falsafada inson muommosi

PPTX 22 pages 1.2 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

toshkent tibbiyot akademiyasi 1-davolash ishi yo`nalishi 111-b guruh talabasi rustamov jamshidjonning falsafa fanidan tayyorlagan mustaqil ishisi toshkent tibbiyot akademiyasi 1-davolash ishi yo`nalishi 111-b guruh talabasi rustamov jamshidjonning falsafa fanidan tayyorlagan mustaqil ishisi falsafada inson muommosi bajardi:rustamov j tekshirdi:iskandarov sh reja: 1.falsafa nima 2.falsafaning inson hayotidagi ro`li 3.falsafada inson muommosi falsafa (yunoncha φιλοσοφία — «donishlikni sevish», yunoncha φιλέω — «sevaman» va yunoncha σοφία — «donolik») — eng umumiy fan (nazariya), dunyoqarash shakllaridan biri bo'lib inson faoliyati sohalaridan biri. u kishi qanday yashashi, hayot kechirishi kerak (etika); qaysi narsalar mavjud va ularning tabiati qanday (metafizika); bilim nima (epistemologiya); hamda qanday fikrlash toʻgʻri (mantiq) ekanligini hal qilishga urinadi. falsafa, filosofiya — insonning dunyoda tutgan oʻrni va dunyoqarashining yaxlit tizimini ifodalovchi maʼnaviy faoliyatining bir shakli. milodiy 2—3-asrlarda oʻtgan yunon faylasufi diogen laertskiyning shohidlik berishicha, yunon mutafakkiri pifagor birinchi boʻlib oʻzini "filosof" deb atagan. bu soʻz geraklitning falsafiy taʼlimotida narsalarning tabiatini tadqiq etishga nisbatan qoʻllanilgan, …

2 / 22

ohiyatini va universal qonunlarini ochuvchi fan deb yondashishdan tortib uni oʻz tadqiqot obʼyekti va predmetiga ega boʻlmagan mavhum va oʻta umumlashgan, inson uchun foydasiz bilimlar majmui deb hisoblovchilar ham uchraydi insoniyat foydalanayotgan barcha bilimlar f.dan boshlanib, falsafiy xulosa bilan yakunlanadi. f.ni fan darajasiga olib chiqqan platon uni "mavjudlikni, mangulikni va doimiylikni bilish", aristotel "narsalarning sabablari va asosiy tamoyillarini tadqiq etuvchi fan" deb bilgan, stoiklar uni nazariy va amaliy tafeilotlarga intilish deb, epikurchilar unga "aql vositasida baxtga erishish yoʻli" deb qaragan. forobiy f.ni "hikmatni qadrlash" yoki fikrlash sanʼati deb bilgan. oʻrta asrlar xristian f.sida u "tabiiy akl nuri vositasida erishiladigan dunyoviy donolik" (teologiya esa ilohiylik nuri vositasida erishiladigan ilohiy donolik) deb taʼriflangan. f. bekon va r. dekart f.ni "tushunchalar shakliga burkangan yaxlit, yagona fan" deb hisoblashgan. x. volf f.ni "barcha mumkin narsalar va ularning qay maʼnoda va nega mumkinligi haqidagi fan" desa, kant f.ga "dunyoni qanday tushunish haqidagi, butun bilishning inson …

3 / 22

tibbiyot, tilshunoslik, musika, kibernetika va boshqa anik, fanlarning umummetodologik jihatlarini oʻrganuvchi f. yoʻnalishlari vujudga kelmokda. f.ning dunyoqarashlik, gnoseologik, metodologik, sotsiologik, aksiologik, antropologik, mantiqiy, psixologik va mafkuraviy funksiyasi bor. f. tarixi — inson tafakkuri tarakqiyoti tarixidir. f. tarixiga oid adabiyotlarda insoniyat tarixida xitoy f.si, hind f.si, yevropa f.si ajratib koʻrsatiladi. yirik diniy taʼlimotlar sifatida hinduiylik f.si, xristianlik f.si, buddaviylik f.si, islom f.sini koʻrsatish mumkin. ilk falsafiy taʼlimotlar qad. hindiston, xitoy, markaziy osiyo va yunonistonda paydo boʻlgan, keyin gʻarb mamlakatlariga yoyilgan. qad. hindistondagi falsafiy maktablar 2 turga bulinib, biri vedalaraxm kelib chiqqan va ularga suyanuvchi maktablar (vedanta, yoga, vaysheshika, nyaya, sankxya), ikkinchisi vedalarni rad etuvchi maktablar (jaynizm, buddizm, lokoyata) x,isoblanadi. qad. xitoydagi dastlabki falsafiy taʼlimotlar miloddan avvalgi 7-asrda vujudga kelgan. u qad. xitoy yozma manbalarida uchrab, bu manbalarga "qoʻshiqlar kitobi", "bahor va kuz" kabi qad. yodgorliklar va konfutsiynnng "aforizm"larini, daosizmni kiritish mumkin. markaziy osiyodagi falsafiy qarashlar qad. turkiy yozuvlar, tangriga eʼtiqod qilish …

