sotsial psixologiyada shaxs muammosi

PPTX 21 pages 514.9 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 514.9 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

слайд 1 mavzu: sotsial psixologiyada shaxs muammosi. reja: shaxs haqida ma’lumot. shaxs shaklanishi va rivojlanishining biogenitik va sotsiogenetik yo’nalishlari. sotsial ro’lning shaxs ahakllanishidagi ta’siri. shaxsning ”men”obrazi. odatda shaxs ijtimoiy fanlarning o‘rganish predmeti bo‘lib, ular insoniyat tarixida shaxs shakllanishining umumiy qonuniyatlarini, jamiyatning rivojlanish jarayonida inson hayotining ijtimoiy sharoitlariga bog‘liq holda shaxsning o‘zgarishi bilan aloqador masalalarning mohiyatini ochib beradi. shaxs muammosini tadqiq qilishga biologiya, kognitiv, ijtimoiy fanlar va falsafa fani murojaat qiladi. ― shaxs kategoriyasi psixologiyaning eng muhim, tayanch tushunchasi bo‘lsa, ― shaxs psixologiyasi bo‘limi uning asosini tьashkil etadi. falsafiy-adabiy davr. dastlab shaxs psixologiyasi muammolari faylasuf va yozuvchilar asarlarida o‘z aksini topgan. frantsuz faylasufi eten de kondilyak o‘zining ― sezgilar haqidagi traktatida shaxsni turli sezgi parchalaridan yig‘ishga harakat qilgan. f.m. dostoevskiy har bir kishi uchun xos bo‘lgan ― yashirin odam haqida yozadi. klinik davr. xix asrning birinchi o‘n yilligida shaxs psixologiyasi muammosi bilan ko‘proq shifokor-psixiatrlar shug‘ullanishgan. ular birinchilardan bo‘lib klinik sharoitlarda bemor …

2 / 21

shila boshlandi. biroq du davrda psixologiya fanining inqirozi yuz berdi. bunga inson tabiatini o‘rganishga atomistik qarashlarning kirib kelishi sabab bo‘ldi. mazkur yondashuv inson psixolgiyasini jarayon va holatlarga bo‘lishni talab qilardi. unga ko‘ra inson alohida psixik funktsiyalarning yig‘indisi bo‘lib, ulardan shaxsni yig‘ish va ijtimoiy xulq-atvorining kompleks shakllarini tushunish qiyin bo‘ladi. shaxs shaklanishi va rivojlanishining biogenitik va sotsiogenetik yo’nalishlari. e. gekkell va f. myuller biologiyada ontogenez – filogenezni qisqacha takrorlaydi degan «biogenetik qonunni» tariflab berishdi. bu qonunning ma’nosi shuki, individning taraqqiyot tarixi avlodni taraqqiyot tarixini qisqacha va tez takrorlaydi. mazkur sohada tubdan farqlanuvchi g‘oyalar, nazariyalar yuzaga keldi. amerikalik olim s. xoll «rekapitulyatsiya qonunini» ya’ni (filogenezni qisqacha takrorlashni) psixologik o‘sishning bosh qonuni deb hisoblaydi. uning fikricha, ontogenez filogenezning muhim bosqichlarini takrorlaydi. olimning talqinicha, go‘daklik hayvonlarga xos rivojlanish pallasidan boshqa narsa emas. biogenetik nazariyaning qarama-qarshi ko‘rinishi sotsiogenetik nazariyadir. bu nazariyada shaxsda ro‘y beradigan o‘zgarishlarni jamiyatning strukturasi, ijtimoiylashish (sotsializatsiya) usullari, atrofidagi odamlar bilan o‘zaro vositalari …

3 / 21

a fenomenlar aynan shu tushuncha atrofida qayd etiladi. inson ruhiy olami qonuniyatlari bilan qiziqqan har qanday olim yoki tadqiqotchi ham shaxsning sotsialligi va aynan jamiyat bilan bo‘lgan aloqasi masalasini chetlab o‘tolmagan. shuni alohida ta’kidlash lozimki, «homo sapiens» – «aqlli zot» tushunchasini o‘zida ifoda etuvchi jonzotning paydo bo‘lganiga tahminan 40 ming yildan oshibdi. bu davrda olimlarning e’tirof etishlaricha, 16 ming avlod almashgan emish. charlz darvin ta’biri bilan aytganda, tabiiy tanlanish jarayonida yer yuzida saqlanib qolgan minglab millat va elatlarning keyingi davrdagi taraqqiyoti ko‘proq biologik omillardan ko‘ra, sotsial omillar ta’sirida ro‘y bermoqda. shuning uchun ham har bir individni yoki shaxsni o‘rganish masalasi uning bevosita sotsial muhiti va uning sotsial normalari doirasida o‘rganishni taqozo etadi. sotsial muhit – bu insonning aniq maqsadlar va rejalar asosida faoliyat ko‘rsatadigan dunyosidir. mazmunan har bir insonning shu sotsial olam bilan aloqasi uning insoniyat tajribasi, madaniyati va qabul qilingan, tan olingan sotsial xulq normalari doirasidagi harakatlarida namoyon bo‘ladi. …

