chumolilar haqida malumot

PPTX 14 pages 1.5 MB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

chdpu biologiya yònalishi 23/1guruh talabasi xudoyberdiyeva barnoning zoologiya fanidan mustaqil ishi chdpu biologiya yònalishi 23/1guruh talabasi xudoyberdiyeva barnoning zoologiya fanidan mustaqil ishi mavzu: chumolilar ularning hayoti va tabiatdagi ahamiyati. reja; chumolilar haqida umumiy malumot chumolilarning turlari. chumolilar haqida qiziqarli ma’lumotlar. chumolilarning foydali va zararli tomonlari. chumolilar haqida malumot chumolilar (lotincha: formicidae) — pardaqanotlilar turkumiga mansub hasharotlar oilasi. 1 va 2-qorin boʻgʻimlari ingichkalashib, koʻkrak bilan qoʻshiladigan poyachani hosil qiladi. boshi katta, jagʻlari kuchli rivojlangan (kemiruvchi ogʻiz organlari). chumolilar jamoa (oila) boʻlib yashaydi. chumolilar oilasi bir necha ming, hatto millionlab individlardan tarkib topgan. oilada koʻp minglab ishchi chumolilar, qanotli oʻnlab erkaklari va bir necha ona chumoli boʻladi. ona chumolilar urchish davrida paydo boʻladi; urchishdan soʻng qanotini tashlab, tuxum qoʻya boshlaydi, 20 yilgacha yashaydi. ishchi chumolilar oilani oziq bilan taʼminlaydi, uyani qoʻriqlaydi (navkarlar) yoki suyuq zaxira oziqni saqlaydigan asalli bochkachalar hosil qiladi va boshqa vazifalarni bajaradi. chumolilar tuproqdajuda murakkab, koʻp kamerali in quradi. …

2 / 14

umoli mayda zararkunanda hasharotlar, yovvoyi oʻsimliklar doni, nektar bilan, choʻl va dashtlarda tarqalgan qir chumoli oʻsimliklar doni bilan oziqlanadi; bogʻ qora chumolisi shira bitlari ajratadigan shirin suyuqlikni yalaydi; ularni boshqa yirtqich hasharotlardan himoya qilishi bilan qishloq xoʻjaligiga ziyon keltiradi. xonadonlarda koʻp uchraydigan sariq firʼavn chumolisi shirinlik va yogʻli oziq-ovqat mahsulotlarini yeydigan zararkunanda hisoblanadi. 1931 yilda avstraliyada chumolining noyob turi topildi, u qadimgi davrlarda paydo bo’lgan va hozirgi kungacha deyarli o’zgarmagan – u “dinozavr chumoli” deb nomlangan. ushbu turning vakillari, ko’plab ekspeditsiyalarga qaramay, faqat 45 yil o’tgach qayta kashf qilindi. chumolilarni o’rganadigan alohida fan mavjud – mirmekologiya. chumolilar evolyutsiya jihatidan yerning eng ilg’or hasharotlari hisoblanadi. ba’zi turdagi chumolilar bir-biri bilan maxsus “til” bu hasharotlarga murakkab koʻp bosqichli vazifalarni birgalikda bajarish imkonini beradi. afrikaning kot-d’ivuarida deyarli 2 milliard chumoli savannaning kvadrat kilometrida yashaydi va 740 mingga yaqin koloniyalarni tashkil qiladi. voyaga yetgan chumolilarning oʻlchamlari 1 mm dan 5 sm gacha. tadqiqotchilarning fikricha, …

3 / 14

larga ega. og'ir atletika chumolilar yaxshi bo'lgan yagona sport turi emas. ular, shuningdek, sekundiga 7,62 santimetr yugura oladigan ajoyib yuguruvchilardir. agar odam chumolidek tez yugura olsa, soatiga deyarli 55 kilometr tezlikda yugurishi mumkin edi. 12. kichkina boshida 250 000 ta miya hujayralari bo'lgan chumoli eng aqlli hasharot deb hisoblanadi. pandaga o‘xshagan bu yoqimli mo‘ynali chumoli aslida arilar oilasiga mansub bo‘lib, uning ilmiy nomi euspinolia militaris. aniqroq qilib aytganda, u 8000 turdagi arilardan biridir panda-chumoli” zaharli bo‘lib, taxminan o‘n marta chaqishi tufayli sigir halok bo‘lishi mumkin. shuning uchun ham mahalliy aholi ularni “sigir qotillari” deb ataydi. hatto bu hasharotlar chaqishi odamlarga ham ko‘p muammolar kelishiga sabab bo‘lishi mumki ular jamoa bo‘lib yashamaydilar va yiliga 2000 dona tuxum qo‘yadilar. bu jonzotlar chili, argentina, aqsh va meksikada yashaydi. bu arilar boshqa arilarga nisbatan uzoqroq umr ko‘rib, 2 yilga yaqin yashar ekanlar. solishtirish uchun aytamiz: qoramtir va sariq oddiy arilar 10 oy, ishchilari esa …

4 / 14

soblanadi. chumolilar chiqindi mahsulotlar hisobiga tuproqning gumus qatlamini yaxshilaydi. tuproq bakteriyalarini oziqlantiradi va tuproqni ozuqa moddalari bilan ta’minlaydi. bu elementlar organik moddalarni qayta ishlovchi tuproq bakteriyalari uchun oziq-ovqat hisoblanadi. chumolilar asal (sut) shira bilan oziqlanishi aniqlangan. bu maqsadlar uchun ular o‘simlikka zarar etkazadigan aphid koloniyalarini ko‘paytiradilar. ular yerdagi begona o‘tlarning tashuvchisidir. bundan tashqari, ular shirin mevalar va rezavorlarni yaxshi ko‘radilar va ularni uyasida yeyishadi. bu mahsulot sifatiga va uning hosildorligiga salbiy ta’sir qiladi. shuningdek, ular shirin gul kurtaklari bilan ham oziqlanadilar. bu esa, o‘simlikning to‘liq quvvat bilan gullashiga to‘sqinlik qiladi. e'tiboringiz uchun rahmat!!! image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 14

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "chumolilar haqida malumot"

chdpu biologiya yònalishi 23/1guruh talabasi xudoyberdiyeva barnoning zoologiya fanidan mustaqil ishi chdpu biologiya yònalishi 23/1guruh talabasi xudoyberdiyeva barnoning zoologiya fanidan mustaqil ishi mavzu: chumolilar ularning hayoti va tabiatdagi ahamiyati. reja; chumolilar haqida umumiy malumot chumolilarning turlari. chumolilar haqida qiziqarli ma’lumotlar. chumolilarning foydali va zararli tomonlari. chumolilar haqida malumot chumolilar (lotincha: formicidae) — pardaqanotlilar turkumiga mansub hasharotlar oilasi. 1 va 2-qorin boʻgʻimlari ingichkalashib, koʻkrak bilan qoʻshiladigan poyachani hosil qiladi. boshi katta, jagʻlari kuchli rivojlangan (kemiruvchi ogʻiz organlari). chumolilar jamoa (oila) boʻlib yashaydi. chumolilar oilasi bir necha ming, hatto millionlab individlardan tar...

This file contains 14 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "chumolilar haqida malumot", click the Telegram button on the left.

Tags: chumolilar haqida malumot PPTX 14 pages Free download Telegram