. shu bilan birga devonda hali kitobxonga ma’lum bo’lmagan talaygina yangi she’rlari ham mavjud. hozirgi kunda ushbu komila devonining fotonusxasi h.s.sulaymonov nomidagi qo’lyozmalar instituti fondida saqlanmoqda. shunday qilib, nodiraning bugungacha aniqlangan o’zbek va fors- tojik tillaridagi asarlari o’n besh ming misradan iboratdir. nodiraning o’zbekcha devonlari shoiraning kattagina debochasi bilan ochiladi, unda g’azal, muxammas, musaddas, musamman, tarkibband, tarjiband va firoqnomalar kabi adabiy janrlarda yozilgan asarlar jamlangan bo’lib, o’zining g’oyaviy va badiiy barkamolligi bilan muhim ahamiyat kasb etadi. shoiraning navoiy va bedil kabi ulug’ siymolar asarlariga bog’langan muxammaslari nodiraning yirik so’z ustasi ekanligidan dalolat beradi. nodira ijodiga bo’lgan qiziqish shoira hayotlik davridayoq boshlangan edi. dilshodi barno nodirani “ilm – adab va nazm osmonining yulduzi, ushshoqlar g’azalxoni, …

tilidagi devoni o’zbekiston respublikasida, shuningdek tojikistonda nashr etildi. shoiraning maknuna taxallusidagi devonidagi she’rlari (s.anisiy bilan birgalikda) ning nasriy tarjimasi amalga oshirilib ikki tom, uch kitobdan iborat asar sifatida nashr etildi. shoira she’rlari sankt – peterburg olimi s.n.ivanov tarjimasida rus kitobxonlariga ham yetib bordi. shoiraning hayotiy va ijodiy faoliyatiga oid monografiyalar chop etildi, badiiy asarlar yaratildi. o’zining sertarovat, serjilo asarlari bilan o’zbek adabiyoti ravnaqiga munosib hissa qo’shgan, tojik tilidagi she’rlari bilan ham muxlislar e’tiborini qozongan mohlaroyim nodira tavalludiga 200 yil to’ldi. amir umarxonning nogahoniy o’limi tufayli nodira nazmidagi shodlik va baxt tuyg’ulari o’rnini alam va ayriliq iztiroblari tasviri egalladi. haqiqiy ishq tasviri kuchaydi, tasavvufiy ramzu timsollar chuqur ishlandi, sog’inch va armon nolalari rivoj topdi. mohlaroyim badiiy ijod bilan astoydil shug’ullandi. u ijtimoiy umrini ezgu ishlarga safarbar etdi. shoiraning mana bu dono so’zlari uning ijtimoiy faoliyatida o’zining amaliy ifodasini topdi: xusho oqilki, aylab yaxshilik bunyodini mahkam, o’tar bu dayri foniydan o’zini neknom …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "nodira va umarxon"

1737613982.docx nodira va umarxon kurs ishi mavzu: nodira va umarxon reja: kirish. 1. nodira hayoti va ijodi. 2. nodira she’rlarining badiiy latofati. 3. nodira nazmida muhabbat tasviri. 4. umarxon hayoti va lirik merosi. xulosa. o’zbek xalqining atoqli shoirasi mohlaroyim – nodira o’zining boy adabiy merosi bilan o’zbek adabiyoti tarixida mumtoz o’ringa ega bo’lgan ijodkordir. nodiraning tarjimai holi o’sha davrda va undan keyingi yillarda yozilgan tarixiy va adabiy majmualarda ancha keng yoritilgan. asli ismi mohlaroyim bo’lgan shoira 1792-yilda andijon hokimi rahmonqulbiy oilasida tavallud topdi. rahmonqul o’zbek qabilalaridan ming urug’iga mansub zodagonlardan bo’lib, farg’ona hukmdori olimxonning tog’asi edi. shoiraning onasi oyshabegim ham o’qimishli ayol bo’lgan. yoshligidanoq o’zin...

DOCX format, 36.7 KB. To download "nodira va umarxon", click the Telegram button on the left.

Tags: nodira va umarxon DOCX Free download Telegram