kompyuter tizimlarining arxitekturasi va klassifikatsiyasi

DOCX 6 pages 111.5 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 111.5 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

3 ma’ruza: kompyuter tizimlarining arxitekturasi va klassifikatsiyasi. kompyuter tizimlarining funktsional va strukturaviy tashkil etish, hamda ularning xususiyatlari. ko’p mashinali va ko’p protsessorli kompyuter tizimlari reja: 1. kompyuter tizimlarining arxitekturasi va klassifikatsiyasi. 2. kompyuter tizimlarining funktsional va strukturaviy tashkil etish, hamda ularning xususiyatlari. 3. ko’p mashinali va ko’p protsessorli kompyuter tizimlari 4. informatsion texnologiya vositalari kompyutertarmog’i–alohida joylashgan kompyuterlar o’rtasida ma’lumotlar almashuvini tashkil etuvchi jixozlar va dasturiy ta’minotlar majmuasi (o’rtadagi masofa bir necha metrdan minglab kilometrgacha bo’lishi mumkin). markazlashganboshqaruvli tarmoqdabir yoki undan ortiq ajratilgan kompyuterlar (serverlar) bo’lib, ular tarmoq bo’yicha ma’lumotlar almashuvini boshqaradi (qolgan kompyuterlarniishchistatsiyalari deb ataladi). bir xil rangli tarmoqda esa ajratilgan kompyuter bo’lmaydi (bunda boshqarish funktsiyasini ishchi stantsiyalarlarda biri yoki ular navbati bilan bajaradi). kompyutertarmog’iningdasturiyta’minotialohida joylashgan kompyuterlar o’rtasida ma’lumotlar almashuv funktsiyasini bajaruvchi dasturiy majmua. xozirgi vaqtda kompyuter tarmog’ining dasturiy ta’minoti operatsion sistemaning tarkibi qismi sifatida kiritilgan (ular alohida o’rnatilishi ham mumkin). lokalhisoblashtarmog’i– uzoq masofada bo’lmagan alohida joylashgan kompyuterlar o’rtasidagi aloqa …

2 / 6

i va millionlab turli xildagi ehmlarni dunyo bo’yicha birlashtiradi. bunday tarmoqda aloqa liniyalari sifatida optokabel yoki kosmik radioliniya aloqasi ishlatiladi. ishchi guruh(workgroup)bir nechta kompyuterlar to’plami bo’lib, ular qulaylik uchun tarmoq resurslarini ko’rishda bir xil nom yuritiladi. domen(domain) tarmoq administratori tomonidan belgilangan kompyuterlar turkumi. bu kompyuterlar windows nt server operatsion sistemasida umumiy ma’lumotlar bazasini va himoya tizimini ishlatishadi. xar bir domen bir xil bo’lmagan (unikal) nomga ega. tugun(uzelhost)–tarmoqqa ulangan asbob (kompyuter), u tarmoqda o’zining adresi bilan ajratiladi (masalan, internet tarmog’ida hostadres unikal 32razryadli ikki hisoblash tizimidagi son). ma’lumotlarni uzatish tezligi–kompyuter tarmog’ida ma’lumotlarni uzatish tezligi bir daqiqada necha bit (v bit a x v sekundu, bps bitpersecond)sifatida o’lchanadi yoki bod (boud). trafik(traffic)–ma’lumotlarni uzatishda axborotlar to’plami. bu uzatuvchi muxitning darajasini belgilovchi taxminiy ko’rsatkichdir (og’ir, o’rta va yengil trafiklar bo’ladi). server ehm–klient ehmda tushayotgan so’rovlarni bajaradigan, yuqori tezlikka va yetarli operativ va diskli xotira xajmga ega bo’lgan kompyuter. faylserverklient ehmi foydalanuvchilari tomonidan ishlatiladigan ma’lumotlar …

3 / 6

rayoni. paket(datagramma)–birlashtirilgan va bir vaqtda jo’natiladigan ma’lumotlar (xamma kommunikatsiya tarmoqlari ma’lumotlarni katta bo’lmagan qismlar – paketlar yoki datagrammalar orqali yuboradi). tarmoq strukturasi. hozirda informatsion oqimni ortib borishi kompyuterlarni qo’llashda ko’pgina foydalanuvchilar uchun yagona axborot makonini ta’riflovchi tarmoqlarni tashkil etishni taqozo qiladi. buni butun dunyo kompyuter tarmog’i hisoblanmish internet misolida yaqqol ko’rish mumkin. uzatish kanallari orqali o’zaro bog’langan kompyuterlar majmuiga kompyuter tarmog’i deyiladi. bundan foydalanuvchilarni axborot almashuvi vositasi va apparat, dastur hamda axborot tarmog’i resurslaridan jamoa bo’lib foydalanishni ta’minlaydi. kompyuterlarni tarmoqqa birlashishi qimmatbaxo asbob uskunalar katta hajmli disk, printerlar, asosiysi xotiradan birgalikda foydalanish, umumiy dasturiy vositaga va ma’lumotga ega bo’lish imkonini beradi. global tarmoqlar tufayli olisdagi kompyuterlarni apparat resurslaridan foydalanish mumkin bunday tarmoqlar millionlab kishilarni qamrab olib axborot tarqatish va qabul qilish jarayoni butunlay o’zgartirib yubordi, xizmat ko’rsatish tarmog’ining keng tarqalgan turi – elektron pochta orqali axborot almashuvini amalga oshirishdir. tarmoqning asosiy vazifasi foydalanuvchining taqsimlangan umumtarmoq resurslariga oddiy, qulay va …

