zamonaviy kompyuter va ularning arxitekturasi

DOCX 9 pages 138.7 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 138.7 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

zamonaviy kompyuter va ularning arxitekturasi. reja: 1. zamonaviy kompyuterlarning asosiy tavsiflari. 2. periferik qurilmalar 3. kompyuter tarmoqlari. tayanch so’zlar: super kompyuterlar, katta kompyuterlar, mini kompyuterlar, shaxsiy kompyuterlar, sistema blok, mikroprotsessor, tezkor xotira, doimiy xotira, kesh xotira, videoxotira, shinalar, tashqi xotira, qattiq disk, videoadapter, klaviatura, matritsali printerlar, oqimli printerlar, skanerlar, monipulyatorlar 1. zamonaviy kompyuterlarning asosiy tavsiflari. kompyuter – inglizcha so`z bo`lib, u hisoblovchi demakdir. u hozirda faqat hisoblovchi bo`lmasdan, matnlar, tovush, video va boshqa ma’lumotlar ustida ham amallar bajaradi. uning asosiy vazifasi turli ma’lumotlarni qayta ishlashdan iboratdir. avallo shuni aytish lozimki, ko`pchilikning tushunchasida go`yoki biz kundalikda foydalanadigan faqat shaxsiy kompyuter bor, xolos. bunga, albatta, sabablar ko`p. shulardan biri hozirgi zamon shaxsiy kompyuterlari, ilgargi universal deb hisoblangan kompyuterlardan tezligi va xotira hajmi jihatidan ancha oshib ketganligida bo`lsa, ikkinchi tomondan, ko`p masalalarni yechish uchun bu kompyuterlar foydalanuvchilarni qanoatlantirishidadir. kompyuterlarning amalda turli xillari mavjud: raqamli, analogli (uzluksiz), raqamli – analogli, maxsuslashtirilgan. ammo, raqamli kompyuterlar …

2 / 9

rlar (pc - personal computer); · bloknot kompyuterlar (notebook). super kompyuterlar – juda katta tezlikni talab qiladigan va katta hajmdagi masalalarni yechish uchun mo`ljallangan bo`ladi. bunday masalalar sifatida ob – havoning global prognoziga oid masalalarni, uch o`lchovli fazoda turli oqimlarning kechishini o`rganish masalalari, global informatsion tizimlar va h.z. keltirish mumkin. bu kompyuterlar bir sekundda 10 trilliardlab amal bajaradi. super kompyuterlarning ma’lum yo`nalish masalalarini yechishga qaratilgan turlari ham mavjud. katta kompyuterlar – fan va texnikaning turli sohalariga oid masalalarni yechishga mo`ljallangan. ularning amal bajarish tezligi va xotira hajmi super kompyuterlarnikiga qaraganda bir – ikki pog`ona past. mini kompyuterlar hajmi va bajaradigan amallar tezligi jihatidan katta kompyuterlardan kamida bir pog`ona pastdir. shuni aytish joizki, ularning o`lchamlari tobora ixchamlashib, hatto shaxsiy kompyuterdek kichik joyni egallaydiganlari yaratilmoqda. bu kompyuterlar avvallari asosan harbiy maqsadlar uchun ishlatilgan va maxfiy hisoblangan. shaxsiy kompyuterlar hozirda korxonalar, muassasalar, oily o`quv yurtlarida keng tarqalgan bo`lib, ularning aksariyati ibm rusumiga mos …

3 / 9

lash printsipi va tashkil etuvchilari kompyuterning ishlash printsipini birinchi ingliz olimi charliz bebich va uning g`oyasining mukammalshgan ko`rinishini djon fon neyman taklif qilgan. uning printsipi dastur asosida boshqariladigan avtomatik ravishda ketma – ket ishlash g`oyasidan iborat. hozirda ko`p rusumli kompyuterlar shu g`oya asosida ishlaydi. lekin keyingi paytlarda ko`p protsessorli kompyuterlar, ya’ni bir vaqtda dasturning bo`laklarini ketma – ket emas, parallel bajaradigan kompyuterlar ham yaratilganligini ko`rsatib o`tish joizdir. shunday qilib, kompyuter avvaldan tuzilgan dastur asosida ishlaydi. o`z navbatida, dastur qo`yilgan masalani kompyuterda yechish uchun qandaydir dasturlash tilida yozilgan buyruqlar (operatorlar) ketma –ketligidir. dasturlash tilida tuzilgan dasturlar maxsus tarjimon dasturlar yordamida kompyuterlar tiliga o`tkaziladi. kompyuter tili 0 va 1 lardan tashkil topgan, ma’lum qoidalar asosida yoziladigan ketma – ketliklardan iborat. fon neyman printsipi bo`yicha avtomatik ravishda bajariladigan dastur avval kompyuterning xotirasiga yuklanadi. xotirada turgan dastur asosida dasturni tashkil etuvchi har bir operator ishni ketma – ket bajaradi. *(3.discovering computers 2016. tools, apps, …

