tafakkur va nutq jarayoni

PPTX 20 pages 87.0 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 87.0 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

prezentatsiya powerpoint mavzu: tafakkur va nutq jarayoni. tafakkur va nutqning kasalliklarda oʻzgarishi. tafakkur va nutqning turli kasalliklarda buzilishi; 2 aqli zaiflikning turlarini; 3 nutqning turli kasalliklarda buzilishini; 4 tafakkur va nutqi buzilgan bemorlarga munosabatda bo’lish xususiyatlarini tafakkur ya’ni, intellekt faoliyati jarayonining buzilishlari tezlashgan yoki sekinlashgan boʻlishi mumkin. tafakkur oʻzaro bir-biriga bogʻliq boʻlmagan; ikkinchi darajali detallar va mayda-chuydalarda oʻralashib qolish bilan kuzatiladigan holatga bogʻliq. realliklardan ketish shaxsga bogʻliq istaklar va intilishlarga asoslanuvchi austik koʻrinishda; tipi boʻyicha uzuq-yuluq va alahlashli boʻlishi mumkin. intellektual buzilishlar turli daraja va koʻrinishlardagi tugʻma aqlipastlik (oligofreniyalar yoki aqliy ojizliklar) va orttirilgan aqlipastlik (demensiyalar) shaklida oʻtadi: turgʻun aqliy yetishmovchilik, yemirilish, gnozisning (bilish faoliyati), praksis (oldindan ishlab chiqilgan reja boʻyicha ketma-ket harakatlar va maqsadga yoʻnaltirilgan harakatlarni bajarish qobiliyati), hulq-atvor va emotsional jabhaning buzilishi bilan kuzatiluvchi ruhiy faoliyatning oddiylashuvi. turli ruhiy kasalliklarda tafakkur jarayonining kechishi, tasavvurlar va gʻoyalarning qoʻshilishi, tafakkur mazmunining buzilishi koʻriladi. masalan, ruhiy jarayonlarning qoʻzgʻalishi yoki tormozlanishi bilan …

2 / 20

ulator psixozning depressiv bosqichlarida uchraydi. bunday holga tushgan bemorlar eng oddiy aqliy yumushlarni ham bazoʻr bajaradilar, ular oʻz taijimayi hollarini aytib berishga qiynaladilar, chunki bir tasavvur ortidan ikkinchi tasavvurning kelishi qiyin boʻladi. turli xildagi tafakkur buzilishlaridan dastlab, masalan, shizofreniyada uchraydigan quruq mahmadonalikni, goʻyo donishmandlikni aytib oʻtish kerak. bu shundan iboratki, bemor mutlaqo mazmunsiz va «tuzsiz» muhokamalarni toʻgʻri, biroq, oxiri tugamaydigan dabdabali soʻz libosiga oʻraydi. tafakkur buzilishlariga yana epilepsiya bilan ogʻrigan shaxslarga xos boʻlgan fikrlashdagi ortiqcha tafsilotlar kiradi. tafakkurning bogʻlanmasligi tafakkur uzilishiga tashqi jihatdan oʻxshash boʻlib, bunda bemor qisman qabul qilib, umumlashtirilgan mantiqiy xulosa chiqarish qobiliyatini yoʻqotadi. masalan, bemor soatga qarab, soat va daqiqa strelka (mil)larining qayerda turganini toʻgʻri aytib beradi, biroq soat necha boʻlganini aytib bera olmaydi perseveratsiya — bir marta aytilgan fikrni bir xil tarzda tashqi ta’sirotlarga yoki hech qanday sababsiz, bir xil tarzda takrorlanishidir. masalan, bemordan: «ismingiz nima?» deb soʻralganda u: «toʻlqin imomovich normurodov», deb javob beradi. yana …

3 / 20

tabiatli boʻlmaydi, lekin bemor unga shunday katta ahamiyat beradiki, ular aslida bunga arzimaydi. masalan, xafalik hissi shu qadar kuchli ahamiyatga, dil ogʻrishi shu qadar kuchli hisga ega boʻladiki, u kishi ongida hukmron boʻlib qoladi. bemor boshqa hech narsa haqida oʻylay olmaydi, u atrofda roʻy berayotgan narsalarga oʻziga yetgan alam nuqtayi nazaridan qaraganda, uning fikri yodi, birdan bir maqsadi — qasos olishga qaratilgan boʻladi. aqlpastlik — tafakkurning buzilishi boʻlib, bunda odamning hodisalar oʻrtasidagi bogʻlanishni tushunish qobiliyati pasayib ketadi, asosiy narsani ikkinchi darajali narsadan farq qilish qobiliyati yoʻqoladi, odam oʻz fikrlari, yurish-turishiga tanqidiy koʻz bilan qaray olmaydigan boʻlib qoladi, xotirasi pasayadi, bilim va tasawurlarining zaxirasi kamayib ketadi. aqlpastlikning ikki turi tafovut qilinadi: tugʻma aqlpastlik va turmushda orttirilgan aqlpastlik. tugʻma aqlpastlik asosida bolaning ona qornida zararlanishi yoki juda goʻdaklik davrida kasal boʻlib qolishi natijasida miyasining yetarlicha rivojlanmay qolishi yotadi turmushda orttirilgan aqlplastlik (demensiya) koʻpincha progressiv falajlik, qarilik psixozlari: bosh miya tomirlari aterosklerozi, bosh …