4 / 22

ʻz taʼsirini oʻtkazadi. ammo avesto gʻoyalari xalq ongidan butunlay chiqib ketmaydi milodiy 3-asrga kelib tenglik gʻoyalarini ilgari suruvchi moniylik taʼlimoti paydo boʻldi. bu taʼlimot mazdakiylar harakatinnnt maʼnaviy tayanchi boʻlgan. yunonistondagi falsafiy maktablar, asosan, miloddan avvalgi 6—5-asrlardan vujudga kela boshladi va uning taraqqiyot bosqichlari klassik ellinizm va rimellinizm davrlariga boʻlinadi. ellinistik f. davri sokratgacha davr (milet maktabi, eleya maktabi) va klassik (attik) f.ni (sokrat, platon, aristotel) oʻz ichiga oladi. sokratgacha davr f.si kosmologik (gilozoistik) f. va antropologik davrlarni oʻziga qamrab oladi. dastlabki kosmologik falsafiy taʼlimot falesga tegishli. u anaksimandr, anaksimen, ferekid, diogen bilan birgalikda ioniya naturfalsafa maktabiga mansub. ulardan soʻng borliq haqidagi taʼlimot bilan ksenofan, parmenid, zenon (eleyalik), meliss shugʻullanganlar. ular bilan birga pifagor maktabi (pifagor, fillolay, alkmeon, arxit; miloddan avvalgi 6—4-asrlar) faoliyat koʻrsatgan. falsafa tarixida inson muammosi. antik davrdan boshlab insonga bo’lgan qiziqish dam kuchayib, dam ma’lum vaqt pasayib turgan, lekin hyech qachon yo’qolmagan. «inson nima?», degan savol bugungi kunda …

5 / 22

an tabiat xatosi sifatida ham, xudo yaratgan banda sifatida ham, boshqa odamlar faoliyatining mahsuli sifatida ham talqin qilinadi. xususan, sharq mutafakkiri a.beruniy jahon fanida birinchi marta inson va tabiat, odam va olam o’rtasidagi munosabatlarni dunyoviy fan nuqtai nazaridan o’rganadi. u “odamlar tuzilishining rang, surat, tabita va axloqda turlicha bo’lishi faqatgina nasablarining turlichaligidan emas, balki tuproq, suv, havo va yerning, odam yashaydigan joylarning turlichaligi hamdir. tillarning turlicha bo’lishiga sabab odamlarning guruhlarga ajralib ketishi, bir-biridan uzoq turishi, ularning har birida turli hoxishlarni ifodalash uchun zarur bo’lgan so’zlarga ehtiyoj tug’ilishidir. uzoq zamonlar o’tishi bilan bu iboralar ko’payib, yodda saqlangan va takrorlanish natijasida tarkib topib, tartibga tushgan”1, deb hisoblaydi. demak, beruniy fikricha, insonning fe’l-atvori va ma’naviy qarashlari surati va siyrati bevosita tabiiy muhit ta’sirida shakllanadi. zero, aynan shu tabiiy muhit, geografik sharoit xalqlar, millatlar shakllanishining muhim asosi bo’la oladi. “inson o’z tabiatiga ko’ra murakkab tanaga egadir. insonning tanasi bir-biriga qarama-qarshi qismlardan iborat bo’lib, bu …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafada inson muommosi"

toshkent tibbiyot akademiyasi 1-davolash ishi yo`nalishi 111-b guruh talabasi rustamov jamshidjonning falsafa fanidan tayyorlagan mustaqil ishisi toshkent tibbiyot akademiyasi 1-davolash ishi yo`nalishi 111-b guruh talabasi rustamov jamshidjonning falsafa fanidan tayyorlagan mustaqil ishisi falsafada inson muommosi bajardi:rustamov j tekshirdi:iskandarov sh reja: 1.falsafa nima 2.falsafaning inson hayotidagi ro`li 3.falsafada inson muommosi falsafa (yunoncha φιλοσοφία — «donishlikni sevish», yunoncha φιλέω — «sevaman» va yunoncha σοφία — «donolik») — eng umumiy fan (nazariya), dunyoqarash shakllaridan biri bo'lib inson faoliyati sohalaridan biri. u kishi qanday yashashi, hayot kechirishi kerak (etika); qaysi narsalar mavjud va ularning tabiati qanday (metafizika); bilim nima (epistemologiy...

This file contains 22 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "falsafada inson muommosi", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafada inson muommosi PPTX 22 pages Free download Telegram