zilzila - tabiiy ofatlar

PPTX 126 pages 9.5 MB Free download

126 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 9.5 MB

File type PPTX

Pages 126

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 126

powerpoint presentation 1 tabiiy tusdagi favqulotda vaziyatlar (tabiiy ofatlar) 2 tabiiy tusdagi fv (tabiiy ofatlar). zilzila. 3 o'quv savoli 3 zilzila –tabiiy tusdagi fv ichida o‘zining eng dahshatligi, ko‘lami, vayronkorligi, kutilmaganda sodir bo‘lishi, boshqarormasligi bilan ajoralib turadi. fvdtga asosan aholini zilzila oqibatlaridan muhofiza qilish uchun fvv bilan bevosita hamkorlikda ishlaydi quyidagi vazirlik va idoralar: davlat geologiya va mineral resurslar qo‘mitasi, o‘r vazirlar mahkamasi huzuridagi gidrometeorologiya bosh boshqarmasi, seysmologiya instituti hisoblanadi. 4 seysmologiya (zilzilashunoslik) – zilzilalar to‘g‘risidagi fan. “seysmos” so‘zi grekcha so‘z bo‘lib, zilzila, yer silkinishi ma'nolarini anglatadi”. zilzila- yerning ichki qatlamlarida yig‘ilgan mexanik energiyaning bo‘shatish jarayoni natijasidagi yer osti zarbasi (silkinishi) va yer yuzasini tebranishi. образец текста второй уровень третий уровень четвертый уровень пятый уровень 5 spartak 464 b.e.gacha zilzila daxshati dunyo miqyosida yuz bergan zilzila talofatlari: b.e. 79 y. pompey shahridagi (janubiy italiya) zilzila. 6 1755 yilda sodir bo‘lgan lissabondagi zilzila 1509 yilda sodir bo‘lgan marmara dagi zilzila 1556 …

2 / 126

niyada rixter shkalasi bo‘yicha 9,0 magnitudali vayronalik zilzila bo‘ldi. episentr tokiodan 373 km shimoliy-sharq tomonda 24,4 km chuqurlikda joylashgan. dengizda to‘lqinlar balandligi 10 m bo‘lgan sunami yuzaga keldi. miyagi va fukusima atom elektr stansiyalarida halokat ro‘y berdi. 16 yerning tuzilishi yer fizik xossalari, zichligi, solishtirma og‘irligi, harorati, elektr xususiyatlari va boshqa xususiyatlariga ko‘ra quyidagi qatlamlarga bo‘linadi: 1.qobig‘i (ustki qatlami)- chuqurligi quruqliklarda 30-50 km, ba'zi joylarda 70 km, okeanlarda 6-8 km.; 2.mantiya- chuqurligi 2900 km gacha; 3.yadro 2900 km dan yerning markazigacha. 17 agar yer sharining xaritasiga diqqat bilan qarasak, amerika qit’asining sharqi bilan, yevropa va afrika qit’alarining g‘arbi nihoyatda bir-biriga yaqinligini, shuningdek, avstraliya qit’asi shimoliy chegarasining, afrika qit’asi janub-sharqi va yevroosiyo qit’asining janubiy chegaralariga yaqinligini ko‘ramiz. 18 yer nega qimirlaydi? uydirma va haqiqat. 1.qadimiy afsona va zamonaviy ertaklar. 19 zilzilalar doimo tunda sodir bo'ladi xudoning qahr-gazabi 20 zilzilalar quyosh va oy tutilishlari bilan bog'liq mening do'stimda it bor, u bizlarni …

3 / 126

rilmoqda. ko‘pchilik aholi esa ularni seysmik mustahkamligini hisobga olmasdan o‘zgartiradi. bunga sabab: birinchidan yakka tartibda imorat quruvchi o‘zining dastlabki moliyaviy imkoniyati, chunki lohiyali bir andazada quriladigan uylar ancha moliyaviy xarajatlar talab qiladi. ikkinchidan seysmik xavfli zonalarda antiseysmik tadbirlarsiz uy qurishni taqiqlash to‘g‘risidagi qonunning yo‘qligi ma’lum darajada tartibsiz imorat qurishni ommalashtirishga imkon beradi. 24 shuningdek qurilish usullarini va mahaliy materiallarni tayyorlash va qo‘llash texnologiyasining buzilishi, konstruktiv qurilishni va rejalashtirilgan qarorlarni ko‘pincha va savodsiz tanlash. bundan tashqari bugungi kungacha yakka tartibda imorat quruvchilar uchun qurilish uchun ajratilgan tomarqani o‘ziga xos muxandis-geologik va seysmoligi to‘g‘risida hech qanday metodik qo‘llanma yoki darsliklar bo‘lmagan. 25 hozirgi kunda yakka tartibda imorat quruvchilar orasida amaldagi me’yoriy hujjatlarga asoslangan omilkorlik lohiya tashkilotlari tayyorlagan lohiya hujjatlari bo‘yicha zilzilaga bardosh beradigan zamonaviy imorat qurish, eski qurilishlarni mahkamlash va kuchaytirish hali ham ommabop tarqalmagan. arxitektura- qurilish tashkilotlari tomonidan nazorati o‘rnatilmagan. ko‘pchilik aholi esa ularni seysmik mustahkamligini hisobga olmasdan o‘zgartiradi. olimlar qisqa …

