retsepsiya, retseptor xujayralar, tuzilishi va faoliyatlari

PPTX 30 pages 20.3 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 20.3 MB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

pptxgenjs presentation retsepsiya, retseptor xujayralar, tuzilishi va faoliyatlari retsepsiya - tirik organizmda axborot qabul qilish va qayta ishlash jarayonidir. retseptor xujayralar esa bu axborotni qabul qiluvchi, qayta ishlash va organizmga ma'lum ta'sir ko'rsatuvchi asosiy tuzilmadir. presented by tojimuratova shaxlo 1 retsepsiya nima, uning rol va ahamiyati 1 tashqi muhitni his qilish retseptor xujayralar organizmni tashqi muhitdagi turli ta'sirlarga sezgir qiladi. 2 organizm boshqaruvi retsepsor tizimlar orqali organizmning ichki holatini nazorat qilish va muvozanatni saqlash mumkin. 3 signallarni qayta ishlash retseptor xujayralar tashqi signallarni organism uchun xavfsiz va foydali reaktsiyalarga aylantiradi. 2 tashqi muhitni his qilishda retseptorlarning roli : yorug‘lik: ko‘zda joylashgan fotoretseptorlar tomonidan qabul qilinadi. tovush: quloqlardagi mexanoretseptorlar tomonidan seziladi. hid: burundagi kimyoviy retseptorlar bu rolni bajaradi. ta’m: og‘izdagi retseptorlar ta’m sezgisini ta’minlaydi. teginish va bosim: teridagi mexanoretseptorlar bu vazifani bajaradi. retseptorlarning boshqaruvdagi ishtiroki ma’lumotni qabul qilish: retseptorlar tashqi yoki ichki muhitdan keluvchi stimullarni qabul qiladi masalan: tashqi retseptorlar (eksteroretseptorlar) …

2 / 30

an ma’lumot qayta ishlanib, javob reaksiyalari shakllanadi. javob reaksiyasi reflektor (tezkor) yoki ongli bo‘lishi mumkin. masalan: issiq narsaga teginganda qo‘lni tortib olish refleksi. oziq-ovqat hidini sezganda oshqozon shirasining ajralishi. retseptorlarning boshqaruvdagi ishtiroki retseptorlar organizmning ichki muhitini nazorat qilish orqali muvozanatni saqlaydi. masalan qon bosimi pasayganda, interoretseptorlar signal yuboradi va yurak tezroq urishni boshlaydi. harorat retseptorlari tana issiqligini kuzatib, uni optimal darajada ushlab turishga yordam beradi signallarni qayta ishlash bosqichlari retseptorlarning boshqaruvdagi ishtiroki stimullarning qabul qilinishi (resepsiya) signalni kodlash va konversiya qilish signalni uzatish ma’lumotni talqin qilish (interpretatsiya) javob shakllanishi 1 2 3 4 5 6 javobni uzatish va amalga oshirish retseptor xujayralar va ularning turlari g'ovak retseptorlar tashqi muhitdagi ta'sirlarga sezgir bo'lgan, axborotni elektr signallari sifatida yetkazuvchi retseptor hujayralar. surunkali retseptorlar uzoq muddatli ta'sirlarga moslashuvchi, uzluksiz axborot uzatuvchi retseptor hujayralar. katalitik retseptorlar ta'sir signallarini biokimyoviy jarayonlar orqali uzatuvchi, zamonaviy tibbiyotda keng qo'llaniladigan retseptor hujayralar. 9 g'ovak retseptor xujayralar va ularning …

3 / 30

i retseptorlar membrana potentsiali o‘zgarishiga javob beradi. masalan: voltaj bilan boshqariluvchi natriy kanallari – nerv impulslarining hosil bo‘lishi va uzatilishida muhim rol o‘ynaydi. ushbu retseptorlar ma’lum bir molekula (masalan, neyrotransmitter yoki gormon) bog‘langanda faollashadi. masalan: nikotin asetilxolin retseptorlari – asetilxolin neyrotransmitteri bilan faollashadi. g'ovak retseptorlar funksiyalari ion transporti: ionlar hujayra membranasidan o‘tib, hujayraning elektrokimyoviy muvozanatini saqlaydi. signal transduktsiyasi: gövak retseptorlar tashqi signalni hujayra ichidagi javobga aylantiradi. masalan, kaltsiy ionlarining hujayraga kirishi turli biokimyoviy jarayonlarni faollashtiradi. nerv impulslarini o‘tkazish: nerv hujayralarida elektr signalining bir qismida gövak retseptorlar muhim rol o‘ynaydi, masalan, sinapslar orqali neyrotransmitterlar yordamida. hujayra hajmini boshqarish: ion va suvning membranadan o‘tishi orqali hujayra hajmi tartibga solinadi. muskullar qisqarishi: kaltsiy gövak retseptorlari muskullarning qisqarish mexanizmini boshqaradi. surunkali retseptor xujayralar va ularning faoliyati doimiy ta'sir surunkali retseptor xujayralar bir xil ta'sirlarga uzluksiz sezgir bo'ladi. moslashuv hujayra tashqi muhit ta'sirlariga moslashib, signallarning kuchini kamaytiradi. doimiy signalizatsiya moslashish natijasida paydo bo'lgan yangi signallar …

