konstitutsiyaning yuridik funskiyalari, klassifikatsiyasi va turlari

PPTX 17 pages 567.7 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 567.7 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

слайд 1 konstitutsiyaning yuridik funksiyalari, konstitutsiyaning klassifikatsiyasi va turlari konstitutsiyaning funksiyalari konstitutsiya ijtimoiy hayotning barcha sohalariga bevosita ta`sir ko`rsatadi. shu sohalarga qarab konstitutsiyaning quyidagi turli funksiyalarini ko`rsatish mumkin. yuridik funksiyalari - huquqning asosiy manbai. siyosiy funksiyalari davlat hokimiyatining tashkil etilishining asoslarini o`rnatadi. mafkuraviy funksiyalari jinoyatning eng asosiy ma`naviy-g`oyaviy qadriyatlarini mustahkamlaydi. konstitutsiyaning yuridik mazmuni konstitutsiyalarning yuridik mazmuni uning tarkibini tashkil etuvchi normalarda ifodalanib, ushbu konstitutsiyaviy normalar shaxs, jamiyat va davlat uchun muhim ahamiyatga ega bo`lgan ijtimoiy munosabatlarni tartibga soladi. o`zbekiston respublikasi konstitutsiyasining yuridik mazmunini quyidagi konstitutsiyaviy normalar tashkil etadi: a) qonun chiqaruvchi; b) ijroiya; v) sud organlari faoliyatini konstitutsiyaviy asoslarini yaratuvchi; fuqarolik jamiyati asoslarini tashkil etuvchi; tashqi siyosat asoslarini tashkil qiluvchi; moliya, mudofaa, xavfsizlik masalalarini tashkil etuvchi; inson huquqlari va erkinliklarini tartibga soluvchi normalar; bugungi kunga kelib konstitutsiyalarning konstitutsiyaviy tartibga solish predmeti doirasining kengayib borishi esa hozirgi zamon konstitutsiyalariga xos alohida xususiyat sifatida e`tirof etiladi. konstitutsiyaning yuridik hususiyatlari konstitutsiya eng muhim …

2 / 17

ya tushunchasi ikki xil ma`noga ega deb qaraladi. shu ma`noda formal va moddiy konstitutsiya farqlanadi. hozirgi zamon konstitutsiyaviy huquq fanida formal konstitutsiya deganda boshqa normativ-huquqiy hujjatlarga nisbatan yuqori yuridik kuchga ega bo`lgan, qabul qilinishi va o`zgartirilishi alohida tartibda amalga oshiriladigan qonun tushuniladi. moddiy ma`nodagi konstitutsiya deganda esa davlat hokimiyatini tashkil etishni tartibga soluvchi normalar yig`indisi tushuniladi. bundagi asosiy narsa tartibga solish predmeti va ijtimoiy munosabatlarni mazmunidir. fransuz olimi f.ardan: "konstitutsiya - davlat hokimiyatining sinonimidir. shuning uchun hatto yozma hujjat bo`lmaganda ham davlat o`z konstitutsiyasiga ham ega bo`ladi. agar davlat yozma hujjat ega bo`lganda ham konstitutsiyani o`zida aks ettirmaydi", -deb yozgan edi. zamonaviy konstitutsiyaviy huquq fanida moddiy yoki amaliy konstitutsiya deganda davlat hokimiyatini hayotdagi amalga oshirilishi tushiniladi. moddiy konstitutsiya-real harakatdagi amaliy konstitutsiyadir. formal yoki yuridik konstitutsiya-davlatning asosiy qonunidir. yuridik konstitutsiya davlat hokimiyatini tashkil etish va shaxsni huquqiy maqomini belgilash asoslarini mustahkamlaydi. konstitutsiya klassifikatsiyasi va turlari turli asoslarga ko`ra konstitutsiya quyidagilarga bo`linadi: …

3 / 17

mavjud bo`lgan mamlakatlarda «tirik» va «o`lik» konstitutsiyalar ajralib turadi. bu ma'noda aqsh konstitutsiyasini aytishimiz mumkin. aqshning 1787 yildagi konstitutsiyasi (ya'ni 200 yil oldin qabul qilingan) o`lik hisoblanadi, chunki u juda eskirgan, arxaik va yuzaki haralgan konstitutsiya bo`lib, faqat asosiylarning asosiysini tartibga soladi. agar uni (oliy sud) sud'yalar tomonidan sharhlanmaganda, u bilan yashash juda qiyin bo`lar edi. o`nlab konstitutsiya mazmunini tushuntirib bеruvchi oliy sud qarorlari aynan tirik konstitutsiya sarasiga kiradi. konstitutsiyani sharhlash huquqiga ega bo`lgan anglosakson mamlakatlarining sudlari o`z qarorlari bilan shu davlatning tirik konstitutsiyasini joriy qiladi. konstitutsiyalar huquqiy va daliliy bo`lishi mumkin.«huquqiy konstitutsiya» bu, qoq`ozdagi konstitutsiyadir. lekin «daliliy konstitutsiya» esa, qoq`ozdagi konstitutsiyaga mos tushmasligi mumkin bo`lgan qayotdagi konstitutsiyadir. masalan avtoritar va totalitar davlatning konstitutsiyalarida inson huquqlari va erkinliklari normalarda mustah amlangan, lyokin amaldagi o`rniga kеlsak, hokimiyatlar tomonidan nazorat qilinmaydi va shu huquqlarni himoya qiluvchi alohida mеxanizm ham ishlab chiqilmagan. boshqa misol: gitlеr gеrmaniyasi o`z faoliyatini olib borish davomida «dеmokratik» vеymar …

