mif dastlabki dunyoqarash sifatida

DOCX 43.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1692954468.docx mif dastlabki dunyoqarash sifatida mif dastlabki dunyoqarash sifatida reja: kirish 1. mif haqida tushuncha 2. falsafiy dunyoqarash rivojlanish bosqichlari 3. falsafiy dunyoqarash tamoyillari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish qadimgi odamning olam va borliq haqidagi ibtidoiy tasavvurlaring majmui – mif hisoblanadi. mif yunoncha “mithos” so’zidan olingan bo’lib, “rivoyat, afsona, asotir, hikoya, masal” degan ma’nolarni bildiradi. mif – xalq og’zaki ijodining eng qadimgi davrlarida paydo bo’lgan va insoniyatning olam haqidagi o’sha davrlardagi tasavvurlarini nafaqat aks ettiradi balki, aniq obrozlar vositasida bo’rttiruvchi e’tiqodiy qarashlarni, to’qimalarni o’zida mujassamlashtiradi.ya’ni koinotning yaratilishi, samoviy jismlarning paydo bo’lishi, o’simliklar va hayvonot dunyosining vujudga kelishi, tabiiy hodisalarning sabablari va mohiyati afsonaviy qahramonlar, ma’budlar va ilohlar to’g’risidagi e’tiqodiy qarashlarni o’z ichiga oladi. mifologiya — muayyan xalq tomonidan yaratilgan mifologik tasavvurlarning izchil tartibga solingan tizimi, asotirlar majmui. masalan, yunon mifisi, hind mifsi, oʻzbek mifologiya insoniyat maʼnaviy taraqqiyotining ilk bosqichi sifatida muhim amaliy ahamiyat kasb etgan m. ibtidoiy madaniyatning negizi, olamni idrok …

tlari haqidagi miflar keng tarqalgan. xususan, osiris (qad. misr), adonis (finikiya), dionis (yunoniston), siyovush (oʻrta osiyo) haqidagi mifologik syujetlar shu tariqa yuzaga kelgan. oʻzining ilk taraqqiyot bosqichida eng sodda ibtidoiy ishonchlardangina iborat boʻlgan m. insoniyat tafakkurining tadrijiy rivoji davomida olam, jamiyat va tabiat haqidagi asotiriy syujetlar, mifik obraz va tasavvurlar silsilasini oʻz ichiga olgan mukammal tizimga aylangan. ijtimoiy ongning animizm, totemizm, fetishizm kabi qad. shakllari m. bilan chambarchas bogʻliq. ibtidoiy dunyokarash tizimi sifatida shakllangan m. qad. diniy eʼtiqodlarning ilk kurtaklari, ajdodlarimizning falsafiy, axlokiy va ijtimoiy qarashlari, olam va odam hayotiga doyr eng sodda ilmiy talqinlar, voqelikni ongsiz-hissiy anglash asosiga qurilgan ramziy-metaforik obrazlar, shuningdek, soʻz sanʼ-ati, marosimlar tizimi va mifologik tafakkurning turli xil shakllarini oʻz ichiga kamrab olgan. u kad. odamning borliq olamni idrok etishga doyr tasavvur va qarashlarini oʻzida jamlagan izchil tizim sifatida ibtidoiy mafkuraning yetakchi gʻoyasi boʻlib xizmat qilgan. m. ibtidoiy insonning ilmiy, diniy, falsafiy va badiiy karashlarini oʻzida …

xalq ertaklarini tax.lil qilish jarayonida qad. mifologik tasavvurlarning epik syujetlar tarkibidagi qoldiklarini aniqlashgan va hindevropa xalqdari mifisi yagona negizga borib taqaladi, degan muhim ilmiy xulosaga kelishgan. ana shu nazariyani rivojlantirgan a. kun, v. shvars, v. mannhardt (germaniya), m. breal (fransiya), m. myuller (angliya), f. i. buslayev, a. n. afanasyev, o. f. myuller, a. a. potebnya (rossiya) kabi olimlar miflarni qiyosiy tadqiq etishgan. keyinchalik jahon mifshu-nosligida koʻplab yangi ilmiy yoʻnalishlar yuzaga kelgan. xususan, ingliz qiyosiy etnografiyasining yutuklari asosiga qurilgan "antropologik maktab" (e. taylor, e. lang , g. spenser, j. freyzer); mif va marosimlarni oʻzaro uzviyliqda tadqiq etgan kembrijlik mifshunoslarning "ritualistik maktab"i (d. harrison, f. m. kornford, a. b. kuk, g. marri); ibtidoiy madaniyatning ruhiy asoslarini oʻrgangan fransuz etnologlarining "ijtimoiy maktabi" (e. dyurkgeym, l. levi-bryul); mifologik tafakkurning intellektual hodisa sifatidagi oʻziga xosligini yoritib bergan "simvolistik maktab" (e. kassiyer, v. vundt, k. g. yung—germaniya); "strukturual maktab" (k. levi-stross—fransiya) vakillarining asarlarida miflar turli nuqtai …