4 / 6

n turib kirishda, umumiy ma’lumotlarni markazlashtirishda, ma’lumotlarni ma’lum masofaga uzatishda va ularni taqsimlab qayta ishlash borasida ko’pgina vazifalar mavjud. bo’larga bir qancha misolar keltirish mumkin: bank va boshqa moliyaviy tuzilmalar; bozorning ahvolini aks ettiruvchi tijorat tizimi ("talabtaklif"); ijtimoiy ta’minot tizimi; soliq xizmati; orliq masofadan turib kompyuter ta’limi. ko’rsatilgan ushbu barcha qo’shimcha ma’lumotlarni to’planishi, saqlanishi va undan foydalana olish (kirish) noto’g’ri ma’lumotlar bo’lishidan va ruxsat berilmagan kirishdan himoyalongan bo’lishi kerak. ilmiy, xizmat, ta’lim, ijtimoiy va ma’daniy hayot sohasidan tashqari global tarmoq millionlab kishilar uchun yangi xil dam olish mashg’ulotini yaratdi. tarmoq kundalik ishni va turli sohadagi kishilarning dam olishini tashkil etish quroliga aylandi. kompyuter tarmoqlarini ko’pgina belgilar, xususan hududiy taqsimlanishi jihatidan tasniflash mumkin bunga ko’ra global, mintaqaviy va lokal (mahalliy) tarmoqlar farqlanadi. global tarmoqlar butun dunyo bo’yicha tarmoqlardan foydalanuvchilarni qamrab oladi va ko’pincha birbiridan 10 – 15 ming kilometr uzoqlikdagi ehm va aloqa tarmoqlari uzellarini birlashtiruvchi yo’ldosh orqali aloqa kanallaridan foydalaniladi. …

5 / 6

ajralib turuvchi xususiyati. optik kanalda yorug’lik o’tkazgich inson sochi tolasi qalinligida yasalgan. u o’ta tezkor, ishonchli va qimmat turadigan kabel hisoblanadi. lokal tarmoqda ehmlar orasidagi masofa uncha katta emas – 10 km. gacha, radiokanal aloqasidan foydalanilsa – 20 km. lokal tarmoqlarda kanallar tashkilot mulki hisoblanadi va ulardan foydalanishni osonlashtiradi. kompyuterni elektr tarmog’iga ulash kompyuterni ishonchli va beto’xtov ishlashi uchun uni turli xil kutilmagan tasodiflardan himoya qiluvchi, uning elektr tarmog’idan ta’minlanishini maxsus tizimini ko’zda tutish kerak. bu kutilmagan tasodiflar, birinchi navbatda elektr ta’minoti parametrlarini standartdan turlicha chetga og’ishlaridir. texnik nuqtai nazardan, bu: · kuchlanishning yo’qolib qolishi (blackout — shubxasiz, barcha kompyuterlardan foydalanuvchilar xatto kuchlanishning qisqa vaqtli yo’qolib qolishidan, shakllanishiga bir necha soatlab ish vaqti sarflangan asosiy xotiradagi ma’lumotlarni yo’qolishidan ma’naviy iztirob chekkanlar; · kuchlanishning o’tirib qolishi (brounout) — bir vaqtning o’zida bir nechta quvvatli elektr energiyasi iste’molchilarining ulanishi bilan kelib chiqqan kuchlanish amplitudasining juda qisqa vaqtga nominaldan pastga tushib ketishi; · …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kompyuter tizimlarining arxitekturasi va klassifikatsiyasi"

3 ma’ruza: kompyuter tizimlarining arxitekturasi va klassifikatsiyasi. kompyuter tizimlarining funktsional va strukturaviy tashkil etish, hamda ularning xususiyatlari. ko’p mashinali va ko’p protsessorli kompyuter tizimlari reja: 1. kompyuter tizimlarining arxitekturasi va klassifikatsiyasi. 2. kompyuter tizimlarining funktsional va strukturaviy tashkil etish, hamda ularning xususiyatlari. 3. ko’p mashinali va ko’p protsessorli kompyuter tizimlari 4. informatsion texnologiya vositalari kompyutertarmog’i–alohida joylashgan kompyuterlar o’rtasida ma’lumotlar almashuvini tashkil etuvchi jixozlar va dasturiy ta’minotlar majmuasi (o’rtadagi masofa bir necha metrdan minglab kilometrgacha bo’lishi mumkin). markazlashganboshqaruvli tarmoqdabir yoki undan ortiq ajratilgan kompyuterlar (serverlar) ...

This file contains 6 pages in DOCX format (111.5 KB). To download "kompyuter tizimlarining arxitekturasi va klassifikatsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: kompyuter tizimlarining arxitek… DOCX 6 pages Free download Telegram