4 / 30

yoki mushaklarning holatini uzluksiz kuzatadi va markaziy nerv tizimiga doimiy signal yuboradi. surunkali retseptorlarning ahamiyati homeostazni saqlash: organizmning ichki muhitini doimiy nazorat qilib, zarurat bo‘lganda javob shakllantirish imkonini beradi. tana holatini kuzatish: mushaklarning cho‘zilishi va harakati haqida ma’lumot beradi. uzoq muddatli o‘zgarishlarni aniqlash: doimiy yoki sekin o‘zgarayotgan stimullarni aniqlab, markaziy nerv tizimiga mos javob shakllantirishga imkon beradi. katalitik retseptor xujayralar va ularning faoliyati ligand bog'lanishi ligand molekulalari retseptor proteinlarga birikadi faollanish retseptor protein strukturasi o'zgarib, katalitik faolligini oshiradi biochemik signallar katalitik reaksiyalar natijasida hujayra ichida biochemik signallar paydo bo'ladi hujayraning javob reaksiyasi biochemik signallar hujayraga ta'sir etib, uning faoliyatini o'zgartiradi 16 katalitik retseptorlar asosiy turlari tirozin kinaza retseptorlari (rtk): eng keng tarqalgan katalitik retseptorlar. gormonlar va o‘sish faktorlariga javoban tirozinning fosforlanishini amalga oshiradi. serin/treonin kinaza retseptorlari: ushbu retseptorlar serin yoki treonin qoldiqlarini fosforlaydi. masalan, tgf-beta (transformatsion o‘sish faktori beta) retseptorlari hujayra o‘sishi va differentsiatsiyasiga javob beradi guanilat siklaza retseptorlari: ushbu …

5 / 30

a differentsiatsiyasida asosiy rol o‘ynaydi. metabolik jarayonlarni boshqarish: masalan, insulin retseptorlari glyukoza qabul qilinishini tartibga soladi. homeostazni saqlash: katalitik retseptorlar qon bosimi, elektrolit balansi va boshqa fiziologik jarayonlarni tartibga solishda ishtirok etadi. retseptor xujayralarning umumiy tuzilishi reseptiv qism tashqi ta'sirlarni qabul qilish va tanish olish funksiyasini bajaruvchi hujayra qismi. transduktor qism qabul qilingan ta'sirni ichki signalga aylantirib, hujayra ichiga uzatadigan qism. effector qism ta'sir signalini hujayra ichidagi jarayonlarga yetkazdib, organizmga ta'sir etuvchi qism. 19 ionli retseptor xujayralar va ularning faoliyati ion transporti ionli retseptor xujayralar tashqi muhitdan ionlarni organizm ichiga olib kiradi. membrana potensiali ionlarning harakati hujayra membranasi potensialini o'zgartiradi va signallar uzatiladi. impuls uzatish ionli signallar asab tizimiga uzatiladi va markaziy asab tizimiga yetkaziladi. 20 retseptor xujayralarning organizmga ta'siri idrok va his qilish retseptor xujayralar ulardan olingan axborotni markaziy asab tizimiga uzatib, his qilish va idrok etishni ta'minlaydi. boshqaruv va muvozanat retseptor tizimi orqali organizmning ichki holati doimo nazorat …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "retsepsiya, retseptor xujayralar, tuzilishi va faoliyatlari"

pptxgenjs presentation retsepsiya, retseptor xujayralar, tuzilishi va faoliyatlari retsepsiya - tirik organizmda axborot qabul qilish va qayta ishlash jarayonidir. retseptor xujayralar esa bu axborotni qabul qiluvchi, qayta ishlash va organizmga ma'lum ta'sir ko'rsatuvchi asosiy tuzilmadir. presented by tojimuratova shaxlo 1 retsepsiya nima, uning rol va ahamiyati 1 tashqi muhitni his qilish retseptor xujayralar organizmni tashqi muhitdagi turli ta'sirlarga sezgir qiladi. 2 organizm boshqaruvi retsepsor tizimlar orqali organizmning ichki holatini nazorat qilish va muvozanatni saqlash mumkin. 3 signallarni qayta ishlash retseptor xujayralar tashqi signallarni organism uchun xavfsiz va foydali reaktsiyalarga aylantiradi. 2 tashqi muhitni his qilishda retseptorlarning roli : yorug‘lik: ko‘zda...

This file contains 30 pages in PPTX format (20.3 MB). To download "retsepsiya, retseptor xujayralar, tuzilishi va faoliyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: retsepsiya, retseptor xujayrala… PPTX 30 pages Free download Telegram