unda hamma narsa bir, yaxlit, ajralmasdir; tabiat narsalari va hodisalari inson bilan ayni bir qonunlarga muvofiq yashaydi, inson bilan bir xil sezgilar, istaklar, mayllarga ega bo’ladi. mifologiya (miflar majmui sifatida) qadimgi odamlar dunyoqarashi bilangina uzviy bog’liq emas. oddiy ongda yashaydigan din, falsafa, siyosat, san’atda aniqravshan yoki pardalangan ko’rinishda mavjud bo’lgan miflar bugungi kunda ham (kim uchundir ko’proq, kim uchundir kamroq darajada) odamlar hayoti va ijodida faol rol o’ynab, har qanday inson dunyoqarashining tarkibiy qismi bo’lib qolmoqda. jamiyatning axborotlashuvi jadal sur’atlarda o’sib borayotgan sharoitda mif televidenie qadimiy tasavvurlar silsilasi va o’z davrida tafakkur shakli hisoblangan miflar– odamlarning voqelikka nisbatan ongsiz ravishdagi hissiy munosabatining ifodasi sanaladi, tabiat va jamiyat hayotining xilma xil qirralarining mazmun mohiyatini tushuntiruvchi vositadir. shuningdek, mif–afsona janrining badiiy shakli asosida bayon etilib, tarixda yashab o’tgan ajdodlarimizning olam haqidagi tasavvurlarini o’zida jamlaydi. miflarning ommolashishida, ularning avloddan avlodga yetib kelishida xalq og’zaki ijro san’ati katta ahamiyat kasb etadi va ular asosan …

(yil, oy, kun hisobi bilan bog’liq miflar); 7) o’lib – tiriluvchi tabiat kultlari haqidagi miflar; 8) animistik miflar (jon to’g’risidagi qadimgi tasavvurlarni o’zida mujassamlashtirgan miflar); 9) manistik miflar (ajdodlar homiyligi haqidagi miflar); 10) dualistik miflar (ezgulik va yovuzlik kuchlari o’rtasidagi kurash haqidagi asotiriy qarashlarni o’zida aks ettirgan miflar); dunyoqarash tushunchasi. har bir kishining dunyoga nisbatan o’z qarashi, o’zi va o’zgalar, hayot va olam to’g’risidagi tasavvurlari, xulosalari bo’ladi. ana shu tasavvurlar, tushunchalar, qarash va xulosalar muayyan kishining boshqa odamlarga munosabati va kundalik faoliyatining mazmunini belgilaydi. shu ma’noda, dunyoqarash - insonning tevarak atrofini qurshab turgan voqelik to’g’risidagi, olamning mohiyati, tuzilishi, o’zining undagi o’rni haqidagi qarashlar, tasavvurlar, bilimlar tizimidir. dunyoqarash - olamni eng umumiy tarzda tasavvur qilish, idrok etish va bilishdir. dunyoqarashning bir kishiga yoki alohida shaxsga xos shakli individual dunyoqarash deyiladi. guruh, partiya, millat yoki butun jamiyatga xos dunyoqarashlar majmuasi esa, ijtimoiy dunyoqarash deb yuritiladi. ijtimoiy dunyoqarash individual dunyoqarashlar yig’indisidan dunyoga keladi, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "mif dastlabki dunyoqarash sifatida"

1692954468.docx mif dastlabki dunyoqarash sifatida mif dastlabki dunyoqarash sifatida reja: kirish 1. mif haqida tushuncha 2. falsafiy dunyoqarash rivojlanish bosqichlari 3. falsafiy dunyoqarash tamoyillari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish qadimgi odamning olam va borliq haqidagi ibtidoiy tasavvurlaring majmui – mif hisoblanadi. mif yunoncha “mithos” so’zidan olingan bo’lib, “rivoyat, afsona, asotir, hikoya, masal” degan ma’nolarni bildiradi. mif – xalq og’zaki ijodining eng qadimgi davrlarida paydo bo’lgan va insoniyatning olam haqidagi o’sha davrlardagi tasavvurlarini nafaqat aks ettiradi balki, aniq obrozlar vositasida bo’rttiruvchi e’tiqodiy qarashlarni, to’qimalarni o’zida mujassamlashtiradi.ya’ni koinotning yaratilishi, samoviy jismlarning paydo bo’lishi, o’simliklar va hayvon...

DOCX format, 43.9 KB. To download "mif dastlabki dunyoqarash sifatida", click the Telegram button on the left.

Tags: mif dastlabki dunyoqarash sifat… DOCX Free download Telegram