psixik rivojlanish va ontogenezning ilk bosqichlariida insonning psixik rivojlanishiga xos xususiyatlar

PPTX 42 pages 1015.1 KB Free download

42 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1015.1 KB

File type PPTX

Pages 42

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 42

mavzu: ontogenezning ilk bosqichlarida insonning psixik rivojlanishiga xos xususiyatlar mavzu: psixik rivojlanish va ontogenezning ilk bosqichlarida insonning psixik rivojlanishiga xos xususiyatlar reja; 1.psixik rivojlanish muammosi. 1.prenatal va chaqaloqlik davridagi psixofiziologik xususiyatlar. 2.go‘daklik davrida jismoniy va psixik taraqqiyotning kechishi. 3.ilk bolalik davrida jismoniy rivojlanish. 4.ilk уoshdagi bolalarning aqliy taraqqiyoti. bolaning psixik rivojlanishi qanday bo‘ladi, u qanday shakllanadi va unga ta’sir etuvchi omillar nimadan iborat degan muammo juda qadim zamonlardan beri psixolog va pedagoglarning diqqatini jalb etib kelmoqda. bolalar psixikasini taraqqiy etishini tushuntirib berishga uringan eng keksa nazariya “bola katta yoshli kishining kichik nusxasi” degan so‘z bilan ta’riflanadi. bu nazariya tarafdorlari bola sifat e’tibori bilan katta yoshli kishidan hech bir farq qilmaydi. bola bo‘yi, shuningdek tasavvurlari, xotirasi, diqqati, tafakkuri va boshqa jarayonlaridan anchayin kichkina bo‘lgan katta yoshli kishilardir deb ko‘rsatishga urinadir. lekin bola psixikasining sifat jihatidan o‘ziga xosligini tushuntirib bera olmaydilar va taraqqiyotning asosiy sabablarini yoritib bera olmaydilar. e. gekkel va f. …

2 / 42

ar, 3-7 yoshgacha afsonalar davrini, maktab yoshiga etganda qadimgi asr davrini, o‘smirlar esa xristianlik davrini, o‘spirinlar “irqlar o‘tmishining kashfiyotchilari” bo‘lishda davom etadi, ya’ni 15 yoshgacha o‘rta asrlar davrini, 15 yoshdan keyin hozirgi zamon madaniyatiga o‘tishi boshlanadi deb qaraydilar. bolani psixik taraqqiyoti qanday shakllanishidan qat’iy nazar, u mo‘ayyan qonuniyatlarga bo‘ysunadi. lekin muhit ta’siriga nisbatan bu qonuniyatlar (keng ma’noda olganda) ikkilamchidir. chunki bu qonuniyatlarning o‘ziga xos xususiyatlari hayot sharoitiga, faoliyatiga va tarbiyaga bog‘liqdir. psixik taraqqiyot qonuniyatlariga: notekistlik qonuni. psixika integratsiyasi qonuni. plastiklik va kompensatsiya qonuni kiradi. 1. psixik rivojlanishning notekistligi shundan iboratki, har qanday sharoitda, xatto ta’lim tarbiyaning eng qulay sharoitlarida ham shaxsning turli psixik belgilari, psixik funksiyalari va psixik xususiyatlari rivojlanishining bitta darajasida to‘xtab turmaydi. bolalarga bir xil tarbiya berilsa ham bolalar uni turlicha qabul qiladilar. chunki ularning o‘ziga xos individual xususiyatlar mavjud, nerv tizimining xususiyatlari, tiplari turlicha, yashasha sharoiti tarbiyaviy ta’sirlar turlicha bo‘lgani uchun ham psixik taraqqiyot yo tezlashib, yo …

3 / 42

ing plastiklik xususiyati bilan bog‘liqdir. yosh bola ijtimoiy munosabatlarga kirishar ekan u albatta ularni o‘ziga o‘zlashtiradi, tahlid qiladi. natijada u ham aqliy tomondan shakllanadi. ta’lim–tarbiya sharoitida bolani, maktab o‘quvchisining psixikasini maqsadga muvofiq o‘zlashtirishning boy imkoniyati asab tizimining ana shu plastikligiga asoslanadi. ontogenez - insonning tug’ilganidan umrining oxirigacha bo’lgan taraqqiyot davri. senzitiv - xar-bir davrdagi rivojlanishning o’ziga xos qulay davri. longityud - yani uzluksiz metodi yordamida subektiv omillarning o’ziga xosligini,ijtimoiy muxitning sinaluvchiga tasiri o’rganiladi. test - inglizcha so’z bo’lib,sinash,tekshirish demakdir. prenatal va chaqaloqlik davridagi psixofiziologik xususiyatlar bolaning ona qornida paydo bo‘lgandan tug‘ilgunga qadar bo‘ladigan o‘zgarishlar homilaning prenatal ichki rivojlanishini tashkil etadi. ona qornida rivojlanishi o‘rtacha 38 hafta davom etadi va 3 bosqichda, ya’ni zigota bosqichi, embryon bosqichi va homila bosqichiga bo‘linadi. zigota bosqichi (1-2 haftalik) birinchi haftaning oxiriga kelib, zigota onaning qon tomirlari bilan birlashadi, bu hodisa implantatsiya deb ataladi. implantatsiya jarayonining tugallanishi uchun ikki xafta kerak bo‘ladi, shundan so‘ng garmonal …