4 / 9

mpact of texnology. 55 pg.) shaxsiy kompyuterning tuzilishi birinchi shaxsiy kompyuterlar o`tgan asrning 70-nchi yillarining o`rtalarida paydo bo`lgan. bular “altair 8800”, “trs-80 pc”, “pet pc” va “apple” lardir. mashhur microsoft firmasining yaratuvchisi va boshlig`i bo`lgan bill geyts “altair” shaxsiy kompyuter (shk) uchun birinchi bo`lib basic tilining interpretatorini yaratdi. natijada bu kompyuterlar, avval faqat o`yinlar uchun mo`ljallangan edi. shu bilan birga foydalanuvchilar tomonidan biznesda va murakkab bo`lmagan muhandislik hisob – kitoblarida ham ishlatib kelingan. 1981 yilda ibm firmasi o`ziga xos shk variantini yaratdi va u ibm pc deb nom oldi. bu kompyuter juda ko`p ishlab chiqarila boshladi va jahonda shk larning standartiga aylandi. shaxsiy kompyuterlar quyidagi qurilmalardan tashkil topgan: · sistema bloki; · monitor; · klaviatura; · «sichqoncha»; · tashqi qurilmalar. sistema bloki sistema bloki – shk asosini tashkil etuvchi qismi hisoblanib, unda kompyuterning asosiy qismlar joylashgan bo`ladi. sistema bloki ichida joylashgan qurilmalar ichki qurilma, unga tashqi tomonidan ulanadigan qurilmalar tashqi …

5 / 9

ilmasi (cd rom – compact disk read only memory), shinalar, modem, sistema platasi va boshqa qurilmalar. sistema blokiga uning parallel (lpt) va ketma – ket (com) portlari orqali ko`plab tashqi qurilmalarni ulash mumkin. sistema blokining umumiy ko`rinishi 2.1 – rasmda keltirilgan.sistema platasi sistema blokidagi asosiy elektron sxemalar sistema platasida joylashgan bo`ladi (mother board). unda bios, mikroprotsessor, tezkor xotira, doimiy xotira, kesh xotira, shinalar, taktik generator joylashgan. bundan tashqari, unda ba’zi bir qurilmalar ishini boshqaruvchi elektron sxemalar, klaviatura, disk qurilmalari adapteri ham joylashgan bo`ladi. hozirda shinalarning pci/isa turi keng ishlatilmoqda. bunday shinalarning ma’lumot ayirboshlashi tezligi yuqori bo`lib, u orqali kompyuterga ko`p tashqi qurilmalarni ulash mumkin. kompyuterda kiritish – chiqarish portlari mavjud bo`lib, ular sistema blokining orqa qismida joylashgan slot deb ataluvchi joylar orqali printer, «sichqonch», klaviatura va boshqa qurilmalar ulanishi uchun xizmat qiladi. kiritish – chiqarish portlari parallel va ketma – ket bo`ladi va ular mos ravishda lpt 1 – lpt …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zamonaviy kompyuter va ularning arxitekturasi"

zamonaviy kompyuter va ularning arxitekturasi. reja: 1. zamonaviy kompyuterlarning asosiy tavsiflari. 2. periferik qurilmalar 3. kompyuter tarmoqlari. tayanch so’zlar: super kompyuterlar, katta kompyuterlar, mini kompyuterlar, shaxsiy kompyuterlar, sistema blok, mikroprotsessor, tezkor xotira, doimiy xotira, kesh xotira, videoxotira, shinalar, tashqi xotira, qattiq disk, videoadapter, klaviatura, matritsali printerlar, oqimli printerlar, skanerlar, monipulyatorlar 1. zamonaviy kompyuterlarning asosiy tavsiflari. kompyuter – inglizcha so`z bo`lib, u hisoblovchi demakdir. u hozirda faqat hisoblovchi bo`lmasdan, matnlar, tovush, video va boshqa ma’lumotlar ustida ham amallar bajaradi. uning asosiy vazifasi turli ma’lumotlarni qayta ishlashdan iboratdir. avallo shuni aytish lozimki, ko`pchilik...

This file contains 9 pages in DOCX format (138.7 KB). To download "zamonaviy kompyuter va ularning arxitekturasi", click the Telegram button on the left.

Tags: zamonaviy kompyuter va ularning… DOCX 9 pages Free download Telegram