tafakkur va nutq

PPTX 15 pages 538.4 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 538.4 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

berdaq nomidagi qdu san'atshunoslik fakulteti amaliy psixologiya yo'nalishi 3-b guruh talabasi ibodullayeva shahnozaning umumiy psixologiya fanidan ishlagan slaydi mavzu:tafakkur va nutq reja: 1. tafakkur jarayonida nutqning ahamiyati 2.nutqni eksperimental o'rganish ahamiyati 3. nutqning fiziologik mexanizmlari tafakkur — odam bilish faoliyatining oliy shakli sifatida atrof‐muhit(voqelik)ni umumlashtirgan holda, vositali aks ettirish imkoniyatini beradi, narsa va hodisalar o’rtasida aloqa va munosabatlarni tashkil qiladi. inson tafakkurini hayvon tafakkuridan farqlab turuvchi muhim jihati - bu nutq va shu bilan birga qo’llaniladigan belgilar tizimidir. aynan shuning uchun inson tafakkuri atrof olamni umumlashtirilgan va vositali holda aks ettirish imkoniyatini beradi. tafakkur - yangilikni qidirish va ochishdan iborat psixik jarayondir. bu yangilik sub’ektiv bo’lishi mumkin, ya’ni uni kimlardir, qachonlardir topgan bo’lishi mumkin. lekin sub’ekt tafakkur jarayoni yordamida uni o’zi uchun yangidan kashf etadi, aks holda biz ko’proq xotira, o’tgan tajribalarimizni qayta tiklagan bo’lamiz. bolalarni o’qitishda tafakkurning shu muhim jihatini asos qilib olish lozim. pedagoglarning bolalar bilan muammoli darslar …

2 / 15

g’ulot, daftar, yomg’ir va boshqalar). tilning asosiy funksiyalari quyidagilardan iborat: a) til yashashning vositasi, ijtimoiy tajribani avloddan avlodga uzatish, berish va o’zlashtirish quroli tarzida vujudga keladi (avlodlar, ota-onalar, o’qituvchilar va murabbiylar); b) til vosita yoki kommunikatsiya usuli, hatto odamlarning xatti-harakatlarini boshqaruvchi qurol sifatida namoyon bo’ladi (masalan: “leksiya bo’lmaydi”, “bugun bayram” – ta’sir qilishdan, ta’sir o’tkazishdan iboratdir); v) tilning muhim funksiyalaridan yana biri – intellektual faoliyatning quroli sifatida xizmat qilishdir (muammoli vaziyat mohiyatini tushunish, yechishni rejalashtirish, ijro etish, maqsad bilan solishtirish). nutq faoliyati odam tomonidan ijtimoiy-tarixiy tajribani o’zlashtirish, avlodlarga uzatish yoki kommunikatsiya o’rnatish, o’z shaxsiy harakatlarini rejalashtirish va amalga oshirish maqsadida tildan foydalanish jarayonidir. nutq axborot, xabar, ma’lumot va yangi bilim berish, aqliy topshiriqlarni yechishdan iborat faoliatdir. agarda til aloqa vositasi(quroli) bo’lsa, nutq esa aynan o’sha jarayonining o’zidir. nutqni idrok qilish oddiy reflektor faoliyatining qonunlari asosida sodir bo’lishi mumkin. chunki uni yuzaga keltiruvchi stimullar birinchi signallar tipidagi qo’zg’atuvchilardan iboratdir (masalan: “marsh”, …

3 / 15

sodda elementar “stimul-reaktsiya” tipidagi fiziologik mexanizm ham, nutq faoliyatining yuksak formalari uchun nutq vositasi bilan fikr bayon qilishning ishchan programmalashtirish mexanizmlari uchun xarakterli va ierarxik tuzilishga ega bo’lgan maxsus mexanizmlar ham qatnashadilar. biron fikrni nutq yordami bilan bayon qilishdan oldin, maxsus kod orqali bu fikrning asosini tuzamiz. u programmalashtirish mexanizmidir. undan keyin gapning grammatik tuzilishiga o’tish bilan bir guruh mexanizmlar vujudga keladi. esda olib qolish — so’zlarning grammatik xususiyatlarini amalda qo’llanilishini ta’minlovchi mexanizm, programma elementlarini grammatik tuzilishga yoyish mexanizmi. tadqiqodchi a.r.luriya nutqning afaziyasini tekshirib, ular quyidagi turlardan iborat ekanligini bayon qiladi: dinamik afaziya – gaplar yordami bilan so’zlash qobiliyatining buzilishi; efferent motor afaziyasi – gapning grammatik tuzilishi, buzilishi; afferent motor afaziyasi – nutq artikulyatsiyasining buzilishi; semantik afaziya – gaplar o’rtasidagi bog’liqlikning buzilishi; sesor afaziya – so’zlarni idrok qilishning buzilishi. nutq rivojlanishi davrlari: 1-davr: 2 oydan 11 oygacha. 2-davr: 11 oydan 19 oygacha. 3-davr: 19 oydan 3 yoshgacha. nutq rivojlanishi quyidagi …

4 / 15

5 / 15

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tafakkur va nutq"

berdaq nomidagi qdu san'atshunoslik fakulteti amaliy psixologiya yo'nalishi 3-b guruh talabasi ibodullayeva shahnozaning umumiy psixologiya fanidan ishlagan slaydi mavzu:tafakkur va nutq reja: 1. tafakkur jarayonida nutqning ahamiyati 2.nutqni eksperimental o'rganish ahamiyati 3. nutqning fiziologik mexanizmlari tafakkur — odam bilish faoliyatining oliy shakli sifatida atrof‐muhit(voqelik)ni umumlashtirgan holda, vositali aks ettirish imkoniyatini beradi, narsa va hodisalar o’rtasida aloqa va munosabatlarni tashkil qiladi. inson tafakkurini hayvon tafakkuridan farqlab turuvchi muhim jihati - bu nutq va shu bilan birga qo’llaniladigan belgilar tizimidir. aynan shuning uchun inson tafakkuri atrof olamni umumlashtirilgan va vositali holda aks ettirish imkoniyatini beradi. tafakkur - yangilikn...

This file contains 15 pages in PPTX format (538.4 KB). To download "tafakkur va nutq", click the Telegram button on the left.

Tags: tafakkur va nutq PPTX 15 pages Free download Telegram