4 / 42

ilish tizimi va o‘pkalar rivojlanadi. uch haftalik embrion bilan sakkiz haftalik embrion solishtirilganda uning ko‘rinishida sezilarli o‘zgarishlarni ko‘rishimiz mumkin. 3 haftalik embrion uzunligi 2 millimetrdan oshmaydi. o‘sish va rivojlanish tezlik bilan amalga oshadi, 8 haftalik embrionda ko‘zlar, og‘iz, qo‘l va oyoqlarni ko‘rish mumkin, miya va nerv tizimi ham juda tez rivojlanadi, embrion yuragi bir oy avval o‘z faoliyatini boshlab yuborgan bo‘ladi. homila bosqichi(9- 38 hafta) homila bosqichi oxirgi va eng uzoq davom etadigan bosqich bo‘lib, to‘qqizinchi haftasidan boshlab, tug‘ruq bilan tugallanadi. bu vaqtda homilaning tana o‘lchamlari kattalashadi va organizm tizimlari faoliyat yurita boshlaydi. 4 oylikdan homilaning og‘irligi 113,4 grammdan 226,8 grammgacha etadi. oxirgi 5 oyda homilaning og‘irligi 1984,5 grammdan 2268 grammgacha o‘lchamlari kattalashib borishini ko‘rish mumkin. 1. tuxumdon va urug‘don differensiatsiyasi 2. qon tomir tizimining faoliyati 3. homila harakatining onaga sezilishi. 4. homila boshida soch qoplanishining hosil bo‘lishi . 5. so‘rish va yutish faoliyati. 6. bosh miyaning maxsus faoliyati. 7. …

5 / 42

k. 4. homiladorlik davrida badan tarbiya bilan shug‘ullanish zarur. agar homilador ayol yaxshi jismoniy holatda bo‘lsa, tana qo‘shimcha og‘irlikni ko‘tarishda qiyinchilikka uchramaydi. 5.homilador ayol o‘zining toliqib qolishiga yo‘l qo‘ymasligi, ayniqsa, homiladorlikning oxirgi haftalarida, maxsus mashg‘ulotlarga qatnashishi zarur. u erda ayollarni tug‘ruqqa va yangi tug‘ilgan chaqaloqlarni parvarish qilishni o‘rgatadilar. pedagogik tajribalarga va mavjud psixo-fiziologik tekshirish natijalariga asoslanib maktabgacha уoshdagi bolalarning psixik taraqqiyoti quyidagi уosh bosqichlariga ajratiladi. 1.tug‘ilgandan bir yoshgacha: chaqaloqlik davri (hayotining birinchi oyi);hayotining birinchi yili - go‘daklik davri. 2. bir yoshdan uch yoshgacha: ilk bolalik davri. 3.uch yoshdan etti yoshgacha: maktabgacha bo‘lgan davr. professor e. a. arkin fikricha, bolaning kuchi uning o‘sish energiyasida namoyon bo‘ladi. bola tanasining og‘irligi hayotining birinchi yilida uch barobar ko‘payadi, bo‘yga nisbatan etti oylik bola juda tez o‘sadi va sakkiz oylik bo‘lganda, bo‘yi ikki barobar ortadi, o‘ttiz oyga etganda to‘rt marta ortadi. bolalar har oyda 2 santimetr o‘sadi. uning miya og‘irligi har kuni 1,5 grammdan ko‘payadi. …

Want to read more?

Download all 42 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixik rivojlanish va ontogenezning ilk bosqichlariida insonning psixik rivojlanishiga xos xususiyatlar"

mavzu: ontogenezning ilk bosqichlarida insonning psixik rivojlanishiga xos xususiyatlar mavzu: psixik rivojlanish va ontogenezning ilk bosqichlarida insonning psixik rivojlanishiga xos xususiyatlar reja; 1.psixik rivojlanish muammosi. 1.prenatal va chaqaloqlik davridagi psixofiziologik xususiyatlar. 2.go‘daklik davrida jismoniy va psixik taraqqiyotning kechishi. 3.ilk bolalik davrida jismoniy rivojlanish. 4.ilk уoshdagi bolalarning aqliy taraqqiyoti. bolaning psixik rivojlanishi qanday bo‘ladi, u qanday shakllanadi va unga ta’sir etuvchi omillar nimadan iborat degan muammo juda qadim zamonlardan beri psixolog va pedagoglarning diqqatini jalb etib kelmoqda. bolalar psixikasini taraqqiy etishini tushuntirib berishga uringan eng keksa nazariya “bola katta yoshli kishining kichik nusxasi” dega...

This file contains 42 pages in PPTX format (1015.1 KB). To download "psixik rivojlanish va ontogenezning ilk bosqichlariida insonning psixik rivojlanishiga xos xususiyatlar", click the Telegram button on the left.

Tags: psixik rivojlanish va ontogenez… PPTX 42 pages Free download Telegram