4 / 126

odamlarning shikastlanishi (vahimaga tushish, jarohatlanishi yoki qurbon bo‘lishi va boshqalar. 27 hozirgi vaqtdagi seysmologiya fani zilzilaning kelib chiqish sabablarini ikki xil nazariya asosida tushuntiradi:. 1.fiksistik nazariya yer qatlamlarida doimo murakkab kimyoviy, fizikaviy jarayonlar to‘xtovsiz bo‘lib turadi. bunday reaksiyalar sodir bo‘lishiga sabab, yerning chuqur qatlamlarida juda katta bosim va issiqlik mavjudligidir. bulardan birinchisi og‘ir jinslarning doimo pastga, yengil jinslarning yuqoriga bo‘lgan harakati. ikkinchisi-radioaktivlik xossasi asosida bir jinslardan ikkinchisining hosil bo‘lishi yoki jinslarning bir agregat holatdan ikkinchi holatga o‘tishi. 28 bir jinslarning ikkinchisiga aylanishi natijasida energiya ajralib chiqadi. energiyaning saqlanish qonuniga asosan bu energiya yo‘qolib ketmaydi, hosil bo‘lgan energiya yerning ostida juda katta hajmdagi jinslarni harakatga keltiradi, o‘z navbatida bu kuchlar yer qobig‘ini (ustki qatlamlarini) harakatga keltiradi. 29 2.mobilistik (plitalar tektonikasi) nazariyasi. yer qobig‘i tektonik plitalardan tashkil topgan va ular juda sekin harakat qiladilar. bu plitalar tutashgan joylarida ishqalanadi, bir-biridan uzoqlashadi, o‘zlarini chetlari bo‘ylab va past-balandga siljiydi. 29 30 ishqalanish harakatga qarshilik …

5 / 126

di va tog‘lar paydo bo‘ladi. bundan tashqari, o‘rta osiyo maydonida hozir tog‘ hosil bo‘lish jarayoni davom etmoqda. ana shu tog‘ hosil qiluvchi tektonik jarayonlar zilzila sodir bo‘lishiga olib keladi. eng asosiy sabab tog‘ hosil qiluvchi yer osti kuchlarining maydon bo‘ylab bir tekislikda tarqalmasligidadir. 35 yer qayerlarda qimirlaydi? yer sharining juda ko‘p maydonlarida zilzilalar bo‘lib turadi, lekin ularning eng ko‘pi uchta seysmik kamarda yuz beradi. birinchisi, tinch okean (alyaska, aleut orollari, kamchatka, saxalin, kuril, yangi gvineya, xitoy, yaponiya) seysmik kamariga taxminan 80% zilzilalar to‘g‘ri keladi. ikkinchisi, o‘rtayer dengizi- osiyo (alp-himalay, portugaliya, italiya, gresiya, turkiya, karpat, kavkaz, markaziy osiyo, eron, shim.hindiston, altay, sayan, baykal, indoneziya, malay arxipelagi mintaqalari) seysmik kamarida taxminan 15% zilzilalar yuz beradi. uchinchisi, o‘rta atlantika suv osti tog‘ tizmalari seysmik kamariga taxminan 5% zilzilalar to‘g‘ ri keladi. 36 uchta seysmik kamar 37 o‘rta yer dengizi - osiyo seysmik kamari g‘arbda atlantika okeani qirg‘oqlaridan boshlanib, o‘rta yer dengizi, karpat, kavkaz, …

Want to read more?

Download all 126 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zilzila - tabiiy ofatlar"

powerpoint presentation 1 tabiiy tusdagi favqulotda vaziyatlar (tabiiy ofatlar) 2 tabiiy tusdagi fv (tabiiy ofatlar). zilzila. 3 o'quv savoli 3 zilzila –tabiiy tusdagi fv ichida o‘zining eng dahshatligi, ko‘lami, vayronkorligi, kutilmaganda sodir bo‘lishi, boshqarormasligi bilan ajoralib turadi. fvdtga asosan aholini zilzila oqibatlaridan muhofiza qilish uchun fvv bilan bevosita hamkorlikda ishlaydi quyidagi vazirlik va idoralar: davlat geologiya va mineral resurslar qo‘mitasi, o‘r vazirlar mahkamasi huzuridagi gidrometeorologiya bosh boshqarmasi, seysmologiya instituti hisoblanadi. 4 seysmologiya (zilzilashunoslik) – zilzilalar to‘g‘risidagi fan. “seysmos” so‘zi grekcha so‘z bo‘lib, zilzila, yer silkinishi ma'nolarini anglatadi”. zilzila- yerning ichki qatlamlarida yig‘ilgan mexanik energ...

This file contains 126 pages in PPTX format (9.5 MB). To download "zilzila - tabiiy ofatlar", click the Telegram button on the left.

Tags: zilzila - tabiiy ofatlar PPTX 126 pages Free download Telegram