4 / 20

ning sabablarini aniqlash va davolovchi pedagogga murojaat qilish zarur (logopediya — nutq buzilishlarini davolash boʻyicha fan). duduqlanish — «sh — sh» lab, «s — s» lab gapirishda, chuchuk til bilan sal «sh — sh» lab gapirishda namoyon boʻladi. bosh miyaga keluvchi nerv tolalarining zararlanishi natijasida nutq, tovushlarni talaffuz qilish yomonlashadi — dizartriya paydo boʻladi. ba’zan tovushning vaqtincha funksional yoʻqolishi — afoniya kuzatiladi. bunday yomonlashuv asabiy jazavalanish vaqtida uchraydi. ogʻzaki nutq bilan yozma nutq oʻrtasidagi farqlar kasallik tufayli kuchayishi mumkin. organik va funksional xarakterdagi markaziy nerv sistemasi kasalliklarida yozuv, xat ancha yomonlashadi. koʻpincha yozma nutqning yomonlashuvi bosh miya qobigʻining optik, nutq va harakat nutqlarining oʻchoqli shikastlanishlarida kuzatiladi. yozma nutqning yomonlashuvi agrafiya deyiladi. shizofreniya bilan ogʻrigan bemorlarda yozishning oʻzgarishi xarakterlidir bosh miyaning organik zararlanish kasalliklari, jarohatlarida, kalla chanoq suyaklari shikastlanishida, isteriyalarda nutqning buzilishi kuzatiladi. nutqning buzilishi afaziya deyiladi.. bunday bemorlarning nutqi kambagʻal, ishlatiladigan soʻzlar zaxirasi ancha cheklangan boʻladi. bunday bemorlarning nutqi kambagʻal, …

5 / 20

ni ham tushunmaydilar. bunday bemorlar erkin gapiradilar, lekin ancha buzilgan va birmuncha tushunarsiz boʻlgan nutqda bir xil soʻzlar va boʻgʻinlarni boshqalari bilan almashtirishga koʻp marta yoʻl qoʻyadilar. koʻpincha ularning nutqi soʻzlar yigʻindisidan iborat soʻzlarni tanlashga aylanib qoladi. sensor afaziya uchun nutq beqarorligi (logoreya) xosdir amnestik afaziya narsalarning nomlarini aytish qobiliyatining buzilishida namoyon boʻladi. bemor jarrohlik stoli ustida turgan qaychini pichoq deb ataydi. total afaziya nutqning barcha turlari yoʻqolishi bilan xarakterlanadi. bemor gapirishga harakat qilib, ba’zan u yoki bu tovushni talaffuz qilishi mumkin. aqlpastlik — tafakkurning buzilishi boʻlib, bunda odamning hodisalar oʻrtasidagi bogʻlanishni tushunish qobiliyati pasayib ketadi motor afaziya — soʻzlarni talaffuz qilishga qobiliyatsizlik yoki bu qobiliyatning sezilarli ravishda pasayishidir sensor afaziya atrofdagilar nutqini yomon tushunish afaziya - nutqning buzilishi amnestik afaziya - narsalarning nomlarini aytish qobiliyatining buzilishi total afaziya - nutqning barcha turlari yoʻqolishi total afaziya nutqning barcha turlari yoʻqolishi bilan xarakterlanadi yozma nutqning yomonlashuvi agrafiya deyiladi. perseveratsiya — bir …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tafakkur va nutq jarayoni"

prezentatsiya powerpoint mavzu: tafakkur va nutq jarayoni. tafakkur va nutqning kasalliklarda oʻzgarishi. tafakkur va nutqning turli kasalliklarda buzilishi; 2 aqli zaiflikning turlarini; 3 nutqning turli kasalliklarda buzilishini; 4 tafakkur va nutqi buzilgan bemorlarga munosabatda bo’lish xususiyatlarini tafakkur ya’ni, intellekt faoliyati jarayonining buzilishlari tezlashgan yoki sekinlashgan boʻlishi mumkin. tafakkur oʻzaro bir-biriga bogʻliq boʻlmagan; ikkinchi darajali detallar va mayda-chuydalarda oʻralashib qolish bilan kuzatiladigan holatga bogʻliq. realliklardan ketish shaxsga bogʻliq istaklar va intilishlarga asoslanuvchi austik koʻrinishda; tipi boʻyicha uzuq-yuluq va alahlashli boʻlishi mumkin. intellektual buzilishlar turli daraja va koʻrinishlardagi tugʻma aqlipastlik (oligo...

This file contains 20 pages in PPTX format (87.0 KB). To download "tafakkur va nutq jarayoni", click the Telegram button on the left.

Tags: tafakkur va nutq jarayoni PPTX 20 pages Free download Telegram