4 / 21

siatsiyasi ro‘y beradi. shaxs – sotsial va shaxslararo munosabatlarning mahsuli, ongli faoliyatning sub’yekti bo‘lmish individdir. shaxsga taalluqli bo‘lgan eng muhim tasnif ham uning jamiyatdagi murakkab sotsial munosabatlarga bevosita aloqadorlik, sotsial faoliyatga nisbatan ham ob’yekt, ham sub’yekt bo‘lishlikdir. sotsial rolning shaxs shakllanishiga ta’siri juda katta. shaxs o‘zi bajaradigan rollar tufayli boshqalar bilan munosabatga kirishadi. shaxsning bajaradigan rollari qanchalik ko‘p bo‘lsa, uning hayotga va jamiyatga moslashuvi osonroq kechadi. yangi rolni zimmasiga olish ham shaxsdan katta mas’uliyatni talab etishi bilan birga shaxs ruhiyatiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. dmitriy alekseyevich leontyevning ta’kidlashicha, shaxs sotsial rollarni o‘zlashtirish jarayonida ikki aspekt mavjud: texnik va fikriy. talaba o‘zining talabalik rolini qabul qilar ekan, uning qanday bajarilishiga e’tibor qaratadi, lekin ba’zi talabalar bu rolni o‘ziga qabul qilmaydilar va natijada majburiyatlarini to‘liq anglab yetmagan holda bu rolni bajaradilar. shaxs butun umr yoshi, oilaviy va kasbiy maqomi, shaxslararo munosabatlariga bog‘liq holda yangi rollarni o‘zlashtirib boradi. shaxs sotsial psixologiyada, garchi uning shakllanishiga …

5 / 21

li bo‘lgan barcha narsalarini oluvchi «men» bo‘lsa; sotsial «men» – shaxsdagi uning atrofidagilar tan olgan «men», har bir shaxsni o‘zi haqida uning atrofidagilarning fikri qiziqtiradi, albatta. demak, shaxsning atrofida qancha alohida sotsial guruhlar mavjud bo‘lsa, uning uchun shuncha sotsial «men»i mavjud bo‘ladi; psixik «men» – individning sotsial muhitda uning kimligini namoyon qilishiga yordam beruvchi qobiliyat va iqtidorlarining yig‘indisi hisoblanadi; haqiqiy yoki axloqiy «men» – shaxsning o‘zini anglashi, o‘z-o‘ziga baho berishi doirasidan iboratdir. shaxs ijtimoiy rivojlanishning eng asosiy mexanizmi bolib uning faolligiga hamda individual progressiga bogliq.shaxs muammosi hozirgi jamiyatda bu asosan siyosiy koz qarashlar,oldingi avlod bilan kelisholmaslik hamda jamiyatning stereotiplaridan farqli turmush tarziga ega bolganda namoyon boladi. stereotiplar shaxs rivojlanishini pasatirayotgan omillardan biri chunki stereotip kop hollarda boshqa submadaniyat vakillariga nigativ hislarni uygotadi keyinchalik bu submadaniyatga jamiyatning kopchilik azolari bosim uyushtirishi,toxtatishi mumkin,bu esa bu jamiyatning rivojiga tosiqlaridan biri boladi. image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sotsial psixologiyada shaxs muammosi"

слайд 1 mavzu: sotsial psixologiyada shaxs muammosi. reja: shaxs haqida ma’lumot. shaxs shaklanishi va rivojlanishining biogenitik va sotsiogenetik yo’nalishlari. sotsial ro’lning shaxs ahakllanishidagi ta’siri. shaxsning ”men”obrazi. odatda shaxs ijtimoiy fanlarning o‘rganish predmeti bo‘lib, ular insoniyat tarixida shaxs shakllanishining umumiy qonuniyatlarini, jamiyatning rivojlanish jarayonida inson hayotining ijtimoiy sharoitlariga bog‘liq holda shaxsning o‘zgarishi bilan aloqador masalalarning mohiyatini ochib beradi. shaxs muammosini tadqiq qilishga biologiya, kognitiv, ijtimoiy fanlar va falsafa fani murojaat qiladi. ― shaxs kategoriyasi psixologiyaning eng muhim, tayanch tushunchasi bo‘lsa, ― shaxs psixologiyasi bo‘limi uning asosini tьashkil etadi. falsafiy-adabiy davr. dastlab s...

This file contains 21 pages in PPTX format (514.9 KB). To download "sotsial psixologiyada shaxs muammosi", click the Telegram button on the left.

Tags: sotsial psixologiyada shaxs mua… PPTX 21 pages Free download Telegram