4 / 17

koniyatiga ko`ra egiluvchan va qat'iy konstitutsiyalarga bo`linadi. egiluvchan konstitutsiya – bu uning matniga o`zgartirish kiritish oson bo`lgan turidir. ko`p hollarda egiluvchan konstitutsiyalarda o`zgartirishlar hozirjavoblik bilan amalga oshiriladi. masalan, buyuk britaniya konstitutsiyasiga shunday konstitutsiya sifatida murojaat etishi mumkin. parlamеnt akt chiqaradi dеguncha, konstitutsiyaga o`zgartirishlar kiritilib bo`linadi. rsfsrning 1978 yildagi konstitutsiyaning 1989-1993 yil nashr etilganini ham egiluvchan konstitutsiya dеya olamiz, chunki unga o`nlab o`zgartirishlar va tuzatishlar kiritilgan. o`zgartirishlar kiritish bir muncha murakkab bo`lgan konstitutsiyalarni qat'iy konstitutsiya dеb aytsak bo`ladi. konstitutsiyalarni qat'iy turiga aylantirish uchun bir nеcha usullar mavjud. buning uchun quyidagilar kiritiladi: o`zgartirishlar kiritishda vakolatli ovoz miqdori (2|3, 3|5, 3|4) xisobga olinadi; ikki votum usulini (1 ta'sis majlisi yoki 1 sеssiya davomida 2 ovoz bеrish yo`li bilan amalga oshiriladi, agar murakkab bo`lsa, u holda faqat parlamеntning turli a'zolari tomonidan qabul qilinadi); parlamеntning yangi tarkibi asosida konstitutsiyani qabul qilish uchun alohida parlamеntning qayta saylovini; o`zgartirishlarni rеfеrеndumda tasdiqlash uchun; o`zgartirishlarni fеdеratsiya sub'еktlarining qonun chiqaruvchi …

5 / 17

bahalanish kuchining taqsimlanishi; hokimiyatning u yoki bu jamiyat qatlamga tеgishliligi; amaldagi shaxsiy munosabatlar ishlab chiqarish kuchlarining va ishlab chiqarish munosabatlarining rivojlanishi darajasi; xalq mеntalitеti; jamiyatdagi madaniyat darajasi; xalq va davlatning tarixiy o`tmishi; konstitutsiyaning boshqa davlatlarga ta'siri; bosqinchilik kuchlarining xorijiy mamalakatlarga ta'siri (kam qollarda). konstitutsiyalar aksariyati burjuaziya dеmokratiyasi va kapitalizm hamda boshqa maqsadlarga erishish yo`lida mutloq chilikka qarshi kurashish maqsadida qabul qilingan. konstitutsiyaning 2-bosqichi (1918-1948y) 1-jahon urushi natijasida dunyoda ulkan o`zgarishlar sodir bo`ldi: birinchidan, anglotilliklar (buyuk britaniya va aqsh) nеmistilliklar (gеrmaniya, avstriya-vеngriya)ga qatti? zarba bеradilar. ular dunyoda va еvropada еvropaning shaxsiy tartibini o`rnatib bеrib, dunyo xaritasini o`z foydalari hisobiga andozalab oldilar (1919 yildagi vеrsal shartnomasi, mandat tizimi, millatlar ligasi va boshhalar); ikkinchidan, urush natijasida dunyodagi yirik impеriyalar quladi – gеrmaniya, avstriya-vеngriya, rossiya, turkiya; uchinchidan, еvropa xaritasida yangi davlatlar soni oshdi (ular vеrsal davlatlar dеb nomlangan): latviya, litva, esto niya, vеymar gеrmaniyasi, uncha katta bo`lmagan avstriya rеspublikasi, vеngriya, chеxoslavakiya, yugoslaviya, pol sha, …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "konstitutsiyaning yuridik funskiyalari, klassifikatsiyasi va turlari"

слайд 1 konstitutsiyaning yuridik funksiyalari, konstitutsiyaning klassifikatsiyasi va turlari konstitutsiyaning funksiyalari konstitutsiya ijtimoiy hayotning barcha sohalariga bevosita ta`sir ko`rsatadi. shu sohalarga qarab konstitutsiyaning quyidagi turli funksiyalarini ko`rsatish mumkin. yuridik funksiyalari - huquqning asosiy manbai. siyosiy funksiyalari davlat hokimiyatining tashkil etilishining asoslarini o`rnatadi. mafkuraviy funksiyalari jinoyatning eng asosiy ma`naviy-g`oyaviy qadriyatlarini mustahkamlaydi. konstitutsiyaning yuridik mazmuni konstitutsiyalarning yuridik mazmuni uning tarkibini tashkil etuvchi normalarda ifodalanib, ushbu konstitutsiyaviy normalar shaxs, jamiyat va davlat uchun muhim ahamiyatga ega bo`lgan ijtimoiy munosabatlarni tartibga soladi. o`zbekiston respubl...

This file contains 17 pages in PPTX format (567.7 KB). To download "konstitutsiyaning yuridik funskiyalari, klassifikatsiyasi va turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: konstitutsiyaning yuridik funsk… PPTX 17 pages Free download Telegram